1 czerwca bieżącego roku Komisja Europejska (KE) zatwierdziła Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększenie Odporności (KPO). Cały przyznany budżet Polsce wynosi 158,5 mld złotych, w tym 106,9 mld złotych w postaci dotacji i 51,6 mld złotych w formie preferencyjnych pożyczek. Stosownie do wytycznych KE – zgodnych z celami Unii Europejskiej – i ustaleń z polskim rządem z znaczną część budżetu zobowiązaliśmy się przeznaczyć na cele klimatyczne (42,7%) oraz na transformację cyfrową (20,85%).

 Środki na rolnictwo (2,2 mld euro, czyli 10,3 mld zł) to 6,5 procenta całości i w praktyce ich znaczenie jest nieduże. Pieniądze na rolnictwo z KPO uzupełniają budżet nowej Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). Główne obszary wsparcia to produkcja rolna (np. lokalne przetwórstwo) i organizacja produkcji rolnej (np. modernizacja energetyczna, ekologiczna cyfrowa). Innymi słowy adresatami tychże środków KPO są gospodarstwa rolne oraz mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa rolne.

 Takie są założenia KPO. By nasz kraj mógł z nich skorzystać konieczne jest wypełnienie przez polski rząd kamieni milowych, szczególnie w zakresie wymiaru sprawiedliwości, bo w ocenie Komisji Europejskiej jak i jej przewodniczącej Ursuli von der Leyen, obecnie nie ma w Polsce pełni praworządnych i demokratycznych gwarancji dla wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w zakresie niezawisłości sądów.

Konsultacje na temat projektów rozporządzeń

 Choć pieniędzy jeszcze nie ma, to minister rolnictwa już przygotował trzy rozporządzenia i poddał je publicznym konsultacjom. W każdym projekcie dokładnie opisano kto, na co i w jakiej wysokości może otrzymać pieniądze, w tym szczegółowo opisane koszty kwalifikowane (akceptowane i nieakceptowane). Określony został także czas realizacji konkretnych przedsięwzięć. Wymienione są dokumenty jakie trzeba zgromadzić i przedstawić.

 Dokładnie opisana jest zasada wypłaty środków finansowych. Wsparcie jest udzielane w formie płatności końcowej, która jest wypłacana po zrealizowaniu przedsięwzięcia. Możliwa jest wypłata zaliczki do 50 procent należności, ale nie jest to reguła wiążąca. Jeśli beneficjent chciały otrzymać wypłatę części środków na poczet całości (zaliczka), to powinien zaznaczyć to już we wniosku.

 Przykładowo wsparcie finansowe na wykonywanie działalności w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury jest udzielane do wysokości limitu, który wynosi:

  •     3 000 000 zł – w przypadku przedsiębiorcy, który posiada status mikroprzedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014;
  •    10 000 000 zł – w przypadku przedsiębiorcy, który posiada status małego przedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014;
  •    15 000 000 zł – w przypadku przedsiębiorcy, który posiada status średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

Wsparcia udziela się na przedsięwzięcie, jeżeli wysokość wnioskowanej kwoty wsparcia na to przedsięwzięcie wynosi nie mniej niż 100 000 zł.

KPO_02.jpg
KPO_02.jpg

Organem administracji rolnej odpowiedzialnym za udzielenie wsparcia jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Według projektowanych przepisów Agencja została zobowiązana, do podania, każdorazowo, do publicznej wiadomości, na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, ogłoszenia o planowanym naborze wniosków o objęcie wsparciem, nie później niż 30 dni przed dniem planowanego terminu rozpoczęcia naboru wniosków.

 Według projektów rozporządzenia mają wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

 Stan zawieszenia

 W praktyce więc pieniądze dla Polski są, ale zostały zamrożone i nie wiadomo, kiedy do naszego kraju spłyną. Choć w przypadku rolnictwa – jak zostało to napisane wyżej – nie jest to duży budżet, to nie jest tak, że jest on bez znaczenia. Jest wręcz przeciwnie. Wystarczy porównać. Rynek rolny (wszystkie branże) w małej Holandii jest trzy razy większy niż w dużo większej Polsce. Dlatego też biorąc pod uwagę ogólną wielkość rynku rolnego w naszym kraju, jego sposób zorganizowania, jego potrzeby i problemy, cele zapisane w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększenia Odporności na jakie mają być przeznaczone pieniądze, to z pewnością przyznana kwota będzie mieć znaczenie dla stabilizacji oraz rozwoju lokalnych i regionalnych rynków. Takie opinie i głosy m.in. da się usłyszeć od rolników i przedsiębiorców rolnych. Poza tym pieniądze z KPO przyniosą jeszcze jeden walor – zmniejszą (ale nie rozwiążą definitywnie) problemy makroekonomiczne, jak np. obniżą inflację (szacuje się spadek od 1-2 procent) czy podniosą wartość złotówki.