PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Ciepło w chlewni

Zapewnienie dobrych warunków termicznych niezależnie od grupy wiekowej świń wpływa na ich zdrowotność. Przegrzanie jak i niedogrzanie szybko znajduje swoje odzwierciedlenie w pogarszających się wskaźnikach produkcji.



Temperatura jest jednych z tym elementów środowiska, które znacząco wpływają na wyniki chowu świń. W związku z tym w pomieszczeniach instaluje się różnego typu urządzenia pozwalające na dostarczeniu zwierzętom niezbędnej dla nich ilości ciepła. Gdy temperatura spadnie poniżej zalecanego poziomu, świnie potrzebują więcej energii, co przejawia się zwiększonym pobraniem paszy. U młodych zwierząt jest to niebezpieczne, gdyż może doprowadzić do pojawienia się biegunek, wywołanych właśnie nadmierną ilością zjedzonej paszy, której nie są w stanie prawidłowo strawić.

Prosięta muszą mieć bardzo ciepło

Po urodzeniu prosięta nie mają dostatecznie rozwiniętego systemu termoregulacji, dlatego w kojcach porodowych należy koniecznie zainstalować dodatkowe źródło ciepła. Umieszczone w części legowiskowej ma zapewnić im temperaturę ok. 30 st.C.

Najbardziej popularne jest zastosowanie promienników podczerwieni, które zawiesza się w oprawie ochronnej nad legowiskiem. Można też dodatkowo taki promiennik umieścić w specjalnie przygotowanej budce, mającej zapobiec szybkiemu rozchodzeniu się ciepła po całym kojcu. Budka zbudowana jest z materiału charakteryzujacego się niską ciepłochłonnością. W praktyce często jednak używa się do tego celu różnego typu płyt z tworzywa sztucznego, jakie są dostępne w danym gospodarstwie. W pokrywie takiej budki wywiercony jest otwór, w którym umieszcza się lampę promiennika. Ściany wykonuje się często z pasów foliowych – mają one utrudnić rozchodzenie się ciepła w płaszczyźnie poziomej. Cała konstrukcja zostaje przymocowana do ściany kojca, tak aby było możliwe jej uchylanie. Wtedy też do pokrywy doczepiany jest łańcuch bądź linka zawieszająca. Oczywiście na rynku są oferowane gotowe rozwiązania tego typu, które wykonuje się z lepszych materiałów niż te dostępne w gospodarstwie. Budki takie są szczelniejsze, a użyta folia grubsza, co czyni ją dużo bardziej odporną, przede wszystkim na uszkodzenia mechaniczne.

Zalecana temperatura w chlewni

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Zalecana temperatura w chlewni

Decydując się na promiennik podczerwieni trzeba zwrócić uwagę na deklarowane przez producenta zużycie energii w odniesieniu do oddawanego ciepła. Ważnym elementem takiej lampy jest jej żarnik, który powinien być wzmocniony, co zwiększa jego odporność na wstrząsy. Bańka promiennika musi również być wykonana ze szkła o odpowiedniej grubości, aby uniknąć pęknięcia w chwili powstania dużej różnicy temperatur. Wewnętrzna powierzchnia bańki powinna składać się z tak ukształtowanej powierzchni odbłysku, aby kąt załamania promieni dawał w efekcie najlepsze ich przenoszenie i w rezultacie nie było potrzeby stosowania zewnętrznego odbłyśnika. Używając najtańszych promienników, trzeba obowiązkowo uważać przy ich wymianie, bo często trzon lampy nie jest dodatkowo zabezpieczony i łatwo go oderwać (wówczas pozostanie w oprawie).

W części legowiskowej prosiąt w kojcu porodowym montowany jest też system ogrzewania podłogowego. Ogólnie mówiąc, polega on na tym, że zainstalowane kable grzewcze przekazują ciepło poprzez podłogę. Ten system można montować jako ogrzewanie akumulacyjne lub bezpośrednie, a różnica wynika z grubości zaprojektowanego podłoża.

mata_grzewcza.jpg

Autor: R. Leroch

Opis: Mata grzewcza montowana w podłodze rusztowej.

W wypadku systemu bezpośredniego ciepło po bardzo krótkim czasie zostaje wydzielone do pomieszczenia, gdyż elementy grzewcze znajdują się tuż pod powierzchnią podłogi. Jego regulacja odbywa się się bezpośrednio poprzez włączanie i wyłączanie systemu. Na podobnej zasadzie działają maty grzejne montowane bezpośrednio na rusztach lub posadzce. Wówczas to one stanowią część podłogi, będącej źródłem ciepła.

Wykorzystać dwie taryfy

W wyniku wprowadzania coraz to nowocześniejszych systemów regulacji środowiska w pomieszczeniach gospodarskich wzrasta zużycie energii elektrycznej, zwłaszcza na utrzymanie optymalnej temperatury i wilgotności. Dla oszczędniejszego gospodarowania prądem instalowane są często w gospodarstwach dwa liczniki na taryfę dzienną i nocną. Sprzedaż energii elektrycznej w systemie dwutaryfowym polega głównie na tym, że można korzystać z tańszego prądu przez 8 godzin w nocy (wybór między godz. 22 a 7 rano) i 2 godz. w ciągu dnia (wybór między godz. 13 a 17).

Ogrzewanie podłogowe akumulacyjne pozwala na wykorzystanie wspomnianego tu sytemu dwutaryfowego rozliczenia za prąd. Kable grzewcze instalowane są w podłodze mniej więcej na 10 mm pod jej powierzchnią. Akumulatorem ciepła jest wylewka betonowa, która oddaje ciepło do pomieszczenia. W nowoczesnych technologiach są one wykonywane np. z polimerbetonu. Przy projektowaniu tego typu ogrzewania najważniejszym jest, aby akumulowanie ciepła następowało na całej powierzchni płyty podłogowej.

Problem tego typu ogrzewania to brak możliwości precyzyjnej regulacji ilości oddawanego ciepła przez powierzchnię podłogi, bo zgromadzonej energii nie można w żaden sposób zatrzymać. Regulacja w tym systemie odbywa się jedynie poprzez ustalenie czasów nagrzewania podłogi i odstępów między kolejnymi fazami.

Warchlaki nie mogą zmarznąć

W systemie bezściołowego utrzymania warchlaków można spotkać się przede wszystkim z dwoma typami kojców. W pierwszym podłogę stanowi pełny ruszt, zaś w drugim ok. 1/3 podłogi stanowi posadzka betonowa, w której zalane zostały elementy grzewcze. Najczęściej są one zasilane prądem, ale spotykane są też systemy wykorzystujące instalacje wodne. Wtedy na takie przewody nakładane są specjalne płyty z tworzywa sztucznego.

Podłoga betonowa w kojcu dla warchlaków stanowi dla zwierząt powierzchnię legowiskową, która dostarcza dodatkowo niezbędnego ciepła. W pierwszym dniu zasiedlenia warchlakarni temperatura powietrza powinna wynosić 28–30 st.C. Potem zmniejsza się ją stopniowo do 20 st.C. Najprostszy program cieplny wygląda tak: w pierwszym tygodniu temperatura powinna wynosić 28 st.C, a następnie w kolejnych obniża się ją o 2 st.C. Temperatura w pomieszczeniu dla warchlaków zależy jednak od masy ciała zwierząt, jakie trafią z sektora porodowego.

chlewnia_budka.jpg

Autor: R. Leroch

Opis: W kojcu porodowym zamontowanie budek pozwala na mniejsze straty ciepła.

Dla lepszego wykorzystania ciepła pochodzącego z ogrzewania podłogowego nad częścią legowiskową w kojcu montuje się daszki zawieszane na łańcuchach. Powinny być one wykonane z podobnych materiałów, jak te używane w kojcach porodowych. Nie ma w tym wypadku sensu stosowana dodatkowych wiszących osłon z pasów folii, ponieważ warchlaki są już na tyle silne, że szybko je zniszczą. Można wprawdzie przymocować wzdłuż krawędzi daszka wąski pas foliowy, ale nie za nisko nad kojcem, bo kiedy warchlaki urosną, również szybko go zniszczą. Oczywiście nie uniknie się w pełni okresowego uzupełnienia zawieszonej folii, stąd nie warto jej robić ze zbyt drogiego materiału.

Przy montażu takich daszków trzeba pamiętać o jednej zasadniczej rzeczy. Jak podkreślają praktycy, przestrzeń pod nim musi być szczelna. Oznacza to, że nie może być szpar w miejscu, gdzie daszek styka się ze ścianą. Inaczej powstawać będzie w źle przykrytym legowisku nadmierny ruch powietrza (przeciąg). Zamiast utrudnić wypływ ciepła z powierzchni nad legowiskiem zostanie on ułatwiony, a dodatkowo zwierzęta będą narażone na nadmierne ochładzanie.

kojec_warchlaki.jpg

Autor: R. Leroch

Opis: W kojcach dla warchlaków część legowiskowa musi mieć szczelne przykrycie, bo inaczej zwierzęta będą narażone na przeciągi.

W kojcach, w których podłogę stanowi w pełni ruszt, wykorzystuje się na ogół system ogrzewania konwekcyjnego z zainstalowanym urządzeniem nawiewającym ciepłe powietrze. Inne rozwiązanie to zamontowanie centralnego ogrzewania, które także można połączyć w wybranych miejscach z nawiewem. Regulowanie takiego systemu jest bardzo płynne, ponieważ może się odbywać na kilka sposobów. Dostosować do wymagań można zarówno temperaturę nagrzewnicy elektrycznej lub wody w instalacji, jak i prędkość obrotową wentylatora w urządzeniu nadmuchującym. Dodatkowo w większości takich rozwiązań istnieje też możliwość zmiany kierunku napływającego ciepłego powietrza, które można np. bezpośrednio skierować na podłogę.

Inne nowoczesne rozwiązania

Stosowane systemy ogrzewania należą głównie do wspomnianego wcześniej sposobu opartego na konwekcji cieplnej. W nowo budowanych chlewniach można spotkać coraz częściej tzw. system ogrzewania „Delta", montowany zarówno w porodówkach, warchlakarniach, jak i tuczarniach. Zasada jego działania polega na tym, że wciągane przez urządzenia wentylacyjne zimne powietrze kierowane jest na rury grzewcze, do których zostały przytwierdzone promieniście płaskowniki, na całej długości tych rur. Powietrze dzięki takiej konstrukcji, zanim trafi do przestrzeni, w której przebywają zwierzęta, szybko się ogrzewa na powierzchni tych płaskowników. Następnie po oddaniu ciepła system wentylacji wyciąga to powietrze na zewnątrz.

Na podobnej zasadzie działa układ wykorzystujący komory grzewcze, które mogą być zasilane gazem ziemnym, propanem lub olejem opałowym. Najczęściej są to nagrzewnice gazowe, które wciągają dolne warstwy powietrza i nagrzewają je. Następnie ciepłe powietrze jest z powrotem oddawane do pomieszczenia. Obudowa takich urządzeń powinna być wykonana ze stali nierdzewnej i dodatkowo powinny być one wyposażone w zabezpieczenia w postaci elektrozaworów odcinających dopływ gazu, głównie w chwili, gdy nastąpi brak płomienia albo dojdzie do nadmiernego przegrzania się nagrzewnicy. Do takich urządzeń można podłączyć układy elektroniczne, sterujące mikroklimatem w danym pomieszczeniu.

Elementem grzewczym zamiast komory może być też stacjonarne urządzenie nadmuchujące ciepłe powietrze, które pochodzi z nagrzania zimnego powietrza zassanego albo z pomieszczenia, albo z zewnątrz budynku. Regulowanie takiej nagrzewnicy często nie jest stopniowane, a system kontroli mikroklimatu może tylko ją włączyć lub wyłączyć. Minusem tego sposobu jest to, że nadmuchiwane ciepłe powietrze nie dociera jednakowo do wszystkich zwierząt znajdujących się w pomieszczeniu. Może się zdarzyć, że te przebywające najbliżej nagrzewnicy będą regularnie przegrzewane, a te w najdalszej odległości niedogrzane.

Do urządzeń, które mogą być stosowane we wszystkich pomieszczeniach chlewni, można zaliczyć przenośne nagrzewnice elektryczne albo olejowe. Te drugie mają bardziej skomplikowaną budową. Są na ogół wyposażone w pompę wysokociśnieniową z systemem jednoprzewodowym lub dwuprzewodowym, gdy przewidziany jest pobór paliwa z zewnętrznego zbiornika. Takie nagrzewnice charakteryzują się stałą temperaturą wydmuchu, tj. ok. 60–80 st.C. W zależności od modelu w ciągu godziny mogą wydmuchać ponad 2 tys. m3 powietrza.

Źródłem ciepła w chlewni mogą też być rurowe ogrzewacze promiennikowe, gdzie gaz spalany jest w odizolowanym palniku, a wykorzystywane do tego powietrze doprowadzane jest z zewnątrz. Spaliny przepływają przez rurę promiennika i są wyprowadzane poza budynek dzięki zamontowanemu wentylatorowi. Do rury promiennika zamontowany jest reflektor, który kieruje ciepło nagrzewającej się rury bezpośrednio na zwierzęta. Moc palnika może być też regulowana przez sterownik.

Wybór odpowiedniego systemu dającego ciepło w chlewni musi być dostosowany do specyficznych warunków w danym gospodarstwie. W pierwszej kolejności trzeba jednak zadbać o prawidłową termoizolację poszczególnych pomieszczeń chlewni, bo bez tego instalowanie jakichkolwiek źródeł ciepła jest nieopłacalne.

Źródło: "Farmer" 24/2007

Już 7 listopada w Warszawie jedno z najważniejszych wydarzeń w rolniczym kalendarzu. Szerokie grono znamienitych gości i dziesiątki sesji, w których poruszamy aktualne i ważne dla rolników tematy. Zarejestruj się teraz!



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.204.191.31
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.