PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Rozgraniczanie nieruchomości

Rozgraniczanie nieruchomości

Autor:

Dodano:

Tagi:

Sprawy dotyczące rozgraniczenia nieruchomości budzą duże emocje, w szczególności w sytuacjach, gdy strony biorące w nich udział nie są w stanie w sposób zgodny określić przebiegu granicy. Często są one określane mianem spraw o tak zwaną miedzę i swój finał znajdują na sali sądowej.



Ustalić przebieg granicy
Istotą rozgraniczania nieruchomości jest ustalenie przebiegu ich granic, co następuje poprzez określenie położenia punktów i linii granicznych, a następnie ich utrwalenie znakami granicznymi. Należy pamiętać, iż w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego (m.in. wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1966 roku III CR 146/66), rozgraniczenie może zostać przeprowadzone w odniesieniu do sąsiadujących ze sobą nieruchomości, będących odrębną własnością. Oznacza to, iż nie może ono dotyczyć części nieruchomości, które zostały jedynie powydzielane dla ułatwienia korzystania z nich przez poszczególnych współwłaścicieli, a nie stanowią odrębnych działek.

Z urzędu albo na wniosek
Co do zasady, postępowanie rozgraniczające jest przeprowadzane na wniosek i nie ma najmniejszych wątpliwości, iż do jego złożenia jest uprawniony właściciel jednej z nieruchomości sąsiednich, a także współwłaściciele. Istotne jest, by wszyscy współwłaściciele wzięli udział w takim postępowaniu, bowiem jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 kwietnia 2005 roku III CZP 12/05: Za utrwalony uznać można pogląd, że w postępowaniu nieprocesowym o rozgraniczenie konieczny jest udział w charakterze uczestników postępowania wszystkich właścicieli i współwłaścicieli sąsiadujących nieruchomości, skutki rozgraniczenia są bowiem niepodzielne co do wszystkich współwłaścicieli. Dlatego ugoda ustalająca przebieg linii granicznej, zawarta bez udziału wszystkich współwłaścicieli, dotknięta jest nieważnością. Krąg osób uprawnionych do zainicjowania rozgraniczenia jest szerszy - w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1968 roku, o rozgraniczenie może wystąpić każdy, kto ma na nieruchomości prawa, a więc użytkownicy wieczyści, osoby, którym przysługują służebności gruntowe. Przepisy przewidują możliwość przeprowadzenia postępowania także z urzędu, przy scalaniu gruntów. W art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ustawodawca przewidział rozgraniczenie z urzędu również w sytuacji, gdy potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia.

Geodeta ustala
Postępowanie rozgraniczające wszczyna wójt (burmistrz, prezydent) właściwy ze względu na położenie nieruchomości w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie. Jak słusznie zauważył w wyroku z dnia 31 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie III SA/Kr 1014/07, w przypadku złożenia wniosku o rozpoczęcie procedury rozgraniczającego, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania. Jeżeli zaś w trakcie prowadzonego postępowania stwierdzi, iż osoba występująca nie jest stroną, powinien wydać decyzję umarzającą postępowanie. Pierwszym etapem jest ustalenie przebiegu granic przez uprawnionego geodetę, upoważnionego przez organ prowadzący postępowanie. Ustalenie przebiegu powinno nastąpić w oparciu o ślady i znaki graniczne, mapy i inne dokumenty, oraz punkty osnowy geodezyjnej. Jeżeli chodzi o dokumenty stanowiące podstawę określenia granicy, to muszą one stwierdzać stan prawny nieruchomości, ewentualnie określać położenie punktów granicznych i przebiegu granicy. Przede wszystkim chodzi tutaj o odpisy z ksiąg wieczystych, wypisy aktów notarialnych, a także szkice graniczne, zarysy pomiarowe z pomiaru granic. Jeżeli brak jest danych, o których mowa powyżej, ustalenie przebiegu granicy powinno nastąpić w oparciu o zgodne oświadczenie stron lub jednej z nich, gdy druga nie podejmuje takich czynności, nie kwestionując przebiegu granicy. Trzeba jednak pamiętać, iż w takiej sytuacji oświadczenie nie może pozostawać w sprzeczności z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.

Moc sądowa ugody
W trakcie przeprowadzanych czynności, gdy dochodzi do sporu odnośnie przebiegu granicy, geodeta jest upoważniony do sporządzenia ugody pomiędzy stronami postępowania. Co istotne, ugoda zawarta przed geodetą, posiada moc ugody sądowej. Jest ona zawierana według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 roku w sprawie rozgraniczania nieruchomości. Zawarcie ugody powoduje, iż postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia staje się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć, podstawą tego jest właśnie akt ugody, stwierdzający jej treść. W przypadku braku zawarcia ugody wójt (burmistrz, prezydent) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości w oparciu o zebrane dowody lub zgodne oświadczenie stron. Osoba niezadowolona z decyzji ustalającej przebieg granicy może zażądać przekazania sprawy do rozpatrzenia sądowi. Ma na to 14 dni od doręczenia decyzji. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 stycznia 2007 roku IV SA/Wa 2097/06, organ administracji jest również zobowiązany do przekazania sprawy sądowi z urzędu: W sytuacji, gdy nie zawarto ugody, zaś znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej są niewystarczające lub ze sobą sprzeczne, i brak jest zgodnego oświadczenia stron co do przebiegu granicy. Przekazanie powinno zostać poprzedzone wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania, od której co ciekawe, w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2003 roku OPK 31/02, przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego.

Wyłączające się kryteria
Sądem właściwym jest sąd rejonowy ze względu na położenie nieruchomości, który rozpatruje daną sprawę w trybie postępowania nieprocesowego. Należy podkreślić, iż rozgraniczenie następuje w oparciu o art. 153 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2000 roku IV CKN 167/00: Rozgraniczenie następuje według kryteriów wymienionych w art. 153 k.c., z których każde ma priorytet przed następnymi. W pierwszej kolejności decyduje stan prawny, i jeśli zostanie on ustalony, nie jest dopuszczalne sięganie po dalsze przesłanki; stanu prawnego nie można korygować przez ustalenie granicy np. według ostatniego stanu posiadania. Oznacza to, iż dopiero w sytuacji, gdy nie można ustalić stanu prawnego, można odwoływać się do spokojnego stanu posiadania. Jeżeli to również nie jest możliwe, a uczestnicy postępowania nie chcą zawrzeć ugody, sąd ustala granicę z uwzględnieniem wszelkich okoliczności, wśród których można wymienić chociażby dostęp do drogi publicznej. Można powiedzieć, iż w ostatnim przypadku dochodzi do ustalenia nowej granicy z uwagi na niemożność wskazania przebiegu dotychczasowej. Dlatego też w orzeczeniu powinno ważyć się interesy wszystkich stron postępowania, zaś ustawodawca przewidział możliwość zastosowania dopłaty pieniężnej dla właściciela nieruchomości, dla którego orzeczenie było by najmniej korzystne. Należy zaznaczyć, iż uczestnikowi postępowania niezadowolonemu z wydanego orzeczenia, przysługuje apelacja do sądu wyższej instancji. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 września 1989 roku III CZP 79/89: Orzeczenie o rozgraniczeniu nieruchomości, w którym oznaczono ich granicę z utrwaleniem na gruncie, podlega zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności i wykonaniu w drodze egzekucji prowadzonej przez komornika. Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne, przy egzekucji orzeczenia obligatoryjny jest udział geodety.

Granica wznowiona
Od rozgraniczenia należy odróżnić sytuację, gdy doszło do przesunięcia czy też uszkodzenia znaków granicznych ustalonych uprzednio. Otóż w takiej sytuacji, na wniosek właścicieli nieruchomości może dojść do wznowienia znaków granicznych, co w potocznym języku określane jest jako wznowienie granicy. Muszą jednak istnieć dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Czynności w tym zakresie wykonuje uprawniony geodeta, ich zwieńczeniem jest sporządzenie protokołu. Oczywiście, osobie niezgadzającej się z ustaleniami geodety, przysługuje prawo rozpatrzenia powstałego sporu przez sąd w postępowaniu cywilnym.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.227.235.216
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.