PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Krok po kroku, jak legalnie zatrudnić w gospodarstwie pomocnika z Ukrainy

Krok po kroku, jak legalnie zatrudnić w gospodarstwie pomocnika z Ukrainy Fot. Shutterstock

Autor: Anna Szajna-Olszowy

Dodano: 13-07-2019 07:22

Tagi:

Coraz większa grupa polskich rolników z uwagi na brak rodzimych pracowników decyduje się na zatrudnianie cudzoziemców, przede wszystkim z Ukrainy. Zapotrzebowanie na pracowników sezonowych wzrasta rzecz jasna przed okresem żniw i zbiorów. Poniżej przedstawiamy krok po kroku, jak legalnie zatrudnić pracownika z Ukrainy do prac sezonowych.



Zatrudnianie w gospodarstwach rolnych tzw. pomocników rolników z Ukrainy cieszy się coraz większym zainteresowaniem. Przy czym z dniem 18 maja 2018 r. rolnicy zyskali nowy rodzaj umowy cywilnoprawnej, czyli tzw. umowę o pomocy przy zbiorach. W ostatnim czasie pojawiły się również zmiany w prawie mające ułatwić podejmowanie pracy przez cudzoziemców.

Szczegółowe zasady wydawania zezwoleń na pracę sezonową w rolnictwie określone są ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 1265, z późn. zm.). Uwzględniają one uwarunkowania prawne dostępu cudzoziemców do rynku pracy w Polsce oraz szczególne wymagania określone dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/36/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu zatrudnienia w charakterze pracownika sezonowego. Zgodnie z przy wołaną dyrektywą warunkiem udzielenia "zezwolenia w celu pracy sezonowej" jest złożenie wniosku i sprawdzenie, czy spełnione są warunki zatrudnienia cudzoziemca w charakterze pracownika sezonowego, określone w art. 5-8 dyrektywy. Dyrektywa ta wymaga również, by w określonych przypadkach następowało cofnięcie udzielonego zezwolenia. Powyższe powoduje, iż zastąpienie zezwolenia na pracę sezonową formą analogiczną do niedawno wprowadzonego do naszego porządku prawnego oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, pomimo postulatów rolników nie jest możliwe.

KIEDY ZEZWOLENIE, A KIEDY OŚWIADCZENIE?

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż jeżeli rolnik zainteresowany jest zatrudnianiem cudzoziemca z Ukrainy do pracy sezonowej związanej z prowadzonym przez niego gospodarstwem rolnym, to powinien on uzyskać właśnie pozwolenie na pracę sezonową. Jednak można wyobrazić sobie pewne sytuacje w których rolnik zatrudni osobę z Ukrainy na podstawie oświadczenia o powierzeniu mu pracy - wszystko zależy od tego, do jakich prac ma być zatrudniony cudzoziemiec. Przykładowo: jeżeli rolnik potrzebuje pomocy cudzoziemca przy żniwach czy też zbiorze truskawek - to powinien uzyskać pozwolenie na pracę sezonową, jednak w sytuacji jeżeli rolnik będzie potrzebował cudzoziemca np. do prac budowlanych związanych z budową stodoły, to w takim wypadku powinien zatrudnić cudzoziemca w oparciu o oświadczenie, gdyż takie prace budowlane nie są ściśle związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Obecna procedura zatrudniania Ukraińców w oparciu o zezwolenie na pracę sezonową nie różni się wiele - i wbrew pozorom nie jest bardziej skomplikowana niż zatrudnianie Ukraińców w oparciu o oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy. Dokumenty, jakich potrzebujemy, są w zasadzie te same. W przypadku pracy sezonowej procedura wydaje się bardziej złożona z uwagi na to, że inaczej wygląda, kiedy cudzoziemiec przebywa już w Polsce, a inaczej - kiedy jest za granicą. W przypadku oświadczeń procedura wygląda tak samo, niezależnie od tego, gdzie przebywa obywatel Ukrainy.

ZEZWOLENIE NA PRACĘ SEZONOWĄ

Zezwolenie na pracę sezonową oznaczone jest literą "S", a otrzymać można je dla obywateli zarówno Ukrainy, jak i wszystkich państw trzecich, czyli krajów spoza obszaru UE i Szwajcarii. Dokument ten będący dopuszczeniem do polskiego rynku pracy trzeba uzyskać dla cudzoziemca, jeśli będzie on świadczył pracę w ramach rodzajów działalności gospodarczej wg Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), z którymi przepisy prawa łączą wykonywanie pracy sezonowej. W przypadku rolnika chodzi o następujące rodzaje działalności: uprawy rolne oraz chów i hodowla zwierząt. Dokładne określenie podklas zaliczanych do sekcji rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo znajdziemy w treści rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 8 grudnia 2017 r. w sprawie podklas działalności według klasyfikacji PKD, w których wydawane są zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemca. Warto wskazać, iż od dnia 25 września 2018 r. w związku ze zmianami w prawie ograniczono działalności rolnicze objęte zezwoleniem na pracę sezonową. Uznano, że w niektórych działalnościach rolniczych zapotrzebowanie na siłę roboczą nie podlega uwarunkowaniom sezonowym - w szczególności w przypadku działalności związanych z uprawą grzybów, uprawą pomidorów i ogórków, uprawą i produkcją kwiatów.

DROGA DO ZEZWOLENIA NA PRACĘ SEZONOWĄ

Tryb uzyskania zezwolenia na pracę sezonową w gospodarstwie rolnym może wyglądać dwojako, w zależności od tego, czy cudzoziemiec przebywa poza granicami Polski, czy znajduje się już w Polsce.

W przypadku, gdy cudzoziemiec przebywa na Ukrainie, procedura wygląda następująco:

rolnik składa wniosek o zezwolenie na pracę sezonową do właściwego starosty ze względu na miejsce zamieszkania danego rolnika (wniosek składa się na formularzu pisemnie lub elektronicznie, jeżeli dany Powiatowy Urząd Pracy praktykuje taką możliwość);

do wniosku należy dołączyć skan paszportu przyszłego pracownika rolnika (pierwsze strony paszportu) i inne wymagane załączniki, jak np.: oświadczenie rolnika o niekaralności (oświadczenie pobrane ze strony internetowej urzędu, a nie zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego), dodatkowo rolnik składa zaświadczenie z urzędu gminy potwierdzające, że prowadzi gospodarstwo rolne, oraz skan swojego dowodu osobistego;

wraz z wnioskiem rolnik uiszcza opłatę od wniosku w wysokości 30 zł, która jest opłatą obowiązkową.

Po złożeniu wniosku o wydanie pozwolenia na pracę sezonową w opisany powyżej sposób (dla osoby przebywającej poza granicami Polski) urząd wydaje zaświadczenie, które rolnik wysyła do przyszłego pracownika z Ukrainy. Cudzoziemiec z tym zaświadczeniem powinien udać się do polskiego konsulatu na Ukrainie i uzyskać wizę 05B, chyba że ma paszport biometryczny - wtedy może od razu przyjechać do Polski. Po przyjeździe takiej osoby do Polski rolnik ma obowiązek poinformować urząd, do którego złożył wniosek o wydanie pozwolenia na pracę sezonową, że obywatel Ukrainy przyjechał - należy bowiem złożyć oświadczenie o wjeździe cudzoziemca do Polski. Wraz z tą informacją rolnik powinien dołączyć kopię wszystkich wypełnionych stron paszportu cudzoziemca i wpisać adres zamieszkania cudzoziemca.

Od momentu wjazdu cudzoziemca do Polski do chwili wydania przez starostę zezwolenia na pracę sezonową może upłynąć trochę czasu. Stąd też w myśl obowiązujących przepisów pracę na warunkach określonych w zaświadczeniu o wpisie wniosku o wydanie zezwolenia do ewidencji wniosków w sprawie pracy sezonowej uważa się za legalną od dnia, w którym pracodawca przedstawił staroście kopię ważnego dokumentu uprawniającego cudzoziemca do pobytu na terytorium Polski oraz oświadczenie o zgłoszeniu się cudzoziemca w celu wykonywania pracy - do dnia doręczenia decyzji starosty w sprawie zezwolenia na pracę sezonową.

Należy pamiętać, że na podstawie takiego zaświadczenia obywatel z Ukrainy może pracować u rolnika maksymalnie 9 miesięcy w ciągu roku kalendarzowego. Jeżeli cudzoziemiec rozpoczął pracę na podstawie zaświadczenia, to po otrzymaniu w późniejszym czasie zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemiec po prostu pracuje nadal w gospodarstwie u danego rolnika do czasu, na jaki przewidziano okres wykonywania pracy w gospodarstwie rolnika.

Druga sytuacja i nieco odmienny tryb są wtedy, gdy cudzoziemiec przebywa już w Polsce. Rolnik, aby zatrudnić taką osobę, musi podjąć następujące kroki:

należy złożyć wniosek do starosty o wydanie pozwolenia na pracę sezonową, do wniosku dołącza się te same załączniki, które wymieniono powyżej, przy czym dodatkowo - skan wszystkich wypełnionych stron paszportu obywatela Ukrainy (a nie tylko pierwsze strony paszportu). Dodatkowo należy złożyć kopię dokumentu uprawniającego obywatela Ukrainy do pobytu w Polsce;

po uzyskaniu zezwolenia rolnik nie ma obowiązku informowania Urzędu Pracy o tym, że cudzoziemiec rozpoczął pracę na podstawie zezwolenia na pracę sezonową.

W sytuacji, gdy wniosek o wydanie zezwolenia na pracę sezonową dotyczy cudzoziemca już przebywającego w Polsce, to pracę tego cudzoziemca na warunkach wskazanych we wniosku o zezwolenie na wykonywanie pracy sezonowej uważa się za legalną od dnia złożenia wniosku, który nie zawiera braków formalnych, do dnia doręczenia decyzji starosty w sprawie zezwolenia, nie dłużej jednak niż przez okres 30 dni.

OBOWIĄZEK SPRAWDZENIA LEGALNOŚCI POBYTU

Należy pamiętać, że to na rolniku jako pracodawcy ciąży obowiązek sprawdzenia legalności pobytu danej osoby w Polsce. W zależności od tego, czy dana osoba z Ukrainy przebywa na terenie Polski w oparciu o kartę pobytu czy wizę, należy te dokumenty zweryfikować. Warto poprosić przyszłego pracownika o przedstawienie decyzji, na podstawie której wydano kartę pobytu. W przypadku posiadania przez taką osobę wizy należy zweryfikować, jaki był cel wydania tej wizy - czy ta osoba jest uprawniona do wykonywania pracy w Polsce. Konsekwencje związane z zatrudnieniem osoby nieprzebywającej legalnie na terytorium Polski obciążają bowiem bezpośrednio rolnika. W przypadku wątpliwości rolnika co do prawidłowości dokumentów przedstawionych przez osobę zainteresowaną pracą rolnik ma możliwość zwrócenia się do odpowiednich instytucji czy też skierowania pytania do Powiatowego Urzędu Pracy (np. infolinie urzędów pracy), aby zweryfikować dane.

OBOWIĄZEK ZAWARCIA PISEMNEJ UMOWY

Rolnicy powierzający pracę cudzoziemcowi na podstawie zezwolenia na pracę sezonową mają obowiązek zawarcia z nim umowy pisemnej o pracę. Warto zaznaczyć, iż umowa musi zawierać warunki zawarte w zezwoleniu. Umowa powinna być też przetłumaczona na język zrozumiały dla cudzoziemca i w takiej formie mu wcześniej przedstawiona.

Pracodawca ma obowiązek przestrzegania wszystkich obowiązków wynikających z powierzania pracy, takich samych jak w przypadku polskich pracowników. Zatem takiego pracownika w ciągu 7 dni należy zgłosić do ubezpieczenia społecznego. Poza tym pracodawca powinien przez cały okres pracy cudzoziemca przechowywać kopię jego dokumentu pobytowego.

Należy pamiętać, iż w przypadku zatrudniania przez rolnika cudzoziemca możliwym jest również zawarcie z nim umowy o pomocy przy zbiorach. Umowa ta może być przez rolnika zawierana z tzw. pomocnikami rolnika, jednak nie w każdej sytuacji. Możliwość ta dotyczy przede wszystkim sadowników przy zbiorach owoców i warzyw, producentów warzyw, ziół, chmielu i tytoniu. W ramach tego rodzaju umowy wymienia się również takie prace, jak: klasyfikowanie oraz sortowanie warzyw i owoców, przygotowanie ich do transportu, przechowywania albo sprzedaży, a także pozostałe prace polowe dotyczące uprawy i pielęgnacji zbiorów. Umowa ta może być podpisywana maksymalnie na okres nie dłuższy niż 180 dni w ciągu roku kalendarzowego.

ZAKWATEROWANIE CUDZOZIEMCA

Jeżeli cudzoziemiec wjechał na terytorium Polski na podstawie wizy w celu wykonywania pracy sezonowej lub w ramach ruchu bezwizowego, a pracodawca powierzający pracę cudzoziemcowi na podstawie zezwolenia na pracę sezonową zapewnia mu zakwaterowanie (co nie jest obowiązkowe), to rolnik ma obowiązek zawrzeć z cudzoziemcem odrębną umowę w formie pisemnej, określającą warunki najmu lub użyczenia mu kwatery mieszkalnej. Powinna to być oddzielna umowa od umowy o pracę lub cywilnoprawnej, na podstawie której cudzoziemiec wykonuje pracę. Co istotne, przed podpisaniem umowy najmu lub użyczenia mieszkania pracodawca jest obowiązany do przedstawienia cudzoziemcowi tłumaczenia tej umowy na język dla niego zrozumiały. Niedopełnienie tych obowiązków jest zagrożone karą grzywny od 200 do 2000 zł.

Warto zaznaczyć, że rolnik nie może potrącać z wynagrodzenia cudzoziemca czynszu za najem kwatery mieszkalnej, takie postanowienia umowne byłyby nieważne.

ZATRUDNIANIE W TRYBIE UPROSZCZONYM

Jak wspomnieliśmy wyżej, możliwe jest również zatrudnianie obcokrajowców w trybie uproszczonym, czyli w oparciu o oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy - przy czym jest to możliwe w odniesieniu do wykonywania prac, co do których nie jest wymagane pozwolenie sezonowe.

W takim przypadku rolnik musi pamiętać, iż możliwe jest zatrudnienie cudzoziemca jedynie na okres na okres do 6 miesięcy - czyli 180 dni w ciągu 12 kolejnych miesięcy, a nie w danym roku kalendarzowym. Oznacza to, że rolnik musi zweryfikować również zatrudnienie takiego cudzoziemca nie tylko w bieżącym roku 2019 r., ale sprawdzić, ile cudzoziemiec pracował jeszcze w 2018 r. W celu uzyskania takiego oświadczenia rolnik powinien zgłosić się do urzędu pracy (oświadczenie może być złożone do rejestracji również elektronicznie). Opłata związana z uzyskaniem takiego oświadczenia wynosi 30 zł.

Warunkiem skorzystania z procedury uproszczonej jest uzyskanie przez pracodawcę wpisu do ewidencji oświadczeń w powiatowym urzędzie pracy oraz posiadanie przez cudzoziemca dokumentu potwierdzającego tytuł pobytowy w RP, uprawniającego go do wykonywania pracy na terytorium RP.

Rolnicy powinni mieć na uwadze, że tego rodzaju oświadczenie dotyczy konkretnej osoby na konkretnym stanowisku. W sytuacji, kiedy pracownik z Ukrainy najpierw buduje stodołę dla rolnika, a później chcielibyśmy, aby osoba ta zbierała truskawki - to trzeba poinformować Urząd Pracy o zakończeniu pracy przy budowie, a następnie złożyć wniosek o zezwolenie na wykonywanie pracy sezonowej.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.204.203.142
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.