Rolniczy handel detaliczny stał się jeszcze prostszy po nowelizacji ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników do sklepów i restauracji, która weszła w życie 1 stycznia 2019 r. Rolnicy produkujący żywność we własnym zakresie mogą ją dodatkowo sprzedawać na określonych warunkach do sklepów i restauracji. Nowelizacja ustawy wprowadziła także ulgi podatkowe dotyczące rozliczania się z rolniczej działalności handlowej. Jednak należy pamiętać, że pozostałe wymagania dotyczące zachowania bezpieczeństwa żywności pozostały na wysokim poziomie. Od czego rolnik powinien zacząć swoją przygodę z RHD?

Po pierwsze rejestracja

Zanim rozpoczniemy produkcję i sprzedaż żywności pochodzącej z naszego gospodarstwa, w pierwszej kolejności musimy dokonać pisemnej rejestracji RHD. W przypadku oferowania produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności złożonej rejestracji należy dokonać co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem planowanej działalności u właściwego powiatowego lekarza weterynarii, który na podstawie wniosku wpisuje nasz zakład produkcyjny do rejestracji zakładów. Z kolei jeżeli planujemy produkcję i handel żywnością pochodzenia niezwierzęcego, to składamy wniosek o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Musimy tego dokonać na minimum 14 dni przed rozpoczęciem planowanej działalności. Należy pamiętać, że liczba składników roślinnych lub zwierzęcych niepochodzących z naszej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do wytworzenia danego produktu, nie może być większa niż 50 proc., z wyłączeniem wody.

Ponadto jeżeli decydujemy się na produkcję w ramach RHD, nie możemy zatrudniać w tym celu osób na podstawie umowy o pracę, zlecenia, o dzieło czy innych umów o podobnym charakterze. Wyjątek od tej zasady stanowią: ubój zwierząt rzeźnych i obróbka poubojowa (w tym również rozbiór, podział i klasyfikacja mięsa), a także przemiał zbóż, wytłaczanie oleju lub soku oraz sprzedaż podczas wystaw, festynów, targów przez innego rolnika również prowadzącego działalność w ramach rolniczego handlu detalicznego. Poza tym produkcja i sprzedaż żywności nie mogą być dokonywane z udziałem pośrednika oraz poza obszarem województwa, w którym prowadzony jest RHD (wyjątek stanowią festyny, targi i inne imprezy promujące).

Sprzedaż produktów w ramach RHD musi być ewidencjonowana przez rolnika. Ustawa także zobowiązuje rolników, aby w miejscu zbywania żywności umieszczony był w sposób czytelny i widoczny dla potencjalnych klientów napis „rolniczy handel detaliczny” wraz z danymi producenta.

Podatki a limity produkcyjne

Jeszcze przed 1 stycznia 2019 r. przychody ze sprzedaży rolniczego handlu detalicznego nie mogły przekroczyć 20 tys. zł rocznie. Od 1 stycznia 2019 r. ustawodawca zwiększył ten limit przychodów wolnych od podatków, a osiąganych w ramach RHD, do kwoty 40 tys. zł rocznie.

Należy pamiętać, że opodatkowanie działalności zależy nie tylko od rocznych limitów osiąganego przychodu, ale też i od limitu maksymalnej ilości żywności zbywanej w ciągu roku w ramach RHD. I tak przy produkcji gotowych posiłków limit ten wynosi 2400 kg/rok. Produkcja surowego mleka nie może przekroczyć 52 tys. l/rok, zaś śmietany 10 400 l/rok. W przypadku produkcji jaj od drobiu limit ten wyniesie 148 200 szt./rok. Przy produktach pszczelich, nieprzetworzonych limit ten zależy od liczby rodzin pszczelich. Jeżeli posiadamy do 5 rodzin, możemy wyprodukować maksymalnie 150 kg/rok miodu, pyłku pszczelego, pierzgi itd. W przypadku wytwarzania świeżego mięsa wołowego, wieprzowego lub surowych wyrobów mięsnych (w tym mięsa mielonego) limit ten wyniesie 2300 kg/rok, zaś w przypadku surowego drobiu – 2100 kg/rok. Jednak już przetworzone produkty mięsne możemy produkować w ilości nieprzekraczającej 1400 kg/rok. Jeżeli w danym roku podatkowym rolnik przekroczy te limity ilościowe lub kwotowe, jego sprzedaż będzie opodatkowana 2-procentowym podatkiem dochodowym.

Bezpieczeństwo na pierwszym miejscu

Każdy rolnik, który zamierza rozpocząć sprzedaż w ramach RHD, musi zadbać, aby oferowane przez niego produkty żywnościowe były wytwarzane i wprowadzane do obrotu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Oprócz obowiązku dokumentowania ilości zbywanej żywności tylko w wyznaczonych i oznakowanych punktach rolnicy tacy mają zakaz wykorzystywania do produkcji mięsa zwierząt kopytnych, pozyskanego z uboju dokonanego poza rzeźnią zatwierdzoną przez powiatowego lekarza weterynarii (np. z uboju w celu produkcji mięsa na własny użytek). Dokładne wymagania higieniczne co do produkcji żywności w ramach RHD zostały określone w rozporządzeniu nr 852/2004. Przepisy precyzują, że w przypadku produkcji prowadzonej przy wykorzystaniu pomieszczeń używanych głównie jako prywatne domy mieszkalne (np. przy wykorzystaniu sprzętu i urządzeń gospodarstwa domowego w kuchni domowej), obowiązują uproszczone wymagania higieniczne, zawarte w załączniku II, trzeciego rozdziału powyższego rozporządzenia. W przypadku, gdy produkcja prowadzona jest w specjalnie do tego celu wybudowanym budynku, rolników obowiązują przepisy zawarte w rozdziale I, II załącznika II rozporządzenia nr 852/2004, które ma zastosowanie do wszystkich pomieszczeń, gdzie przygotowuje się, poddaje obróbce lub przetwarza żywność.  

Zajmujesz się produkcją rolną w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego? Zapraszamy do Giełdy Rolnej!