PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Korzyści i obowiązki płynące z samozaopatrzenia w materiał siewny odmian chronionych

Korzyści i obowiązki płynące z samozaopatrzenia w materiał siewny odmian chronionych

Chociaż samozaopatrzenie w materiał siewny jest w kraju praktyką popularną, wiedza o wiążących się z tym obowiązkach już niekoniecznie. W celu reprezentowania polskich hodowli roślin rolniczych w sprawach kontroli obrotu nasiennego powstała Agencja Nasienna Sp. z o. o. w Lesznie.



Do zadań Agencji należą: kontrola poprawności umów licencyjnych dotyczących obrotu nasionami, przeciwdziałanie oraz zwalczanie nielegalnego obrotu materiałem siewnym, zbieranie informacji o wykorzystaniu materiału siewnego ze zbioru odmian chronionych wyłącznym prawem (czyli samozaopatrzenie w nasiona niekwalifikowane), a także organizacja systemu naliczania opłat od siewu nasion niekwalifikowanych. Zadania realizowane przez Agencję służą uporządkowaniu rynku nasiennego w Polsce, a więc wspólnym celom hodowców, firm nasiennych i rolników.

Dlaczego samozaopatrzenie w materiał siewny odmian chronionych podlega kontroli? - Odmiana jest własnością intelektualną hodowcy, a więc jest chroniona wyłącznym prawem (zgodnie z Ust. z dnia 26 czerwca 2003 r., o ochronie prawnej odmian roślin). Prawo to zastrzega wyłączność w rozmnażaniu i sprzedaży materiału siewnego odmiany dla hodowcy. Aby legalnie rozmnażać i handlować nasionami chronionej odmiany należy podpisać z hodowcą umowę i uiścić odpowiednią opłatę licencyjną. Od tego prawa istnieje odstępstwo rolne, które umożliwia rolnikom wysiew nasion odmiany chronionej, zebranych z własnej uprawy, bez wiedzy i pisemnej zgody hodowcy. Korzystanie z odstępstwa rolnego zobowiązuje rolników do zapłacenia hodowcy równowartości 50 proc. opłaty licencyjnej - informuje Paweł Kochański, prezes zarządu Agencji Nasiennej Sp. z o.o.

Odstępstwo rolne stwarza więc rolnikom szansę na korzystanie z dobrego materiału siewnego po niższej cenie. - Średnio w Polsce rolnicy korzystający z prawa odstępstwa ponoszą koszt 15-20 zł/ha opłaty licencyjnej - szacuje prezes. - W porównaniu do kosztu zakupu kwalifikowanego materiału siewnego oszczędność z pozoru jest znaczna. Z pozoru, ponieważ rolnik musi liczyć się z zagrożeniami związanymi z takim działaniem, które w efekcie spowodują gorszy wynik ekonomiczny z ha uprawy, niż przy siewie droższego, kwalifikowanego materiału siewnego. Po pierwsze, własne nasiona mogą mieć słabszą siłę kiełkowania i trzeba będzie zwiększyć ilość wysiewu, aby uzyskać pożądaną obsadę. Po drugie, nasiona mogły zostać zainfekowane w magazynie lub przed zbiorem. Po trzecie, najczęściej własne rozmnożenia powodują degradację potencjału następnego pokolenia.

Zbieranie informacji o samozaopatrzeniu w materiał siewny, czyli wykorzystaniu nasion ze zbioru odmian chronionych, jest realizowane poprzez wysyłanie do rolników wniosków wraz z drukami AGNAS, na których należy składać informacje. - Wnioski, które Agencja rozsyła do rolników, nie są wezwaniem do zapłaty. Spełniają jedynie funkcję kontrolną - podkreśla prezes Paweł Kochański.

Na pytanie, do kogo kierowane są w/w wnioski, prezes odpowiada: - Do wszystkich przedsiębiorców rolnych. W pierwszej kolejności wnioski wysłaliśmy do dużych gospodarstw rolnych, tych o powierzchni 200-300 ha i większych. Do rolników gospodarujących na mniejszych powierzchniach wnioski przychodzą w kolejności losowej. Dane adresowe rolników Agencja czerpie ze wszystkich ogólnodostępnych źródeł. Działania Agencji nie są sprzeczne z prawem, ponieważ dane przedsiębiorców, a więc też rolników, nie podlegają gwarantowanej ustawą ochronie danych osobowych.

Zdarza się, że wnioski trafiają do rolników posiadających mniej niż 10 ha gruntów rolnych, a więc w świetle prawa zwolnionych z uiszczania opłat licencyjnych. - Dzieje się tak np. po wygaśnięciu umowy o dzierżawę. Należy wówczas zadzwonić i poinformować Agencję o aktualnym areale posiadanej ziemi. Pozwoli to na uniknięcie nieporozumień w przyszłości - doradza Paweł Kochański.

Co mają zrobić ci rolnicy, którzy wysiewają już od kilku lat materiał pochodzący z własnej uprawy i nie znają odmiany? Niestety, istnieje ryzyko, że odmiana jest objęta ochroną i postępujący w ten sposób rolnik narusza wyłączne prawo hodowcy. Nieznajomość prawa nie zwalnia z obowiązku jego przestrzegania. - To, jaka odmiana rośnie na polu, można sprawdzić laboratoryjnie i w przypadku stwierdzenia, że odmiana jest chroniona, odbywa się to na koszt rolnika. W sytuacji naruszenia prawa hodowcy, po stronie rolnika powstaje odpowiedzialności cywilna oraz karna i, w najłagodniejszym przypadku, rolnik zobowiązany jest do wypłacenia hodowcy odszkodowania w wysokości 300 proc. opłaty licencyjnej - informuje prezes.

Ponieważ wg oficjalnych danych, w krajowych zasiewach udział kwalifikowanego materiału siewnego jest bardzo niski, niskie są również dochody z tytułu opłat licencyjnych i niestety nie pokrywają one kosztów hodowli. Hodowla jest procesem kosztownym, ale dostosowane do lokalnych warunków klimatycznych, wysoko plonujące odmiany są nie do przecenienia. Dlatego przeciwdziałanie nielegalnemu obrotowi materiałem siewnym leży w interesie nie tylko hodowców, ale również rolników, zainteresowanych osiąganiem wysokich plonów dzięki stosowaniu nasion wysokiej jakości.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • HekTor 2011-05-22 13:16:43
    Samo prawo formalne nie wygra tak od razu z prawem zwyczajowym... Niestety, koszty badania identyfikującego uprawianą w gospodarstwie omianę są dość znaczące... Podzielam jednak pogląd: Dura lex sed lex!

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.161.98.96
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum


KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.