Stan przygotowań do wprowadzenia nowej delimitacji obszarów ONW od 2019 r. jest zaawansowany. Jak informuje MRiRW, zakończono uzgodnienia z  Komisją Europejską.

Teraz prowadzone są prace nad wprowadzeniem zmian w PROW: „Na posiedzeniu Komitetu Monitorującego PROW 2014-2020 w dniu 25 czerwca 2018 r. została przyjęta uchwała w sprawie zmian w działaniu „Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami”. Po zaakceptowaniu zmian przez Komisję Europejską, zostaną one wprowadzone do krajowego porządku prawnego poprzez stosowne rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami” objętego PROW 2014-2020, w którym określony zostanie nowy wykaz gmin i obrębów ewidencyjnych uprawnionych do wsparcia w ramach ONW.” 

A jakich zmian mogą się spodziewać rolnicy i czy będą one na pewno wprowadzone od 2019 roku?

„Nowe wyznaczenie ONW typ nizinny jest następstwem zmiany wprowadzonej rozporządzeniem UE nr 1305/2013, które definiuje jednolite w całej UE kryteria biofizyczne do wyznaczenia tych obszarów. Dotyczą one klimatu (długość okresu wegetacyjnego, temperatura w okresie wegetacyjnym, brak wody), gleby (słaba przepuszczalność gleby, uziarnienie gleby i kamienistość, głębokość strefy korzeniowej, słabe właściwości chemiczne, nadmierna wilgotność gleby) oraz ukształtowania terenu” – wyjaśnia MRiRW.

„Obszary kwalifikują się do ONW jeśli co najmniej 60% użytków rolnych w danej gminie lub obrębie ewidencyjnym spełnia co najmniej jedno z ww. kryteriów biofizycznych. Zmianie/zmniejszeniu powierzchni ONW z ograniczeniami naturalnymi będą towarzyszyły przesunięcie terytorialne (część obrębów zachowa status ONW, część utraci status ONW, a część po raz pierwszy uzyska status ONW).

Utrata statusu w Polsce ONW typ nizinny przez część obszarów (gminy, obręby ewidencyjne) jest wynikiem odejścia od funkcjonujących do tej pory wskaźników społecznych  oraz zmianą sposobu definiowania naturalnych utrudnień – odejście od Wskaźnika Waloryzacji Rolniczej Przestrzeni Produkcyjnej (WWRPP) na rzecz kryteriów biofizycznych. Obszary wyznaczone przy pomocy WWRPP nie pokrywają się w pełni z obszarami wyznaczonymi w oparciu o nowe kryteria biofizyczne" - dodajmy, że do czynników społecznych, z których rezygnuje się, należały: liczba ludności na km2, udział ludności powiązanej z rolnictwem – dotyczy to głównie gmin o dużym udziale lasów i obszarów pod wodami, małym zaludnieniu oraz znaczącym udziale gospodarstw o dużej powierzchni.

MRiRW zapewnia: "Rolnicy którzy na skutek nowej delimitacji ONW utracą wsparcie w ramach tego działania będą mogli otrzymać przejściowe płatności, zaczynając w 2019 r. od poziomu 80% podstawowej płatności ONW w PROW 2007-2013, a kończąc w 2020 r. na poziomie 25 EUR/ha. Zgodnie z zapisami rozporządzenia nr 1305/2013, wsparcie to może dotyczyć jedynie obszarów, które dotychczas były kwalifikowane jako ONW typ nizinny.

Poza obowiązkowymi zmianami dotyczącymi wyznaczenia ONW z ograniczeniami naturalnymi, dokonane zostaną także w tym samym czasie, tj. od 2019 r., uzupełnienia i aktualizacje w zakresie pozostałych typów ONW, tj.:

-              wyodrębnienie nowej kategorii ONW typ specyficzny w oparciu o kryteria krajowe (zdefiniowane w oparciu o niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych);

-              aktualizacja obecnych zasięgów ONW typ górski i podgórski (z uwagi na zachodzące w ostatnich kilkunastu latach zmiany granic administracyjnych oraz strukturalnych w polskim rolnictwie);

-              włączenie obszarów miejskich do wsparcia ONW (możliwość takiego rozszerzenia wynika z zapisów rozporządzenia nr 1305/2013).

Kampania 2019 będzie uwzględniała wszystkie powyższe zmiany związane z nową delimitacją ONW” – podaje MRiRW.

Do zmian przygotowywano się długo.

Więcej: ONW do 2019 roku bez zmian?

„W ciągu ostatnich kilku lat Polska przeprowadziła szereg prac w celu opracowania optymalnej dla polskich warunków metody wyznaczenia ONW w oparciu o ww. kryteria biofizyczne oraz procedury zawężania wyboru tych obszarów (ang. fine-tuning). Dodatkowo opracowana została metoda wydzieleń nowych ONW typ specyficzny w oparciu o kryteria krajowe (zdefiniowane w oparciu o niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych).

W Polsce w prace nad nową delimitacją ONW zaangażowane były Instytuty naukowe - IUNG-PIB, IERiGŻ-PIB, IMGW-PIB oraz jednostki - KSCHR, OSCHR, ARiMR, GIW. Wykonane przez Instytuty prace mają ściśle naukowy charakter, a dzięki temu ich wyniki są obiektywne” – podkreśla ministerstwo.