W 2019 r., podobnie jak przed rokiem, ponad 1,4 mln gospodarstw rolnych użytkowało 14,7 mln ha i utrzymywało 10,0 mln sztuk dużych zwierząt gospodarskich (o 1,2% więcej niż w roku poprzednim).

Tempo zmian struktury obszarowej gospodarstw było w 2019 roku nadal powolne. Pomimo specjalizacji i koncentracji produkcji utrzymuje się duże rozdrobnienie gospodarstw rolnych. Ponad połowę stanowią gospodarstwa najmniejsze, tj. o powierzchni użytków rolnych do 5 ha. Przy tym znaczna ich część charakteryzuje się niskim potencjałem ekonomicznym i efektywnością produkcji – podaje GUS.

Średnia powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie utrzymuje się od kilku lat na poziomie ok. 10 ha (w 2019 r. wyniosła 10,4 ha).

Nadal, w strukturze gospodarstw rolnych, ponad połowę (53,5%) stanowiły gospodarstwa najmniejsze, tj. do 5 ha użytków rolnych (UR).( Z danych Eurostatu wynika natomiast, że w całej UE w 2016 r. gospodarstw do 5 ha było 65,6 proc.) Odsetek gospodarstw największych, o powierzchni 50 ha i więcej UR wynosił 2,4% (w UE 2016 - 6,9 proc.).

Jednocześnie GUS stwierdza postępującą koncentrację hodowli.

Potwierdzeniem procesu koncentracji chowu bydła jest rozwój gospodarstw o dużej skali chowu przy jednoczesnym spadku pogłowia w gospodarstwach utrzymujących po kilka sztuk bydła. Wyniki badania pogłowia bydła przeprowadzonego w grudniu 2019 r. wykazały, że w gospodarstwach o skali chowu powyżej 20 sztuk bydła znajdowało się 83,1% krajowego pogłowia (77,1% w grudniu 2018 r.), w tym w gospodarstwach posiadających powyżej 100 sztuk znajdowało się 27,8% pogłowia (19,7% w grudniu 2018 r.).

Jednym z czynników ograniczających proces koncentracji chowu bydła jest brak możliwości powiększenia powierzchni gospodarstwa i zabezpieczenia stada w pasze objętościowe – podaje GUS. Jak dodaje, postępuje proces regionalizacji pogłowia bydła. W grudniu 2019 r. 51,5% pogłowia utrzymywane było w trzech sąsiadujących ze sobą województwach: mazowieckim – 18,6%, wielkopolskim – 16,3% podlaskim – 16,6%. Udział w każdym z pozostałych województw nie przekraczał 8%.

Wyniki badań pogłowia świń świadczą również o postępującym procesie koncentracji i regionalizacji w chowie trzody chlewnej. W grudniu 2019 r. blisko połowa pogłowia świń (50,2%) znajdowała się w gospodarstwach utrzymujących 1000 świń i więcej. W tej grupie gospodarstw, odnotowano wzrost pogłowia świń o 11,4% w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku. W gospodarstwach o małej skali chowu (do 100 sztuk w gospodarstwie), utrzymywane było 16,0% krajowego pogłowia świń. Z uwagi na wprowadzone wymogi dotyczące bioasekuracji związane z zabezpieczeniem stada przed ASF i niską opłacalnością chowu tego gatunku, pogłowie trzody chlewnej w tych gospodarstwach spadło o 20,0% w stosunku do grudnia 2018 roku. W gospodarstwach o skali chowu 100–1000 sztuk, w których utrzymywanych jest 33,8% pogłowia świń ogółem, liczebność stad zwiększyła się o 1,6%.