PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Kto zapłaci za szkody spowodowane przez zwierzęta chronione?

Kto zapłaci za szkody spowodowane przez zwierzęta chronione? Fot. Shutterstock

Autor: Anna Szajna-Olszowy

Dodano: 29-12-2018 07:42

Tagi:

Często zdarza się, że drapieżniki powodują straty w gospodarstwach. Odpowiedzialność za tego rodzaju szkody w pewnych przypadkach ponosi Skarb Państwa. Poniżej o tym, jakie są przesłanki, aby wystąpić o odszkodowanie, a jakie ograniczenia i jakie kwoty można uzyskać.



Podstawę do odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone w gospodarstwie rolnika przez zwierzęta objęte ochroną gatunkową stanowi ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Przede wszystkim należy jasno wskazać, że ustawa ta nie przewiduje odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez wszystkie dzikie zwierzęta objęte ochroną gatunkową, a tylko za wymienione tam 5 gatunków zwierząt, tj. zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez żubry, wilki, rysie, niedźwiedzie, bobry. Przy czym - co istotne - przywołany powyżej przepis wskutek orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego utracił częściowo moc, tj. w zakresie, w którym ograniczał odpowiedzialność Skarbu Państwa jedynie do szkód w mieniu rolnika zależnie od tego, co dane zwierzę preferuje jako pokarm, czyli gdzie powodować będzie szkody np. w uprawach, pogłowiu zwierząt gospodarskich. 1 Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, że ograniczanie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez określone zwierzęta do określonych kategorii mienia dyskryminuje innych właścicieli i narusza konstytucyjne prawo do równej ochrony praw majątkowych (zob. szczegółowo w wyroku Trybunału Konstytucyjnego zdnia 21 lipca 2014 r. sygn. akt K 36/13).

ZASADY USTALANIA WYSOKOŚCI ODSZKODOWANIA

Podobnie jak w przypadku szkód, o których mowa w ustawie Prawo łowieckie, podstawową kwestią jest prawidłowe ustalenie rozmiarów wyrządzonej przez zwierzynę szkody. Zgodnie z postanowieniami ustawy o ochronie przyrody oględzin i szacowania szkód, a także ustalenia wysokości odszkodowania i jego wypłaty dokonuje regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na terenie parku narodowego - dyrektor tego parku. Odmiennie niż w przypadku odpowiedzialności za szkody łowieckie przyjęto tutaj zasadę odpowiedzialności Skarbu Państwa za rzeczywiste szkody w uprawach i plonach rolnych, a nie za korzyści, jakich ewentualnie mógłby się spodziewać i jakie mógłby uzyskać rolnik, gdyby do szkody nie doszło. Warto wskazać, że jeżeli poszkodowany rolnik nie jest zadowolony z wysokości przyznanego mu odszkodowania może skierować sprawę do sądu powszechnego, który zajmuje się sprawami spornymi w zakresie takich szkód.

WYŁĄCZENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI

Ustawa o ochronie środowiska przewiduje sytuacje w art. 126 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody, kiedy odszkodowanie nie będzie przysługiwać. Można je podzielić na trzy grupy odnoszące się do: 1) osoby poszkodowanego, 2) winy poszkodowanego oraz 3) wysokości szkody. Zgodnie zatem z obowiązującą regulacją odszkodowanie nie przysługuje:

1) osobom, którym przydzielono grunty stanowiące własność Skarbu Państwa;

2) jeżeli poszkodowany:

a) nie dokonał sprzętu upraw lub płodów rolnych w ciągu 14 dni od zakończenia zbiorów tego gatunku roślin w danym regionie,

b) nie wyraził zgody na budowę przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub dyrektora parku narodowego urządzeń lub wykonanie zabiegów zapobiegających szkodom;

3) za szkody:

a) powstałe w mieniu Skarbu Państwa, z wyłączeniem mienia oddanego do gospodarczego korzystania na podstawie Kodeksu cywilnego,

b) nieprzekraczające w ciągu roku wartości 100 kg żyta w przeliczeniu na jeden hektar uprawy,

c) w uprawach rolnych założonych z naruszeniem powszechnie stosowanych wymogów agrotechnicznych,

d) wyrządzone przez wilki, niedźwiedzie lub rysie w pogłowiu zwierząt gospodarskich pozostawionych, w okresie od zachodu do wschodu słońca, bez bezpośredniej opieki.

PODSUMOWANIE

Z lektury przepisów prawnych regulujących zasady odpowiedzialności odszkodowawczej za szkody wyrządzone przez zwierzęta żyjące na wolności wynika, iż możliwość rekompensaty szkód poniesionych przez rolników często jest znacznie ograniczona. Po pierwsze mamy tu do czynienia z odpowiedzialnością jedynie za kilka gatunków zwierząt, po drugie zakres możliwych roszczeń rolnika jest ograniczony tylko do strat rzeczywistych. W praktyce rolnicy często spotykają się z wyrządzeniem szkód przez inne zwierzęta chociażby przez dzikie ptaki (np. kormorany, żurawie), jednak zgodnie z wolą ustawodawcy w takich sytuacjach Skarb Państwa nie podnosi odpowiedzialności na podstawie omawianej ustawy, co nie oznacza jednak, iż takiej odpowiedzialności w ogóle nie ponosi - gdyż w pewnych sytuacjach możliwe będzie ustalenie odpowiedzialności na podstawie ogólnych przepisów wynikających z kodeksu cywilnego.

Artykuł ukazał się w grudniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (8)

  • Yugo 2019-07-09 18:53:03
    Za nadmierne szkody powinni solidarnie zapłacić Grenpeace Polska, WWF Polska, OTOP i inne organizacje pseudo zielone. Jeżeli napiszesz do Grenpeace Polska że potrzeba pomóc żubrom chorującym na grużlicę lub konikom w Zwierzyńcu to nie odpiszą lub powiedzą że nie maja kasy, jak napiszesz do nich że masz plan jak przyczepić baner na Pałacu kultury precz z kopalniami węgla to zaraz kasa i pomoc się znajdzie. A w tym czasie Niemcy uruchamiają kolejną kopalnię węgla to zieloni siedzą cicho lub trochę na pokaz się sprzeciwiają to ich policja brutalnie pacyfikuje.
  • Izabela 2 2018-12-30 01:30:59
    a kogo to obchodzi, szkody są u rolników, a Rząd ma rolników w najmniejszym możliwym poważaniu. złap rolniku kosę, postaw na sztorc i zabij żubra.
  • Yugo 2018-12-30 01:07:59
    Rolnicy powinni się zjednoczyć i za szkody tak jak jest w Niemczech obciążyć organizacje ekologiczne. Największy problem,..... wśród rolników nie ma jedności.
  • Szyszka😱😱😱 2018-12-29 12:32:47
    Z tego co słyszałem to wg. Bylego Ministera Szyszki rolnicy podobno muszą się poświęcić _ tylko pogratulować WZORCOWY MODEL ŁOWIECTWA PRZYKŁAD DLA CAŁEJ EUROPY ba haha haha haha!! 🙀🙀🙀
    • Krzysztof 2018-12-29 17:40:51
      Też słyszałem, że rolnicy zaniedbują ostatnio tradycję święcenia pól.
    • ministrant 2018-12-29 22:52:35
      popieram szyszke i szyszko, i wszystkie święte szyszki rolnicze, - nie święcić świętej ziemi! poświęcić wszystkie zwierzęta chronione w imię polskiego myślistwa chochoła Szyszko, chwalącego polski model zabijania zwierząt chronionych.
  • Biała 2018-12-29 09:27:20
    Oczywiście że rolnicy pozostają sami sobie skarb państwa ze seihą zwierzynå pasozytuje na nas i nigdy nie wynagrodzi nam za straty wyrządzone przez ich własność...
    • Izabela 2 2018-12-30 01:46:00
      a kogo to obchodzi?
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.242.193.41
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.