Rok 2021 r. był kolejnym trudnym rokiem dla producentów rolnych nie tylko z uwagi na problemy ze zbytem produktów rolnych związane z epidemią COVID -19 czy ASF, ale również z uwagi na niekorzystne zjawiska atmosferyczne, które spowodowały znaczne szkody w uprawach rolnych.

Sprawdź preferencyjne warunki finansowania dla rolników!

Zgodnie z danymi wojewodów szkody w związku z ubiegłorocznymi niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi z wyłączeniem suszy wystąpiły na powierzchni 298 160,11 ha i wyniosły ok. 1 mld zł, a poszkodowanych zostało 29 808 gospodarstw.

Zgodnie natomiast z danymi z aplikacji publicznej wnioski o oszacowanie szkód złożyło 23 761 producentów rolnych, którzy zgłosili wystąpienie suszy na powierzchni ponad 1 mln ha. Natomiast szkody w plonie w wysokości 5% danej uprawy wystąpiły u 23 508 producentów rolnych na powierzchni 942,4 tys. ha.

Rolnicy jednak do dziś nie doczekali się pomocy z tego tytułu.

19 kwietnia br. do konsultacji publicznych trafił projekt zmiany rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR, umożliwiający udzielanie pomocy w formie dotacji rolnikom poszkodowanym w 2021 r. m.in przez suszę.

O pomoc będzie mógł ubiegać się producent rolny, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2021 r.:

a) gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód i spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu, lub

b) suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zostały obliczone za pośrednictwem publicznej aplikacji i spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 5% plonu.

Zgodnie z projektowanymi przepisami wysokość pomocy będzie ustalana jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, powierzchni upraw rolnych, na których w 2021 r. wystąpiły ww. szkody oraz stawki pomocy.

Jakie stawki pomocy suszowej przewidziano za 2021 r.?

  • 1000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, w których wystąpiły szkody w wyniku suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w wysokości co najmniej 60% plonu;
  • 500 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, w których wystąpiły szkody w wyniku gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w wysokości co najmniej 20% i mniej niż 60% plonu;
  • 500 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, w których wystąpiły szkody w wyniku suszy w wysokości co najmniej 5% i mniej niż 60% plonu.

Co trzeba dołączyć do wniosku o wsparcie z tytułu poniesionych strat w wyniku klęsk żywiołowych w 2021 roku?

  • kopię protokołu oszacowania szkód, który musi zawierać informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2021 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, lub
  • protokół oszacowania szkód, albo kalkulację szkód wygenerowaną przez aplikację publiczną, które zawierają informację o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2021 r. suszy uwierzytelnione przez producenta rolnego;
  • kopię polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych;
  • oświadczenie albo zaświadczenie dotyczące pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Będzie można łącznie szacować szkody

Jak zauważono w uzasadnieniu do projektu nowelizacji omawianego rozporządzenia, obowiązujące przepisy nie pozwalają na sporządzenie przez komisje powołane przez wojewodów łącznego protokołu oszacowania szkód powstałych w wyniku suszy i innych niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.  Nowe przepisy dopuszczają natomiast sytuację, że producent rolny składając wniosek o udzielenie pomocy może wnioskować o pomoc dla danej powierzchni upraw rolnych zarówno z tytułu szkód powstałych w wyniku suszy jak również z tytułu pozostałych niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.

W celu zabezpieczenia się przed możliwością dwukrotnego przyznania pomocy na daną powierzchnię uprawy, w projekcie rozporządzenia wskazano, że do obliczenia wysokości pomocy dla danej powierzchni upraw rolnych przyjmuje się tylko jedną ze stawek pomocy. Jednocześnie doprecyzowano, że w przypadku gdy producent rolny wnioskuje o udzielenie do danej powierzchni pomocy z uwzględnieniem więcej niż jednej stawki, do obliczenia pomocy przyjmuje się wyższą ze stawek.

Trzeba się ubezpieczać

Co też warte zauważenia, omawiany projekt rozporządzenia zakłada (zgodnie z przepisami Komisji Europejskiej nr 702/2014), że wysokość pomocy będzie pomniejszana o 50 proc., jeżeli:

– w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2021 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z tych ryzyk,

– w gospodarstwie rolnym, w którym wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem w 2021 r. suszy, co najmniej 50 proc. powierzchni upraw uprawianych w plonie głównym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych od ryzyka suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.