Kreozot został sklasyfikowany jako substancja rakotwórcza kategorii 1B (czyli ma potencjalne działanie rakotwórcze dla ludzi, przy czym klasyfikacja opiera się na badaniach przeprowadzonych na zwierzętach) i spełnia kryteria pozwalające uznać go za substancję trwałą, wykazującą zdolność do bioakumulacji i toksyczną (substancję PBT) lub bardzo trwałą i wykazującą bardzo dużą zdolność do bioakumulacji – ustaliła UE.

Tymczasem substancją tą są impregnowane drewniane słupy konstrukcji nośnej chmielnika – w Polsce prawie wszystkie.

Dlaczego wobec tego jeszcze wolno używać kreozotu?

Podobno zachód Europy przygotowuje się do rezygnacji z tej substancji tam, gdzie to możliwe – w szczególności na plantacjach chmielu, bo tu niebezpieczeństwo rośnie wobec stosowania chmielu do konsumpcji, przygotowania farmaceutyków i kosmetyków. Może też dochodzić do skażenia plantacji (gleby i szyszek) wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi, pochodzącymi z oleju kreozotowego służącego do impregnacji drewnianych słupów konstrukcji nośnej chmielnika. Dlatego podpory te są na zachodzie Europy stopniowo eliminowane – i często trafiają po „okazyjnej” cenie do Polski.

Decyzja Wykonawcza Komisji (UE) 2017/2334 przedłużyła ważność zatwierdzenia kreozotu do stosowania w produktach biobójczych należących do grupy produktowej 8 (środki stosowane do konserwacji drewna) do 31 października 2020 r.

Długo więc takie „okazyjnie” nabyte podpory mogą nie postać.

Czy przygotowujemy się do tego, aby nie korzystać ze szkodliwego impregnatu? Może zdarzyć się – podobnie jak było z niewymiarowymi klatkami dla kur – że skupimy wycofywane gdzie indziej słupy i będziemy musieli jeszcze je utylizować…

Tymczasem Ministerstwo Rolnictwa uspokaja:

„Na mocy decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2017/2334 z dnia 14 grudnia 2017 r. ważność zatwierdzenia kreozotu do stosowania w produktach biobójczych należących do grupy produktowej 8 (środki do konserwacji drewna) została przedłużona do dnia 31.10.2020 r.

Oznacza to, że kreozot jako substancja czynna, może być aktualnie stosowany w produktach biobójczych w grupie 8 zgodnie z ograniczeniami określonymi w dyrektywie 2011/71/UE, uwzględniającymi obostrzenia zawarte w załączniku XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE.

O zatwierdzeniu, bądź nie kreozotu decyduje Komisja Europejska w drodze rozporządzenia wykonawczego, posiłkując się m.in. opinią Europejskiej Agencji Chemikaliów. W przypadku gdyby Komisja Europejska zdecydowała się wydać rozporządzenie o niezatwierdzeniu, taki akt prawny będzie posiadał zdefiniowany okres przejściowy.

Podsumowując, kreozot jako substancja czynna może być aktualnie stosowany w produktach biobójczych w grupie 8 (środki stosowane do konserwacji drewna), zgodnie z ograniczeniami określonymi w dyrektywie 2011/71/UE, uwzględniającymi obostrzenia zawarte w załączniku XVII do rozporządzenia REACH.

Jednocześnie, z informacji otrzymanych z Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy wynika, że Instytut nie dysponuje danymi wskazującymi, że węglowodory te znajdują się w podwyższonych zawartościach w szyszkach chmielu.

Dopuszczalne wartości WWA w gruntach uprawnych są określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi (Dz. U. 2016; poz. 1395), w załączniku nr 1, a dopuszczone poziomy WWA w wyszczególnionej żywności określone zostały w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 835/2011.”