Rolnicy z obszarów dotkniętych ASF mają otrzymać pomoc. 16 sierpnia przedstawiono projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przewiduje dwie formy pomocy dla trzodziarzy i zmiany w zasadach udzielania pomocy po suszy.

 

O suszy najwięcej wiedzą izby rolnicze?

Zmiany dotyczące szacowania po suszy są krótkie, acz zadziwiające: ministerstwo zaplanowało możliwość występowania przez izby rolnicze o przeanalizowanie przez wojewodów okoliczności związanych z suszą, niezależnie od opinii IUNG, a dokładniej i dosłownie w projekcie przewidziano: „W celu potwierdzenia wystąpienia u producentów rolnych szkód powstałych w wyniku suszy Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy przekazuje, na wniosek wojewody, dodatkowe informacje potwierdzające wystąpienie zagrożenia suszą na obszarze wskazanym przez izby rolnicze”.

Jak objaśniono w uzasadnieniu, „wojewoda będzie mógł wnioskować do Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego o przekazanie dodatkowych informacji potwierdzających wystąpienie zagrożenia suszą na obszarze wskazanym przez izby rolnicze.”

Ma to być podyktowane potrzebą „doprecyzowania przepisów regulujących warunki potwierdzania przez wojewodów wystąpienia w gospodarstwach rolnych suszy”.

Czy oznacza to realne zmiany dla rolników, czy raczej nobilitację dla izb? Zobaczymy. Wiadomo, że wciąż nie udało się wypracować adekwatnego do rzeczywistości sposobu szacowania szkód po suszy.

Bez odpowiedzi pozostaje pytanie, czy „potwierdzenia wystąpienia u producentów rolnych szkód” można w ogóle dokonać poza gospodarstwem.

 

Wyrównanie dochodu

Pomoc ma być udzielana na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej przez producenta świń z obszaru ASF ze sprzedaży świń z siedziby stada tego producenta w okresie obejmującym sprzedaż świń w danym kwartale, począwszy od czwartego kwartału 2020 r. Kwota pomocy ma stanowić różnicę między iloczynem liczby świń sprzedanych w kwartale wskazanym we wniosku, o którym mowa w ust. 6, i średniej ceny sprzedaży świń uzyskanej w tym kwartale a iloczynem średniej liczby świń sprzedanych w tym samym kwartale:

1) w kolejnych trzech latach przed rokiem, którego kwartał został objęty tym wnioskiem, i średniej ceny sprzedaży świń w tym okresie albo

2) w ciągu trzech lat z okresu pięcioletniego poprzedzającego rok, którego kwartał został objęty tym wnioskiem, i średniej ceny sprzedaży świń w tym okresie, z pominięciem kwartału o najwyższej i najniższej wartości utraconego dochodu.

Gdy różnica między liczbą świń sprzedanych w kwartale, za który jest składany wniosek, a liczbą świń sprzedanych w kwartale, w odniesieniu do którego jest obliczana wysokość pomocy, przekracza 10% większej z tych liczb, do obliczenia wysokości pomocy przyjmuje się mniejszą liczbę sprzedanych świń powiększoną o 10%.

 

Wznowienie produkcji

Rolnik, który w związku z obowiązującym zakazem utrzymywania w gospodarstwie świń lub ich wprowadzenia do gospodarstwa, wydanym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, zaprzestał produkcji świń będzie mógł otrzymać pomoc na wznowienie produkcji.

Pomoc ta ma polegać na stosowaniu przez okres nie dłuższy niż 10 lat dopłat do oprocentowania kredytów bankowych, zaciągniętych w celu ponownego uruchomienia produkcji świń po zaprzestaniu produkcji, na zakup:

1) nawozów mineralnych, środków ochrony roślin lub pasz;

2) kwalifikowanego materiału siewnego zbóż, rzepaku, kukurydzy, lnu, roślin motylkowych grubonasiennych i drobnonasiennych, rzepiku ozimego, gorczycy, traw, buraków cukrowych i pastewnych, sadzeniaków ziemniaka;

3) loszek, knurów lub warchlaków, z wyłączeniem zakupu na eksport;

4) maszyn i urządzeń stanowiących wyposażenie chlewni;

5) innych maszyn służących do prowadzenia produkcji świń.

Wysokość kredytu zależy od liczby świń utrzymywanych średniorocznie i waha się od 50 000 zł (na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok wprowadzenia zakazu było utrzymywanych średniorocznie do 50 sztuk świń) do 1 500 000 zł (na siedzibę stada, w której  było utrzymywanych średniorocznie powyżej 1000 sztuk świń).

Oprocentowanie należne bankowi jest płacone przez kredytobiorcę w wysokości 0,3 oprocentowania, jednak nie mniej niż 1%, a w pozostałej części przez agencję.

 

Pieniądze na pomoc - „do wygospodarowania”

Skutki projektu wyliczono na 370 mln zł, przy czym w pierwszym roku w ramach pomocy po ASF ma być wypłacone 150 mln zł. Jak przy tym zaznaczono, „Skutki finansowe wdrożenia pomocy na wyrównanie utraconych dochodów dla producentów świń z obszarów objętych ograniczeniami w związku z ASF zostaną sfinansowane w ramach dostępnych środków budżetu państwa. Na rok bieżący nie zaplanowano wydatków na powyższą pomoc. Środki te zostaną wygospodarowane z innych tytułów, które zostaną określone w porozumieniu z Ministerstwem Finansów”.

Pomoc w zakresie dopłat do oprocentowania kredytów będzie udzielana w formule pomocy de minimis. Pomoc na wyrównanie obniżonych dochodów zostanie zgłoszona – za pośrednictwem internetowego systemu przekazywania zgłoszeń – do Komisji Europejskiej w trybie art. 9 rozporządzenia nr 702/2014 (rozporządzenie uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej).