Określenie Global Positioning System, w skrócie GPS, oznacza system nawigacji satelitarnej. Pracujący na obszarze całej Ziemi system jest utrzymywany i zarządzany przez Departament Obrony USA. Mimo to z jego usług korzystać może każda osoba posiadająca odpowiedni sprzęt. GPS wykorzystywany jest już coraz powszechniej. Specjalne mapy wykorzystujące GPS są coraz częściej stosowane na przykład w nowoczesnych samochodach. Jednak takie odbiorniki przydają się nie tylko w samochodzie, lecz także w górach, na rowerze, właściwie w każdej sytuacji, w której zwykle wykorzystywano tradycyjne mapy.

Szerokie możliwości
GPS jest także coraz częściej używaną technologią w rolnictwie. Na dokładności tego systemu bazuje rolnictwo precyzyjne. Najnowocześniejsze ciągniki są wyposażone w specjalne odbiorniki, które ułatwiają prowadzenie uprawy, zwiększając dokładność przejazdów i ograniczając koszty pracy.

Nie jest to jedyne zastosowanie technologii GPS w rolnictwie. Po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej rolnikom zaczęło przysługiwać prawo uzyskania dopłat bezpośrednich. Wśród wielu warunków, jakie musieli spełnić, było podanie dokładnej powierzchni posiadanych gruntów. Okazało się, że najprostszym sposobem wykonania koniecznych pomiarów jest wykorzystanie odbiorników GPS. Pomiar wykonany za pomocą takiego urządzenia jest szybki, łatwy i, co najważniejsze, obarczony mniejszym błędem niż pomiar wykonany za pomocą środków tradycyjnych. Korzystając z systemu GPS, można obliczyć zarówno powierzchnię upraw, jak i poszczególnych działek rolnych. Podczas pomiarów można wyznaczyć rzeczywistą powierzchnię działki, uwzględniając zabudowania, zbiorniki wodne, drzewa i inne przeszkody trwałe.

Szeroką gamę odbiorników GPS przeznaczonych dla rolników posiada firma Garmin (www.garmin.pl). W ofercie znajdują się modele tańsze, np. pakiet pomiarowy GPSMap 60, jak również droższe, wyposażone w większą ilość funkcji (pakiet pomiarowy GPSMap 60Cx). Na stronie internetowej firmy zamieszczone są niezbędne informacje dla zainteresowanych korzystaniem z systemu GPS. Dokładne opisy wszystkich zestawów pomiarowych mogą znacznie pomóc przy podjęciu decyzji zakupu. Poza dokładnymi instrukcjami obsługi można również dowiedzieć się, w jaki sposób skonfigurować nowo zakupione urządzenie.

Pomiaru pola za pomocą systemu GPS dokonuje się poprzez przejście mierzonej powierzchni wzdłuż jej granicy z włączonym odbiornikiem. Dużym ułatwieniem jest fakt, iż nie trzeba wykonywać żadnych obliczeń. Urządzenie wszystko robi automatycznie po obejściu mierzonego pola.

Fachowa pomoc
Jeśli jednak rolnik zdecyduje się nie kupować nowego urządzenia, może zatrudnić wyspecjalizowaną firmę zajmującą się przeprowadzaniem tego typu pomiarów. Do pomiarów mniejszych działek (pomiar ręczny) wykorzystuje się sprzęt opisany wcześniej. Jednak gdy powierzchnia mierzonych pól jest większa, stosuje się tak zwane quady z zamontowaną dokładną aparaturą pomiarową. Quady to czterokołowe lekkie motocykle terenowe, które zdecydowanie lepiej spisują się w takiej pracy niż pikapy (samochody terenowe również wykorzystywane do przeprowadzania takich pomiarów). Nacisk kół wywierany na ziemię przez quady jest znacznie mniejszy niż siła, z jaką glebę ugniatają samochody, co bezpośrednio wpływa na ochronę struktury gleby.

Firma Agrotechnolgy do pomiarów większych pól wykorzystuje profesjonalny zestaw złożony z komputera polowego i  anteny GPS zintegrowanej z odbiornikiem DGPS (technika pomiarów GPS pozwalająca na uzyskanie większej dokładności niż przy standardowym pomiarze) umieszczonych na quadzie marki Honda Foreman. Zatrudniając firmę wyposażoną w taki sprzęt,  można mieć pewność, że pomiar będzie wykonany dokładnie, a błąd pomiaru będzie mniejszy niż 2 proc. Zdarzają się sytuacje, gdy drzewa lub krzewy uniemożliwiają dokładny przejazd wzdłuż granicy pola. Nie jest to jednak problem, ponieważ przejazd może zostać wykonany równolegle w odpowiedniej odległości od granicy. Powstałą różnicę komputer przeliczy sam.

Bardzo wygodnym rozwiązaniem jest proponowany przez firmę Agrotechnology wydruk mapy poglądowej gospodarstwa po wykonaniu wszystkich pomiarów. Poza mapą rolnik otrzyma również tabelaryczne zestawienie powierzchni wszystkich działek.

Analiza gleby
W ofercie firm specjalistycznych poza pomiarem pól znajduje się również tworzenie map zasobności glebowej. Stworzenie takiej mapy umożliwia przeprowadzenie prawidłowego nawożenia, jak również dobranie odmian roślin, które na danej glebie będą plonowały najlepiej. Przy wykorzystaniu takich pomiarów, przeprowadzanych również za pomocą sprzętu zamontowanego na quadach, można określić zawartość w glebie mikro- i makroelementów, metali ciężkich i innych składników. Wyniki przeprowadzonych pomiarów są analizowane. W przypadku firmy Agro.GPS.pl, oferującej tego typu usługi, analizę przeprowadza laboratorium Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej. Korzystając z usług tej firmy, rolnik po przeprowadzeniu pomiarów i dokonaniu analizy otrzyma mapy izoliniowe wykonane na kartonie A3 (wersja cyfrowa map dostarczana jest na płycie CD).

Przydatne adresy:
profesjonalny sprzęt pomiarowy –  www.garmin.pl
firmy wykonujące pomiary pól i tworzące mapy zasobności gleby –  www.agrisystem.pl, www.agrotechnology.pl, www.agro.gps.pl
sklep internetowy oferujący odbiorniki GPS dla rolnictwa – www.gps.strefa.pl

Źródło: "Farmer" 24/2006