Do konsultacji trafił projekt zmian w rozporządzeniu regulującym przyznawanie „Premii na rozpoczęcie działalności pozarolniczej” w ramach poddziałania „Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich” objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020.

Najważniejsza zmiana umożliwia otrzymywanie premii również przez tych rolników, którzy są ubezpieczeni w KRUS, ale nie otrzymują płatności obszarowych. „Z informacji przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wynika, iż zdarzały się przypadki rolników, którzy spełniali warunek ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w pełnym zakresie jako rolnik, małżonek rolnika lub domownik, natomiast do gospodarstw rolnych w których pracują, z różnych powodów, nie zostały przyznane płatności obszarowe, wobec czego wydawane były decyzje odmawiające przyznania pomocy. Rozszerzenie grupy docelowej przedmiotowej pomocy o ww. kategorię rolników, przyczyni się w znacznym stopniu do realizacji celu szczegółowego 6A - ułatwiania różnicowania działalności, zakładania i rozwoju małych przedsiębiorstw, a także tworzenia miejsc pracy” – podano w uzasadnieniu.

 

Co to znaczy „rozpoczęcie działalności”?

Poza tym doprecyzowano przepis pozwalający na ponowne ubieganie się o pomoc przez osoby, które zawiesiły albo zakończyły działalność pozarolniczą w okresie krótszym niż 24 miesiące poprzedzające dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy i wystąpiły o wsparcie w nowym przedmiocie działalności gospodarczej wg PKD na poziomie podklasy. Ma on brzmieć:

„Przez podejmowanie działalności pozarolniczej rozumie się:

1) podejmowanie działalności pozarolniczej po raz pierwszy albo

2) podejmowanie działalności pozarolniczej ponownie po upływie co najmniej 24 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia, poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, albo

3) rozszerzenie przedmiotu prowadzonej działalności pozarolniczej o rodzaj działalności określony kodem Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie podklasy podejmowany po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 24 miesięcy od dnia wykreślenia kodu PKD na poziomie podklasy określającego dany rodzaj działalności z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy”.

 

Działalność ma dać przychód

Ocenę operacji oraz jej zasadności ekonomicznej jak i weryfikację racjonalności zakupu środków trwałych w ramach planowanej operacji ma umożliwić pozyskanie informacji w zakresie wyjściowej sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy.

Większą uwagę zwróci się poza tym na biznesplan. Beneficjent będzie musiał osiągnąć przychody z tytułu prowadzenia działalności w wysokości nie mniejszej niż wydatki poniesione na utrzymanie utworzonych miejsc pracy, takie jak wynagrodzenia pracowników i składki z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, w tym opłacane za osobę, która otrzymała pomoc i podjęła we własnym imieniu działalność pozarolniczą, w każdym roku podatkowym następującym po roku złożeniu wniosku o płatność pierwszej raty.

Zobowiązano beneficjentów do udokumentowania dochodowości wspartej działalności pozarolniczej do dnia upływu 5 lat od wypłaty pierwszej raty pomocy.

Jak podano, z informacji przekazanych przez ARiMR wynika, że w ramach ostatnio przeprowadzonego naboru wniosków o przyznanie pomocy wpłynęło bardzo dużo wniosków, w których wnioskodawcy planują przeznaczyć całą kwotę pomocy wyłącznie na zakup samochodu osobowego, w ramach różnych planowanych do podjęcia działalności pozarolniczych. Poza tym na pięć nowo tworzonych przedsiębiorstw tylko jedno rozwija długofalową działalność i istnieje powyżej kilku lat.

„Przyczyn tego jest wiele a najczęściej są to: błędna, zazwyczaj nadmiernie optymistyczna ocena własnych możliwości i predyspozycji, błędna ocena sytuacji rynkowej, niedoszacowanie nakładów początkowych, niedoszacowanie kosztów działalności, brak rezerwy finansowej i środków kapitałowych, zły wybór partnerów biznesowych” - podano.

Jak założono, teraz wnioskodawcy ubiegający się o premię na rozpoczęcie działalności pozarolniczej będą przedkładali do finansowania kompleksowe operacje z racjonalnym uzasadnieniem planowanych do poniesienia kosztów, wobec czego zmniejszeniu powinna ulec liczba wydawanych  decyzji o odmowie przyznawania przedmiotowej pomocy.

 

Możliwe zmniejszenie liczby miejsc pracy

Wprowadzono przepis mający na celu złagodzenie sankcji finansowych nakładanych w sytuacji, gdy beneficjent utworzył mniej miejsc pracy niż przewidziane w biznesplanie, ale liczba utworzonych miejsc pracy pozwala zachować cel i spójność operacji. Jeżeli liczba utworzonych miejsc pracy w przedsiębiorstwie beneficjenta wynosi odpowiednio:

a) 1 w przypadku przyznania pomocy w wysokości 150 000 zł;

b) 2 w przypadku przyznania pomocy w wysokości 200 000 zł;

c) 3 w przypadku przyznania pomocy w wysokości 250 000 zł

proponuje się nie stosować zwrotu pierwszej raty pomocy.

Niedotrzymanie zobowiązania do utrzymania miejsc pracy w okresie co najmniej 2 lat od wypłaty drugiej raty pomocy przez zmniejszenie liczby utworzonych miejsc pracy do wskazanych powyżej lub obniżenie poziomu zatrudnienia skutkować będzie zwrotem do 100 % kwoty pomocy, proporcjonalnie do okresu niespełnienia tego warunku i liczby nieutrzymanych miejsc pracy lub obniżenia poziomu zatrudnienia – zastrzeżono.

 

Inne zmiany

Zaproponowano też zmiany, umożliwiające ubieganie się o wsparcie na uruchomienie nowego, nieprowadzonego wcześniej rodzaju działalności pozarolniczej, beneficjentom działania „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Biznesplan można będzie składać w formie nośnika USB.

Proponuje się rezygnację z dwóch list kolejności przysługiwania pomocy na rzecz jednej, krajowej listy, co ma pozwolić na lepsze wykorzystanie limitu środków.

Wniosek o płatność pierwszej raty będzie się składać po podjęciu wykonywania przez beneficjenta działalności. Beneficjent powinien dołączyć do wniosku o płatność pierwszej raty ostateczną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, o ile uzyskanie takiej decyzji jest wymagane.

Zaproponowano przesunięcie terminów określonych na 2023 r. o 2 lata, czyli na 2025 r. Dotyczy to najpóźniejszego terminu na: zrealizowanie biznesplanu, złożenie wniosku o płatność II raty pomocy oraz terminu wskazanego w przepisie dotyczącym wyrażenia zgody na zmianę założeń biznesplanu.

Zmianie uległ też wykaz działalności, na które można otrzymać premię - m.in. skreślono możliwość zakładania działalności w postaci taksówek osobowych – jak podano, duża liczba wniosków o przyznanie pomocy złożonych w ramach naboru przeprowadzonego w 2020 r. dotyczy działalności taksówek osobowych, a popyt na takie usługi maleje. Dopisano m.in. możliwość podjęcia „działalności w zakresie specjalistycznego projektowania”.

Rozporządzenie ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.