Po wstąpieniu Polski do UE pojawiła się nowa kategoria czynności - tzw. nabycie i dostawa wewnątrzwspólnotowa. Wewnątrzwspólnotowe nabywanie towarów (WNT) oznacza zakup towarów z jednego państwa członkowskiego UE (np. Niemiec) na terytorium drugiego (np. Polski). Z wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów na terytorium Polski mamy do czynienia wówczas, gdy ich nabywcą jest podatnik podatku od towarów i usług (VAT) wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą, a nabyte towary mają służyć prowadzonej przez niego działalności.  Natomiast podmiot dokonujący dostawy towarów powinien być podatnikiem VAT lub podatnikiem od wartości dodanej.


Rolnicy zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku VAT


Zgodnie z przepisami art. 97 Ustawy o podatku od towarów i usług, rolnicy rozliczający się z VAT na zasadach ogólnych, planujący zakup maszyn rolniczych od podmiotów gospodarczych, w tym także rolników będących czynnymi podatnikami podatku VAT w kraju, w którym chcą dokonać zakupu, mają obowiązek przed dniem dokonania pierwszego wewnątrzwspólnotowego zgłoszenia rejestracyjnego, jako podatnicy VAT R-UE. Rejestracji dokonuje Naczelnik Urzędu Skarbowego. Po zarejestrowaniu jako podatnik VAT UE rolnik musi posługiwać się przy transakcjach wewnątrzwspólnotowych swoim dotychczasowym numerem NIP poprzedzonym kodem PL. Przy transakcji zakupu, sprzedawca w kraju unijnym wystawi fakturę ze stawką „0”. Następnie w kraju przy rozliczeniu podatku VAT w Urzędzie Skarbowym zostanie on z jednej strony zapisany - potraktowany jako należny, zgodnie ze stawką obowiązującą w Polsce – aktualnie 23 proc. a następnie potraktowany jako naliczony.


Przykład:
Rolnik rozliczający się z VAT na zasadach ogólnych dokonał rejestracji w zakresie VAT UE. Zakupił  nowy ciągnik od podatnika VAT we Francji. Francuski sprzedawca zastosował specjalną procedurę dla dostawy wewnątrzwspólnotowej, czyli stawkę VAT ,,0’’. Rolnik otrzymał fakturę, na kwotę 50 000 euro.
Następnie rolnikowi od kwoty zakupu 50 000 euro będzie doliczona stawka VAT obowiązująca w Polsce (23 proc.).


Gdyby rolnik – podatnik VAT nie zarejestrował się w Urzędzie Skarbowym w zakresie VAT UE, francuski sprzedawca nie mógłby zastosować w rozliczeniu stawki VAT ,,0’’.
50 000 euro x 20 proc (stawka VAT obowiązujący we Francji)
Kwota do zapłaty wyniesie wtedy 60 000 euro.


Dodatkowo rolnik będzie opodatkowany z tytułu podatku VAT również w Polsce. Podstawą opodatkowania będzie wówczas kwota zakupu brutto: 60 000 euro + VAT (23proc)

Rolnik ryczałtowy


Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów nie występuje m.in. w przypadku, gdy dotyczy towarów nabywanych przez rolników ryczałtowych dla prowadzonej przez nich działalności rolniczej, jeżeli całkowita wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów na terytorium kraju nie przekroczyła w trakcie roku kwoty 50.000 zł. Przy czym, warunkiem niezbędnym do wyłączenia z opodatkowania jest, aby całkowita wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów na terytorium kraju nie przekroczyła również w poprzednim roku kwoty 50.000 zł.


Rolnik ryczałtowy kupujący sprzęt rolniczy na terenie UE, do w/w kwot netto, nie musi rejestrować się w Urzędzie Skarbowym, w celu dokonania transakcji zakupu. W takim przypadku sprzedawca unijny wystawi mu fakturę ze stawką VAT obowiązującą w danym kraju. Nie będzie potrzeby rozliczania tego podatku w kraju nabywcy.


W sytuacji jednak, gdy kwota transakcji przekracza 50 tys. zł, należy zarejestrować się w Urzędzie Skarbowym dla potrzeb dokonania transakcji wewnątrzunijnej. Po rejestracji należy podać nr VAT R-UE sprzedawcy unijnemu, który będzie miał prawo w takiej sytuacji wystawić fakturę ze stawką „0”. W kraju zakupu będzie natomiast opodatkowany stawką VAT obowiązującą w Polsce (23%). Przy braku rejestracji sprzedawca unijny będący podatnikiem VAT wystawi polskiemu nabywcy fakturę, doliczając podatek VAT obowiązujący w danym kraju. Wówczas, w przypadku WNT, będzie to skutkowało podwójnym obciążeniem nabycia: zarówno podatkiem od wartości dodanej z państwa, w którym dokonany jest zakup, jak i krajowym podatkiem VAT. Na dodatek, VAT obliczony będzie od całej wartości zakupu (ceny brutto).


Czy obowiązek podatkowy powstanie, gdy ciągnik będzie towarem używanym?

Obowiązek podatkowy z tytułu podatku VAT nie powstanie, gdy ciągnik będzie towarem używanym, a sprzedający zastosuje opodatkowanie na zasadach marży. Marża w procedurze VAT polega na tym, że sprzedawca nalicza podatek VAT należny jedynie od kwoty jaką zarobił na towarze (a więc marży). Stosowne uregulowania w tym zakresie znalazły się w art. 120 ustawy o VAT. Zatem, aby zastosować tego typu procedurę sprzedawca musi spełnić stosowne warunki, obowiązujące w danym kraju. W przeciwnym razie obowiązują go zasady takie same, jak dotyczące rolników rozliczających się z VAT na zasadach ogólnych.

Ponadto prawidłowe rozliczenie podatku stanowi dowód wymagany przy rejestracji pojazdu. Aby uzyskać takie zaświadczenie, należy przedłożyć we właściwym Urzędzie Skarbowym dokumenty zakupu pojazdu.