Chodzi o ustawę z 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z potwierdzaniem aktualności nowego oznaczenia oraz nowego stanu prawnego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia gruntów.

Ustawa zawiera normy rozwiązujące problem przedłużających się procesów scaleniowych, w których została wydana decyzja zatwierdzająca projekt scalenia, lecz z różnych przyczyn została ona następnie po wielu latach od jej wydania wyeliminowana z obrotu prawnego, np. uchylona przez sąd.

Celem zmian jest uregulowanie stanu prawnego niektórych nieruchomości objętych postępowaniem scaleniowym wszczętym na podstawie przepisów ustawy z 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów na wniosek właścicieli gospodarstw rolnych lub właścicieli gruntów w danej wsi, w stosunku do których postępowanie scaleniowe nie zostało zakończone, mimo że faktyczny proces scalenia gruntów został przeprowadzony.

Przepisy określają szczegółowe rozwiązania związane z potwierdzaniem aktualności nowego oznaczenia oraz nowego stanu prawnego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia gruntów, w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów i braku możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania scaleniowego - wskazano na stronach Kancelarii Prezydenta RP.

Zgodnie z ustawą w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów i braku możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania scaleniowego, "nowe dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, wynikające z ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, posiadają przymiot aktualności w zakresie nowego oznaczenia oraz nowego stanu prawnego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia gruntów".

Wskazano, że potwierdzenie aktualności danych dla obszaru scalenia gruntów "następuje w drodze zaświadczenia wydawanego przez starostę". Dodano, ż ustawa określa elementy treści zaświadczenia oraz przewiduje, że zaświadczenie wydawane jest z urzędu.

Zgodnie z przepisami starosta dołącza zaświadczenie do operatu scaleniowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w terminie 14 dni od dnia jego wydania. Zaświadczenie wydawane jest w terminie 12 miesięcy od uchylenia przez sąd administracyjny ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, przy wystąpieniu przesłanki braku możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania scaleniowego.

Zwrócono uwagę, że starosta, w terminie 14 dni od wydania zaświadczenia, przekazuje zaświadczenie do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej. Stanowi ono podstawę m.in.: "wpisu z urzędu w dziale I księgi wieczystej podstawy oznaczenia nieruchomości; wykreślenia z urzędu w dziale III księgi wieczystej ostrzeżenia o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym". Jest też podstawą oznaczenia nieruchomości przy zakładaniu księgi wieczystej. Wpisy te oraz wniosków o założenie księgi wieczystej zwolnione są z opłat sądowych.

Ustawa wejdzie w życie po 14 dniach od jej ogłoszenia - wskazano.