Komisja Europejska zaproponowała dziś wyjątkowe rozwiązanie, finansowane poprzez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) tak, by umożliwić państwom członkowskim wypłatę jednorazowej kwoty ryczałtowej rolnikom i przedsiębiorstwom rolno-spożywczym dotkniętym znacznym wzrostem kosztów nakładów. 

Rolnicy odczuwają konsekwencje rosyjskiej inwazji na Ukrainę

Jak czytamy w komunikacie Komisji Europejskiej znaczące podwyżki cen, zwłaszcza energii, nawozów i paszy, zakłócają funkcjonowanie sektora rolnego i społeczności wiejskich, prowadząc do problemów z płynnością finansową rolników oraz małych przedsiębiorstw wiejskich zajmujących się przetwarzaniem, wprowadzaniem do obrotu lub wytwarzaniem produktów rolnych. 

KE podkreśla, że bezpośrednie przekierowanie środków pieniężnych, pomoże w utrzymaniu gospodarstw, a wsparcie rozwiąże zakłócenia na rynkach rolnych, a tym samym przyczyni się do globalnego bezpieczeństwa żywnościowego.

Komisarz UE ds. rolnictwa Janusz  Wojciechowski  powiedział: Rolnicy, przy wsparciu Wspólnej Polityki Rolnej, nieustannie udowadniają swoją wartość produkując żywność w trudnych warunkach. Po pandemii COVID-19 są teraz mocno dotknięci konsekwencjami rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Dla niektórych stawką jest przetrwanie. Za pomocą tego środka, najnowszego z serii wdrożonych w ramach WPR, wspieramy ich, aby mogli nadal produkować żywność, której potrzebuje świat, dbać o swoją ziemię i zaopatrywać swoje rodziny.

Po przyjęciu przez współprawodawców, to działanie umożliwi państwom członkowskim podjęcie decyzji o wykorzystaniu dostępnych środków w wysokości do 5% swojego budżetu EFRROW na lata 2021-2022 na bezpośrednie wsparcie dochodów rolników i MŚP prowadzących działalność w zakresie przetwórstwa, marketingu lub rozwoju produktów rolnych. 

Stanowi to potencjalny budżet w wysokości 1,4 miliarda euro w UE. Państwa członkowskie są zobowiązane do ukierunkowania tego wsparcia na beneficjentów najbardziej dotkniętych obecnym kryzysem i zaangażowanych w gospodarkę o obiegu zamkniętym, zarządzanie składnikami odżywczymi, efektywne wykorzystanie zasobów lub metody produkcji przyjazne dla środowiska i klimatu. 

Wybrani rolnicy i małe przedsiębiorstwa rolne będą mogli otrzymać odpowiednio do 15 000 euro i 100 000 euro. Płatności należy dokonać do dnia 15 października 2023 r. Aby skorzystać z tej wyjątkowej możliwości, państwa członkowskie będą musiały przedłożyć zmianę swojego programu lub programów rozwoju obszarów wiejskich, wprowadzając nowe działanie.

130 mln euro dla polskich rolników

Jak wskazuje komisarz Wojciechowski, rolnicy dotknięci skutkami gospodarczymi wojny, poprzez przesunięcie środków w II filarze będą mogli wykorzystać ok. 1,4 mld euro, co dla polskich rolników oznacza ok. 130 mln euro.

Dzisiejszy, wyjątkowy wniosek jest następstwem pakietu wsparcia o wartości 500 mln euro dla rolników z UE przyjętego 23 marca w ramach komunikatu „Zabezpieczenie bezpieczeństwa żywnościowego i wzmocnienie odporności systemów żywnościowych” . W ramach tych dwóch środków Komisja zachęca państwa członkowskie do wspierania rolników stosujących zrównoważone praktyki.

Monitoring rynków rolnych – ukrócenie działań spekulacyjnych?

W tym kontekście Komisja zintensyfikuje również monitorowanie głównych rynków rolnych dotkniętych wojną. Te zapowiedzi usłyszeliśmy już w marcu, niedługo po ataku Rosji na Ukrainę.

W ramach tej decyzji państwa członkowskie będą musiały powiadamiać Komisję o swoich miesięcznych zapasach zbóż, nasion oleistych, ryżu i certyfikowanych nasion tych produktów w posiadaniu odpowiednich producentów, hurtowników i podmiotów gospodarczych.

Komisja Europejska uruchomiła również specjalny pulpit prezentujący aktualne, szczegółowe statystyki dotyczące cen, produkcji i handlu przemiałem pszenicy, kukurydzy, jęczmienia, rzepaku, oleju słonecznikowego i soi na poziomie UE i światowym. Zapewnia to podmiotom gospodarczym terminowy i dokładny obraz dostępności podstawowych towarów żywnościowych i paszowych.