Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/605, które wprowadza środki szczególne w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń do jednolitego stosowania przez państwa członkowskie UE dotknięte tą chorobą, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Wprowadzane są dodatkowe środki mające wpływ na utrzymanie prawidłowej bioasekuracji gospodarstw oraz regulowane są kwestie przemieszczania świń, produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, mięsa i produktów mięsnych oraz materiału biologicznego na obszarze kraju – podano w uzasadnieniu projektu ministerialnego rozporządzenia.

W ocenie skutków regulacji natomiast stwierdzono, że „przepisy dotyczące bioasekuracji zawarte w projekcie rozporządzenia są powtórzeniem obecnie obowiązujących na podstawie rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. z 2018 r. poz. 290, z późn. zm.) (zostanie ono uchylone). Natomiast pozostałe przepisy służą jedynie ułatwieniu wykonania rozporządzenia unijnego, które obowiązuje wprost i bezpośrednio wszystkie państwa członkowskie”.

Zatem czy mamy coś nowego w ministerialnym projekcie?

Wzmocnione środki bioasekuracji

Pewne światło na ten problem rzucił wiceminister rolnictwa Szymon Giżyński w odpowiedzi na interpelację posłów Doroty Niedzieli oraz Kazimierza Plocke.

Posłowie pytali: „Ile stad trzody chlewnej w Polsce nie spełnia nowych wymogów zawartych w rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE) 2021/605 z 7 kwietnia 2021 r. ustanawiającego specjalne środki kontroli w odniesieniu do wirusa ASF, w szczególności w zakresie: konieczności ogrodzenia budynków, gdzie utrzymywane są świnie, ściółka czy pasze oraz konieczności posiadania tzw. <Planu bezpieczeństwa biologicznego>, zawierającego opis podstawowych czynności jakie podejmuje się w gospodarstwie w celu ochrony przed wnikaniem wirusa ASF? Czy w Ministerstwie Rolnictwa dokonano symulacji ile polskich gospodarstw/hodowli trzody chlewnej nie spełnia nowych wymogów zawartych w rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE)2021/605 z 7 kwietnia 2021 r. ustanawiającego specjalne środki kontroli w odniesieniu do wirusa ASF? Czy opracowano plan kontroli gospodarstw hodujących świnie pod kątem spełniania nowych wymogów z ww. rozporządzenia Wykonawczego Komisji? Kiedy się rozpoczną?”

Wiceminister Szymon Giżyński 2 czerwca wyjaśnił:

„Od momentu wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/605, wymóg posiadania ogrodzenia czy <planu bezpieczeństwa biologicznego> nie obowiązywał i tym samym nie podlegał weryfikacji, w związku z czym liczba gospodarstw nie spełniających tego rodzaju wymagań nie jest aktualnie dostępna. Takie dane będą możliwie do pozyskania dopiero po wykonaniu przez Inspekcję Weterynaryjną weryfikacji spełniania nowych wymagań.

Należy również wskazać, że wzmocnione środki bioasekuracji, o których mowa w rozporządzeniu wykonawczym Komisji 2021/605, nie dotyczą gospodarstw, które:

- nie umieszczają na rynku świń i produktów pochodzących od świń oraz

- przemieszczają świnie w obrębie tego samego obszaru objętego ograniczeniami I, II lub III.

(…) Aktualnie zaleca się przy tym, aby w przypadku gospodarstw, które dokonują przemieszczeń świń wyłącznie na terytorium Polski, a które nie spełniają nowych wymogów w postaci np. ogrodzeń czy posiadania tzw. <planu bezpieczeństwa biologicznego>, świnie przed wysyłką były poddawane badaniom laboratoryjnym w kierunku ASF”.

Jak podsumował wiceminister, „(…) wymagania weterynaryjne wprowadzone rozporządzeniem wykonawczym Komisji 2021/605 oparte są, co do zasady, na dotychczas obowiązujących przepisach prawa i w większości są analogiczne z obowiązującymi do tej pory wymaganiami bioasekuracyjnymi, za wyjątkiem wprowadzenia wymogu:

ogrodzenia pomieszczeń, gdzie utrzymywane są świnie oraz budynków gdzie przechowywana jest pasza i ściółka,

• posiadania planu bioasekuracji zatwierdzonego przez właściwy organ, zawierającego opis podstawowych czynności jakie podejmuje się w gospodarstwie w celu ochrony przed wnikaniem wirusa ASF.”

Ponadto w przygotowanym projekcie ministerialnego rozporządzenia dodano przepisy dotyczące zasad uboju zwierząt w celu produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny w odniesieniu do gospodarstw znajdujących się w obszarach objętych restrykcjami związanymi z ASF - jak podano, dla ułatwienia odnalezienia i stosowania przepisów odnoszących się do kwestii związanych z wystąpieniem ASF. Uprzednio zasady te określało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2010 r w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny ( Dz.U. z 2016 r. poz. 885).

Projekt rozporządzenia w załączniku.