Płatność dla młodych rolników mogłaby – zgodnie z unijnymi uregulowaniami – wynosić 122,03 euro na ha, a wynosi w Polsce w tym roku 67 euro na ha.

Polska przewidywała, że w 2021 roku przeznaczy na ten rodzaj płatności 33 600 tys. euro – potrzeba drugie tyle, a różnica wynosząca 33 601 tys. euro zostanie pokryta ze środków przeznaczonych na jednolitą płatność obszarową. Wszystko po to, aby młodzi dostali 67 euro na ha – choć mogli 122,03 euro.

Więcej:

Dlaczego płatność dla młodych to 308,59 zł, a nie 122,03 euro na ha?

Jak to się dzieje, że nie korzystamy z maksymalnego dopuszczalnego pułapu wyznaczonego dla płatności dla młodych?

Jak tłumaczy MRiRW, taka sytuacja jest następstwem przeznaczania na ten cel 2 proc. całej koperty. Zgłaszanie zapotrzebowania na ten rodzaj płatności do UE następuje jeszcze przed rozpoczęciem zbierania wniosków. Polska zapobiegliwie – aby nie stracić koperty na płatności bezpośrednie – zgłosiła, że potrzebuje na ten cel o połowę mniej, niż faktycznie potrzebuje, tj. 1 procent, a nie 2 procent całej koperty. Ponieważ płatność dla młodych musi wynosić co najmniej jedną czwartą średniej krajowej płatności, ostatecznie zwiększono ją z koperty na jpo. 

Oto wyjaśnienie MRiRW:

„MRiRW uprzejmie informuje, że zgodnie z obowiązującymi przepisami UE (rozp. 1307/2013) stosowanie płatności dla młodych rolników w ramach płatności bezpośrednich jest obowiązkowe dla państw członkowskich i na ten cel w danym roku można przeznaczyć maksymalnie 2% rocznej krajowej koperty finansowej na wsparcie bezpośrednie.

Przepisy te są wynikiem kompromisu osiągniętego pomiędzy Komisją Europejską, Radą UE oraz Parlamentem Europejskim w 2013 r.

Państwa członkowskie corocznie powiadamiają Komisję Europejską (KE) o szacunkowej wielkości procentowej niezbędnej do sfinansowania tej płatności. Jeśli ten szacunkowy poziom okaże się niewystarczający do zapewnienia wsparcia w odpowiedniej wysokości {co najmniej 25% średniej krajowej płatności; zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do przyznawania płatności dla młodych rolników stosuje się art. 50 ust. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, który stanowi, że państwa członkowskie mogą co roku obliczać kwotę płatności dla młodych rolników, mnożąc liczbę odpowiadającą wartości między 25% a 50% średniej krajowej płatności na hektar przez liczbę kwalifikujących się hektarów, które rolnik zadeklarował. Natomiast średnia krajowa płatność na hektar obliczana jest jako iloraz pułapu na rok kalendarzowy 2019 oraz liczby kwalifikujących się hektarów zadeklarowanych w 2015 r. (ok. 244,05 EUR/ha w Polsce)}, dokonuje się redukcji kwoty jednolitej płatności obszarowej, aż do osiągnięcia pułapu 2% krajowej koperty finansowej na wsparcie bezpośrednie, a następnie zmniejszana jest sama płatność dla młodych rolników.

Informacje o szacunkowej wartości procentowej należy przekazać Komisji z dużym wyprzedzeniem - jeszcze przed rozpoczęciem naboru wniosków dla danej kampanii. Państwa członkowskie UE nie mają możliwości zmiany (uaktualnienia) wcześniej przesłanego powiadomienia.

Polska notyfikowała przeznaczenie 1% rocznej koperty finansowej płatności bezpośrednich na sfinansowanie płatności dla młodych rolników, co w kampanii 2021 r. odpowiada kwocie 33 600 tys. EUR. Przyjęcie niższej wartości procentowej na potrzeby notyfikacji ma na celu zabezpieczenie przed ewentualną utratą niewykorzystanych funduszy w przypadku, gdyby powierzchnia kwalifikująca się do płatności była znacznie niższa od zakładanej. Niemniej jednak ostatecznie w 2021 r. na płatność dla młodych rolników przeznaczono 2% (maksymalny pułap), co odpowiada kwocie 67 201 tys. EUR. W rezultacie stawka za 2021 r. stanowi ok. 27% średniej krajowej płatności. Dodatkowe środki (różnica pomiędzy obiema kwotami) pochodzą z odpowiedniej redukcji środków na jednolitą płatność obszarową.

Biorąc pod uwagę to, że stawka płatności określona jest z wykorzystaniem maksymalnej puli środków wynikającej z przepisów UE, zwiększenie wysokości stawki mogłoby nastąpić tylko w sytuacji, gdy zmalałaby powierzchnia kwalifikująca się do płatności.”

 

Kto ma więcej?

Zatem pułap 122,03 euro na ha jest dla osiągnięcia w państwach, które mają wyższą kopertę na całe płatności i jej 2 proc. pozwala podwyższać stawkę dla młodych.

Jak dodaje MRiRW, przepisy UE na lata 2023-2027 nie określają maksymalnego poziomu finansowania w odniesieniu do płatności dla młodych rolników.

Zapytałam też o to, ile tytułem tej płatności otrzymują na ha w 2021 roku młodzi rolnicy z innych krajów, np. w Niemczech, Francji, we Włoszech. Dlaczego nie zawsze kraje muszą "dopłacać" do tej dostępnej puli na płatność dla młodych, uszczuplając ogólną pulę dostępną na dopłaty?

MRiRW poinformowało, że nie posiada informacji o wysokości stawek płatności dla młodych rolników za rok 2021 w innych państwach członkowskich UE, ale podaje link, pod którym dostępny jest m.in. raport KE, podsumowujący wdrażanie płatności bezpośrednich w roku 2019, zawierający informacje o średnich stawkach płatności dla młodych rolników w latach 2015-2019:

https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/key-policies/common-agricultural-policy/income-support/income-support-explained_pl