Informowaliśmy już wcześniej o projekcie poselskim, który miał zmienić zasady gospodarowania lasami i gruntami pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych. Zgodnie z nim Inwestorzy mieli móc zamienić dowolny grunt na działkę leśną pod inwestycje, takie jak farmy fotowoltaiczne, wiatrowe, ale też i spalarnie śmieci, bez obowiązku dokonywania dopłat.

Sejm uchwalił ustawę o szczególnych rozwiązaniach związanych ze specjalnym przeznaczeniem gruntów leśnych. Jednak procedurą pozyskiwania nieruchomości z państwowych gruntów leśnych będą objęte tylko i wyłącznie inwestycje publiczne.

Ponadto zgodnie z tą ustawą, lasy Państwowe mogą dokonywać zamiany lasów, gruntów i innych nieruchomości Skarbu Państwa pozostających w ich zarządzie jedynie na lasy, grunty i inne nieruchomości, na których jest możliwe prowadzenie gospodarki leśnej.

Jakie inwestycje objęte procedurą pozyskiwania gruntów leśnych?

Jak podkreśla ministerstwo Klimatu inwestycje te będą związane ze wspieraniem rozwoju i wdrażaniem projektów dotyczących w szczególności energii, elektromobilności czy transportu. Do tej pory zamiana gruntów leśnych była możliwa tylko w przypadkach podyktowanych potrzebami i celami gospodarki leśnej.

 Zgodnie z art. 1. 1. powyższej ustawy, nieruchomości Skarbu Państwa pozostające w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, zwanego dalej „Lasami Państwowymi”, mogą być przedmiotem zamiany na lasy, grunty i inne nieruchomości w przypadkach uzasadnionych potrzebami i celami:

  •  polityki państwa związanej ze wspieraniem rozwoju i wdrażaniem projektów dotyczących energii, elektromobilności lub transportu, służących upowszechnianiu nowych technologii oraz poprawie jakości powietrza albo
  • strategicznej produkcji dla obronności państwa, wysokich technologii
    elektronicznych i procesorów, elektromobilności, innowacyjnej technologii
    wodorowej, lotnictwa, motoryzacji oraz przemysłu tworzyw sztucznych.

W przypadku wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej na cele, o których mowa powyżej, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326) dotyczących należności i opłat rocznych oraz jednorazowego odszkodowania, o których mowa w art. 12 ust. 1 tej ustawy.

Sektor prywatny nie skorzysta z procedury pozyskania gruntów leśnych

Jak podkreślają przedstawiciele Ministerstwa Klimatu, Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych ze specjalnym przeznaczeniem gruntów leśnych nie ma też nic wspólnego z prywatyzacją lasów.

Przewidziana w przepisach możliwość zamiany nieruchomości Skarbu Państwa pozostających w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe na inne nieruchomości nie będzie mogła być dokonywana z podmiotami sektora prywatnego. To definitywnie wyklucza prywatyzację, która polega bowiem na przekazywaniu majątku państwowego podmiotom prywatnym.

Zgodnie z ustawą stroną umowy zamiany gruntów może być wyłącznie:

  • państwowa osoba prawna w rozumieniu art. 3 ust. 1–3 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 735 oraz z 2021 r. poz. 159 i 255) lub
  • osoba prawna, w której Skarb Państwa posiada większość akcji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, lub
  • jednostka samorządu terytorialnego.

Umowa zamiany nie może być zawarta bez uzyskania pozytywnej opinii komisji sejmowej właściwej do spraw leśnictwa i gospodarki leśnej.

Ustawa ta więc ogranicza krąg podmiotów, z którymi będzie mogła być dokonywana zamiana nieruchomości jedynie do podmiotów sektora finansów publicznych, tj.: państwowych osób prawnych, osób prawnych, w których Skarb Państwa posiada większość akcji oraz jednostek samorządu terytorialnego.

Warto też zwrócić uwagę na zapis, że jeżeli w terminie 10 lat od dnia dokonania zamiany cel określony w umowie zamiany to Lasy Państwowe mogą żądać zwrotu nieruchomości od każdoczesnego jej właściciela.

Przy czym zwrot ten dokonuje się przez ponowną zamianę nieruchomości będących przedmiotem zamiany, albo zapłaty przez podmiot, z którym zawarto umowę zamiany, określonej w tej umowie różnicy między wartością nieruchomości będących przedmiotem zamiany, jeżeli wartość nieruchomości, o których mowa w art. 1, będących przed zamianą własnością Skarbu Państwa była wyższa niż wartość nieruchomości, które Skarb Państwa otrzymał w wyniku zamiany.

Leśne grunty będące pod ochroną są wyłączone z procedury zamiany

Warto zwrócić uwagę, że zgodnie z powyższą ustawą z zamiany, o której wyłącza się lasy, grunty i inne nieruchomości pozostające w zarządzie Lasów Państwowych, stanowiące obszary objęte formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1–5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098).

Pakiet powyższych rozwiązań to odzew na wniosek lokalnych społeczności, które upatrują w nich szanse rozwoju.