PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Czy spółdzielnie to gospodarstwa wielorodzinne?

Czy spółdzielnie to gospodarstwa wielorodzinne?
W opinii MRIRW spółdzielni nie można traktować jak gospodarstwa wielorodzinnego, Foto: GT

W obecnym stanie prawnym nie można spółdzielni uznać za gospodarstwo wielorodzinne. To niosłoby za sobą zbyt diametralne zmiany w odniesieniu do ustroju rolnego – uważa resort rolnictwa.



Uznanie rolniczych spółdzielni produkcyjnych za gospodarstwa wielorodzinne dwukrotnie już postulowała KRIR. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie z dnia 9 lipca 2021 rzeczowo odnosi się do tych propozycji, ale takiej możliwości nie widzi.

W marcu i kwietniu br. KRIR zwracała się do Ministra Rolnictwa w tej sprawie. W opinii samorządu rolniczego, spółdzielnie produkcyjne to nic innego jak gospodarstwa wielorodzinne, które winny mieć porównywalne warunki funkcjonowania, jak gospodarstwa indywidualne. Chodzi np. o możliwości dzierżawy gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, jeśli w danej spółdzielni na jednego członka nie przypada więcej niż 300 ha, oraz korzystanie ze wsparcia w ramach PROW. Krajowa Rada Izb Rolniczych rozważała w tej mierze zmiany ustawy o ustroju rolnym oraz ustawy o spółdzielniach rolników.

Resort rolnictwa w odpowiedzi na wnioski KRIR przypomina, iż podczas zakończonych w 2019 r. prac nad nowelizacją ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego kwestia traktowania spółdzielni jak gospodarstw wielorodzinnych była już przedmiotem analiz. Wprowadzenie nowej kategorii „gospodarstwa wielorodzinnego” nie zostało wówczas uznane za celowe, bo zarówno art. 23 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i treść preambuły ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, preferują jednoznacznie gospodarstwa rodzinne, prowadzone przez rolników indywidualnych. Spółdzielnia w tej kategorii się nie mieści.

„Z kolei postulowana przez Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych zmiana, kolidując z założeniem przyjętym w art. 23 ustawy zasadniczej, koliduje także z pozostałymi istniejącymi w systemie prawnym regulacjami obowiązującymi w tym zakresie (tj. odnoszącymi się do ustroju prawnego rolnictwa), zaś ewentualne dokonanie wnioskowanej zmiany oznaczałoby konieczność zmiany całego ww. systemu w celu ponownego dostosowania przepisów regulujących te kwestie, zawartych w innych aktach prawnych, w szczególności w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego oraz w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2020 r. poz. 2243).” – argumentuje resort rolnictwa.

Uznanie rolniczych spółdzielni produkcyjnych za wielorodzinne gospodarstwa rolne, oznaczałaby odejście od nadrzędnych założeń obecnego porządku prawnego, które wyrażają się w preferowaniu rolnika indywidualnego oraz gospodarstwa rodzinnego, osobiście prowadzonego przez tego rolnika bądź przez osobę zamierzającą utworzyć gospodarstwo rodzinne. Wspomniany art. 23 Konstytucji RP, podniesiony do rangi wytycznej, stanowi dla ustawowych regulacji gwarancję. „Nakazuje on bowiem organom władzy utrzymanie w polskim rolnictwie takiej struktury, która zapewnia gospodarstwom rodzinnym charakter „podstawy ustroju rolnego państwa”, co oznacza, że ustrój rolny i produkcja rolna w Polsce powinny się opierać na rodzinnych gospodarstwach rolnych. W konsekwencji zatem art. 23 Konstytucji RP nakłada na władzę publiczną powinność podejmowania wszelkich działań, aby prowadzenie gospodarstwa rodzinnego było efektywną formą gospodarowania, pozwalającą prowadzić produkcję rolną zarówno w celu zapewnienia „godziwego” utrzymania rodzinom rolniczym, jak i najpełniejszego zaspokojenia potrzeb społeczeństwa.” – czytamy w stanowisku MRiRW.

W opinii resortu rolnictwa, włączenie „gospodarstw wielorodzinnych” do systemu prawa w przyszłości osłabiłoby pozycję gospodarstw rodzinnych, które w wielu płaszczyznach funkcjonowania nie mogłyby konkurować z gospodarstwami wielorodzinnymi, gdyż skala oraz efekty ich działalności nie byłyby porównywalne. Norma zawarta w art. 23 Konstytucji RP ma charakter ochronny, a to oznacza niedopuszczalność stanowienia aktów prawnych, których skutkiem, choćby pośrednim, mogłoby być ograniczanie i osłabianie gospodarstw rodzinnych.

Odnosząc się zaś do kwestii umożliwienia rolniczym spółdzielniom produkcyjnym wydzierżawiania gruntów rolnych z Zasobu Własności Rolnej, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło o przekazanie niezbędnych danych i informacji w tym zakresie do centrali Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. KOWR zwraca tymczasem uwagę, że stawianie na równi z rolnikiem indywidualnym takiego podmiotu jak rolnicza spółdzielnia produkcyjna, która w niewielkim stopniu różni się od spółki prawa handlowego, mogłoby pociągnąć za sobą sprzeciw ze strony spółek prawa handlowego, które zajmują się produkcją rolniczą, ale obecnie także nie mogą uczestniczyć w przetargach ograniczonych do rolników indywidualnych.

KOWR sceptycznie odniósł się też do kwestii umożliwienia rolniczym spółdzielniom produkcyjnym uczestniczenia w przetargach ograniczonych na prawach rolnika indywidualnego, w przypadku kiedy na jednego członka spółdzielni przypada mniej niż 300 ha. KOWR zwrócił uwagę na fakt, że nie każdy członek rolniczej spółdzielni produkcyjnej posiada status rolnika indywidualnego, gdyż zgodnie z art. 139 §1 pkt 1 i 2 oraz §2 Prawa spółdzielczego członkami spółdzielni mogą być rolnicy będący właścicielami lub posiadaczami samoistnymi gruntów rolnych oraz dzierżawcami, użytkownikami lub innymi posiadaczami zależnymi gruntów rolnych, a także inne osoby mające kwalifikacje przydatne do pracy w spółdzielni. Spółdzielnie liczą często kilkudziesięciu członków, ale niewielu z nich może spełniać przesłanki, kwalifikujące ich jako rolników.

„Z danych przekazanych przez Centralę KOWR wynika, że aktualnie 226 rolniczych spółdzielni produkcyjnych włada nieruchomościami Zasobu, na podstawie obowiązujących umów dzierżawy zawartych z KOWR, które obejmują grunty o łącznej powierzchni 14 tys. ha, z czego powierzchnia nieruchomości w skład których wchodzą zabudowane ośrodki gospodarcze to ponad 5 tys. ha.” – czytamy w odpowiedzi Ministerstwa Rolnictwa.
Jak wynika z nadesłanych informacji, w ciągu 3 ostatnich lat KOWR dokonał czterech sprzedaży nieruchomości Zasobu na rzecz rolniczych spółdzielni produkcyjnych w ramach przysługującego im pierwszeństwa w nabyciu. W tym okresie przedłużono okres obowiązywania 98 umów dzierżawy zawartych z rolniczymi spółdzielni produkcyjnymi i tylko co do 10 takich umów podjęto decyzję o nieprzedłużeniu okresu ich obowiązywania, ponieważ ww. spółdzielnie nie zgodziły się na wyłączenie z przedmiotu dzierżawy 30% powierzchni dzierżawionych użytków rolnych. Kolejnych 8 wniosków o przedłużenie okresów obowiązywania umów dzierżawy, obejmujących łącznie obszar 350 ha, jest w trakcie analizowania przez KOWR. Dane te wcale nie potwierdzają opinii, aby rolnicze spółdzielnie produkcyjne nie miały możliwości dzierżawienia bądź nabywania nieruchomości Zasobu – uważa resort rolnictwa.

MRiRW nie przewiduje również możliwości, postulowanego przez rolniczy samorząd dopuszczenia spółdzielni rolniczych do wsparcia w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, w tym przeznaczonego na modernizację gospodarstw. Podstawowym kryterium jest tu norma obszarowa 300ha, która dotyczy grupy docelowej objętej wsparciem.
„Należy również stwierdzić, zgodnie z art. 138 Prawa spółdzielczego, że istota rolniczych spółdzielni produkcyjnych przesądza o tym, że najważniejsze dla tych organizacji jest prowadzenie wspólnego gospodarstwa rolnego, zaś ewentualna działalność na rzecz indywidualnych gospodarstw rolnych jej członków ma jedynie charakter fakultatywny. Sami zaś rolnicy będący członkami ww. spółdzielni dobrowolnie podjęli decyzję o zrzeszeniu się w tej formie, a zatem świadomie wybrali zespołowe prowadzenie działalności gospodarczej w rolnictwie w oparciu o funkcjonowanie rolniczej spółdzielni produkcyjnej poprzez pracę na jej rzecz oraz utożsamianie się z jej interesami i prowadzoną działalnością.” – uzasadnia resort, zauważając jednocześnie, że „niektórzy spośród członków ww. spółdzielni, będący rolnikami mogą przy tym, niezależnie od statusu członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, posiadać status rolników indywidualnych (o ile spełniają wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego)”.

MRiRW stwierdza, że brak jest podstaw do zrealizowania postulatów Zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych dotyczących spółdzielni, ale jednocześnie zapowiada, że w trakcie najbliższych prac nad nowelizacją ww. aktów prawnych zostaną one poddane szczegółowej analizie.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • Darko 2021-07-16 23:03:28
    To po co dopłaty do spółdzielni rolniczych na utworzenie w celu wspólnej sprzedaży, aby sprostać konkurencyjności. Bez sensu pieniąak .dla.mnie wyrpieniadone wyrzucone w błoto.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.233.242.204
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.