Ogólnie pesymistyczne opinie rolników dotyczące koniunktury w gospodarstwach rolnych różniły się - jak podkreśla GUS w najnowszej analizie - w zależności od formy prawnej gospodarstwa rolnego, powierzchni użytków rolnych, ukierunkowania produkcyjnego gospodarstw rolnych, rodzaju prowadzonych upraw i gatunków/grup użytkowych utrzymywanych zwierząt gospodarskich, a także od wieku i wykształcenia osoby kierującej gospodarstwem rolnym.

Analiza sald odpowiedzi wykazuje, że:

  • osoby kierujące gospodarstwami indywidualnymi były bardziej pesymistyczne w ocenie zmian jakie zaszły w I półroczu 2022 r., jak i z większym pesymizmem patrzyły na II półrocze 2022 r. niż użytkownicy gospodarstw osób prawnych i niemających osobowości prawnej,
  • gospodarstwa specjalizujące się w produkcji zwierzęcej korzystniej oceniały koniunkturę niż użytkownicy gospodarstw wielokierunkowych. Najwięcej negatywnych opinii wyrażali użytkownicy gospodarstw indywidualnych ukierunkowanych na produkcję roślinną,
  • najbardziej pesymistyczni w swoich ocenach byli użytkownicy gospodarstw rolnych o powierzchni od 1 do 5 ha użytków rolnych,
  • najwięcej pesymistycznych opinii wyrażali rolnicy w wieku powyżej 35 roku życia, z policealnym wykształceniem rolniczym oraz osoby prowadzące gospodarstwo rolne w okresie dłuższym niż 20 lat.

Zmiany w koniunkturze w I półroczu 2022 r.

W I półroczu 2022 r. ocena ogólnej sytuacji w gospodarstwach rolnych nie zmieniła się w porównaniu z poprzednią edycją badania, zarówno opłacalność produkcji rolniczej oraz zapotrzebowanie na produkty rolne zostało ocenione tak samo negatywnie jak w II półroczu 2021 r. W czerwcu b.r., w porównaniu z analogicznym okresem ub.r., rolnicy znacznie bardziej negatywnie oceniali ogólną sytuację swoich gospodarstw.

Wzrosła liczba negatywnych opinii wyrażanych przez użytkowników gospodarstw prowadzących produkcję roślinną. Najwięcej pesymistycznych opinii wyrażali producenci prowadzący uprawy roślin przemysłowych, w szczególności buraków cukrowych. Wśród gospodarstw ukierunkowanych na produkcję zwierzęcą najbardziej pesymistyczni w ocenach byli hodowcy drobiu nieśnego.

Ocena sytuacji ogólnej gospodarstw rolnych

Około 32% rolników – o ponad 9% więcej niż w grudniu 2021 r. - uznało bieżącą ogólną sytuację swoich gospodarstw rolnych jako złą.
Najgorzej swoją sytuację ocenili użytkownicy gospodarstw prowadzących produkcję roślinną. Wśród gospodarstw ukierunkowanych na produkcję roślinną najgorzej swoją sytuację ocenili rolnicy prowadzący produkcję buraków cukrowych, warzyw gruntowych oraz gospodarstw specjalizujących się w hodowli drobiu nieśnego i trzody chlewnej.

Bieżąca ocena ogólnej sytuacji gospodarstwa rolnego oraz opłacalności produkcji rolniczej, była bardziej pesymistyczna w porównaniu z grudniem ub. r., oraz dużo bardziej pesymistyczna w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego. Także popyt na produkty rolne został oceniony gorzej niż w II półroczu 2021 r.

Ocena opłacalności produkcji rolniczej

Analogicznie jak w poprzedniej edycji badania, rolnicy negatywnie ocenili bieżącą opłacalność produkcji rolniczej. Saldo odpowiedzi nieznacznie pogorszyło się i wynosiło – 18,9 p. proc. w czerwcu 2022 r. wobec - 18,7 p. proc. w grudniu 2021 r.

W czerwcu 2022 roku jedynie około 13% respondentów stwierdziło, że prowadzenie produkcji rolniczej jest opłacalne. Najbardziej negatywne oceny o opłacalności produkcji rolniczej odnotowano u rolników prowadzących uprawy ziemniaków, warzyw gruntowych i upraw pod osłonami, hodowców specjalizujących się chowie drobiu nieśnego oraz prowadzących chów trzody chlewnej.

Ocena popytu na produkty rolne

W porównaniu z wynikami z poprzedniej edycji badania opinie rolników w ocenie bieżącego popytu na wytwarzane w ich gospodarstwach produkty były bardziej negatywne niż w II edycji badania 2021 r.

Ponad 65% rolników uznało popyt za wystarczający, zgodny z ich oczekiwaniami. Około 3% stwierdziło, że popyt kształtuje się na poziomie powyżej ich oczekiwań, wobec niemal 31% respondentów, którzy wskazali, że popyt jest niewystarczający. Negatywne opinie dotyczyły wszystkich użytkowników gospodarstw rolnych niezależnie od wielkości gospodarstwa i kierunku prowadzonej produkcji rolnej. Najbardziej niezadowoleni z popytu na produkty rolne byli rolnicy prowadzący uprawy warzyw gruntowych, upraw pod osłonami oraz hodowcy trzody chlewnej i drobiu nieśnego.

Użytkownicy, którzy sygnalizowali zmianę wielkości sprzedaży w porównaniu do analogicznego półrocza poprzedniego roku wyrażali w większości negatywne opinie. Największy spadek sprzedaży odnotowano wśród użytkowników małych gospodarstw w szczególności prowadzących uprawy ziemniaków, warzyw gruntowych i uprawy pod osłonami oraz hodowlę trzody chlewnej, drobiu nieśnego i owiec.

 

Prognoza sytuacji gospodarstw rolnych

W czerwcu 2022 r. prognozy dotyczące zarówno sytuacji ogólnej gospodarstw rolnych, opłacalności produkcji rolniczej, jak i popytu na wytwarzane produkty rolne były niekorzystne.

Najbardziej o swoją przyszłość obawiają się użytkownicy gospodarstw prowadzący uprawy buraków cukrowych, roślin przemysłowych oraz hodowcy trzody chlewnej.

Biorąc pod uwagę ukierunkowanie produkcyjne gospodarstw rolnych, najbardziej pesymistyczne opinie wyrażali rolnicy specjalizujący się w chowie trzody chlewnej i bydła rzeźnego.

Wśród gospodarstw nastawionych na produkcję roślinną, najbardziej pesymistycznie nastawieni byli rolnicy specjalizujący się w uprawach roślin przemysłowych, w szczególności buraków cukrowych oraz warzyw gruntowych.