Jak wynika z danych zebranych przez GUS za 2015 rok, a opublikowanych 6 kwietnia 2017 r., przeciętny rolnik ma rocznie do dyspozycji netto na 1 osobę w gospodarstwie domowym 10 471 zł.

To prawie połowa tego, czym dysponuje pracujący na własny rachunek, który ma 20 092 zł.

Gospodarstwo domowe rolnika jest pod tym względem w najgorszej pozycji ze wszystkich typów gospodarstw. Więcej mają nawet gospodarstwa rencistów – 12 994 zł. Gospodarstwa emerytów dysponują kwotą 16 986 zł, a pracowników – 18 511 zł. Ogólnie przeciętny roczny dochód do dyspozycji netto na 1 osobę w gospodarstwie domowym wyliczono na 17 402 zł.

Dochód bez uwzględnienia transferów społecznych innych niż świadczenia związane z wiekiem oraz renty rodzinne to dla rolników 9879 zł, podczas gdy ogółem dla gospodarstw domowych w kraju jest to kwota 16 565 zł.

Dochód gospodarstw rolnika bez uwzględnienia transferów społecznych łącznie ze świadczeniami związanymi z wiekiem oraz rentami rodzinnymi to już zaledwie 8626 zł, a ogółem – 12 324 zł.

Gospodarstwa rolników zdefiniowano w badaniu jako gospodarstwa domowe, których wyłącznym lub przeważającym źródłem utrzymania jest dochód z użytkowanego gospodarstwa indywidualnego w rolnictwie. Za gospodarstwo domowe uznano grupę osób spokrewnionych ze sobą lub niespokrewnionych, mieszkających razem i wspólnie utrzymujących się (gospodarstwo domowe wieloosobowe) lub osobę utrzymującą się samodzielnie.

Dochód do dyspozycji definiowany jest w badaniu jako suma rocznych dochodów pieniężnych (w przypadku dochodów z pracy najemnej uwzględniających dodatkowo korzyści niepieniężne związane z użytkowaniem samochodu służbowego) netto (po odliczeniu zaliczek na podatek dochodowy, podatków od dochodów z własności, składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne) wszystkich członków gospodarstwa domowego pomniejszona o: podatki od nieruchomości, transfery pieniężne przekazane innym gospodarstwom domowym oraz saldo rozliczeń z urzędem skarbowym.

Trzeba odnotować, że w gospodarstwach domowych rolników jest stosunkowo mało dzieci w wieku 0-15 lat – zaledwie 16,9 proc. wszystkich osób wchodzących w skład takich gospodarstw, podczas gdy w gospodarstwach osób pracujących na własny rachunek żyje ich 22,2 proc., a w gospodarstwach pracowników – 19,3 proc.

Lepiej wypada przedział wieku 16-24 lata: w gospodarstwach rolników jest 16,6 proc. takich osób, podczas gdy w gospodarstwach osób pracujących na własny rachunek tylko 10,5 proc., a w gospodarstwach pracowników – 12,4 proc.

Mniej jest też osób żyjących w gospodarstwach rolników w przedziale 25-54 lata – 45,6 proc. i w przedziale 55-64 lata – 12,7 proc. (w gospodarstwach osób pracujących na własny rachunek odpowiednio – 50,1 proc. i 13,3 proc.., a w gospodarstwach pracowników – 51,4 proc. i 12,1 proc.)

Sytuację ratuje grupa osób mających powyżej 65 lat – w gospodarstwach rolników jest ich 8,2 proc. (w gospodarstwach osób pracujących na własny rachunek – 4 proc., a w gospodarstwach pracowników – 4,8 proc.).

Ta struktura demograficzna gospodarstw rolników pokazuje, że program 500 plus niekoniecznie musi poprawiać dochody rodzin rolników – jak przewidywano po uruchomieniu programu przed rokiem.

Więcej: Morawiecki: Przekażemy na wieś ponad 60 mld zł

Na wsi mieszka 35,9 % ogółu dzieci otrzymujących świadczenie, ale nie podano, ile z nich wchodzi w skład rodzin rolników.

W całej Polsce programem „Rodzina 500 plus” objętych jest 55 % wszystkich dzieci do lat 18. Na wsi odsetek ten wynosi 63 %, w gminach miejskich 48 %, a w miejsko – wiejskich 58%.