Ubezpieczenie OC rolnika jest obowiązkowym ubezpieczeniem, zapewniającym wypłacenie odszkodowania osobom trzecim za szkody powstałe w związku z posiadaniem przez rolnika gospodarstwa, których następstwem mogą być: śmierć, uszkodzenia ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, za osoby trzecie uznaje się osoby (fizyczna, prawna) nie pozostające w jednym gospodarstwie domowym lub nie powiązaną majątkowo z ubezpieczonym. Zatem na osobę trzecią nie kwalifikują się członkowie rodziny zamieszkujący i wspólnie prowadzący gospodarstwo, czy też pracownicy rolnika.

Zakres obowiązywania ustawy

Ubezpieczeniem OC rolników jest objęta odpowiedzialność cywilna zarówno rolnika oraz każdej osoby, która - wyrządziła szkodę w związku z pracą w gospodarstwie rolnym. Oznacza to, iż zakład ubezpieczeń wypłaci odszkodowanie stronie poszkodowanej zarówno wtedy, gdy szkodę wyrządzi sam rolnik, jak i wówczas, gdy szkodę wyrządzi osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym np. małżonek, dziecko, konkubent, czy też pracująca w gospodarstwie, w świetle powyższego przepisu kwalifikować będzie się zarówno pracownik wynajęty na umowę o prace, zlecenia bądź osoba wykonująca pracę w gospodarstwie ramach pomocy sąsiedzkiej. Wobec powyższego jeśli któraś z tych osób wykonując czynności związane z gospodarstwem wyrządzi szkodę tzw. osobie trzeciej np. sąsiadowi, listonoszowi, zakład ubezpieczeń wypłaci odszkodowanie zarówno za szkodę będącą wynikiem uszkodzenia ciała, wówczas zostanie wypłacone zadośćuczynienie bądź zwrot kosztów leczenia, jak i za szkodę na mieniu, np. w sytuacji uszkodzenia samochodu osobie trzeciej. Powstała szkoda musi być związana z posiadaniem i prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Nie ma przy tym znaczenia gdzie czynności te były wykonywane (zarówno na terenie gospodarstwa rolnego, jak i poza jego terenem np. podczas pracy na polu).

Polisa OC rolnika obejmuje swoim zakresem również szkody spowodowane pojazdami wolnobieżnymi, do których rozumieniu przepisów ustawy o ruchu drogowym kwalifikują się również kombajny. Dlatego rolnik nie musi wykupywać dodatkowego ubezpieczenia OC na pojazdy wolnobieżne. Takim pojazdem nie jest już ciągnik, który jako pojazd mechaniczny podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.

Kiedy ubezpieczenie nie będzie chronić?

OC rolnika, nie zawsze będzie obowiązywać w każdym przypadku. W szczególności warto pamiętać, ze powstała szkoda, musi mieć funkcjonalny związek z działalnością rolniczą ubezpieczonego, dlatego też wszelka aktywność niezwiązana z prowadzeniem gospodarstwa, a związana inną działalnością prowadzoną na terenie gospodarstwa lub prywatnymi celami rolnika będzie wyłączona spod reżimu prawnego. Bardzo często rozgraniczenie tych sfer bywa kłopotliwe. W konsekwencji nie jest objęta odpowiedzialnością gwarancyjną Zakładu Ubezpieczeń szkoda wyrządzona podczas połowu ryb hodowanych, w celach hobbystycznych i niezwiązanych z prowadzeniem działalności rolniczej.
Art. 53 Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wymienia enumeratywnie szkody, które są wyłączone zakresu ochrony polisą:
1) w mieniu, wyrządzone rolnikowi przez osoby pracujące w jego gospodarstwie rolnym lub pozostające z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym albo osobom pozostającym z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub pracującym w jego gospodarstwie rolnym;
2) spowodowane przeniesieniem chorób zakaźnych niepochodzących od zwierząt;
3) w mieniu, spowodowane wadą towarów dostarczonych przez osobę objętą ubezpieczeniem albo wykonywaniem usług; jeżeli wskutek tych wad nastąpiła szkoda na osobie, zakład ubezpieczeń nie ponosi odpowiedzialności tylko wtedy, gdy osoba objęta ubezpieczeniem wiedziała o tych wadach;
4) powstałe wskutek uszkodzenia, zniszczenia, utraty lub zaginięcia rzeczy wypożyczonych lub przyjętych przez osobę objętą ubezpieczeniem OC rolników do użytkowania, przechowania lub naprawy;
5) polegające na utracie gotówki, biżuterii, dzieł sztuki, papierów wartościowych, wszelkiego rodzaju dokumentów oraz zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych i innych;
6) polegające na zanieczyszczeniu lub skażeniu środowiska;
7) wynikłe z kar pieniężnych, grzywien sądowych i administracyjnych, a także kar lub grzywien związanych z należnościami wobec budżetu państwa.”

Dodatkowo zakład ubezpieczeń, wypełniając zobowiązanie będzie mógł domagać się odszkodowania regresowego od sprawcy szkody, w sytuacji, gdy wyrządził on szkodę umyślnie bądź w stanie nietrzeźwości.

Zakład ubezpieczeń ustala i wypłaca odszkodowanie w granicach odpowiedzialności cywilnej osoby odpowiedzialnej, najwyżej jednak do ustalonej w umowie sumy gwarancyjnej. Określona ustawowo suma gwarancyjna - w chwili obecnej wynosi  5 mln euro w przypadku szkody na osobie i 1 mln euro w przypadku szkód na mieniu. Jest to maksymalna kwota jaką poszkodowany, może żądać od zakładu ubezpieczeniowego rolnika.

Wypłacenie odszkodowanie z tytułu szkody następuje w terminie 30 dni od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego (następca prawny osoby poszkodowanej) zawiadomienia o szkodzie.