Dotąd obowiązywała degresywność, tzn. obniżanie stawek na ha wraz ze wzrostem powierzchni. Teraz – przez rok – ministerstwo proponuje podejmowanie zobowiązań i - przez dwa lata - wypłatę pomocy bez tego ograniczenia.

Do uzgodnień trafił właśnie projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Rolnictwo ekologiczne”, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020.

Znosi degresywność stawek pomocy, wypłacanych dla osób podejmujących i prowadzących to działanie. Jest to następstwem zmian w PROW, przyjętych przez Komitet Monitorujący i wprowadzonych do ustawy o PROW.

Dotąd płatności ekologiczne za powierzchnię gruntów od 0,1 ha do 50 ha są przyznawane według pełnych 100% stawek płatności, za powierzchnię gruntów powyżej 50 ha do 100 ha - według stawek płatności pomniejszonych do 75%, natomiast za powierzchnię gruntów powyżej 100 ha - według stawek płatności pomniejszonych do 60%.

Teraz płatności ekologiczne w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" PROW 2014-2020, w odniesieniu do wniosków o przyznanie płatności ekologicznych złożonych w latach 2022-2024, będą przyznawane do każdego hektara bez tej  redukcji.

Poprzednio podawano, że redukcja stawek jest wynikiem uwzględnienia występowania ekonomii skali – czyli łatwiej możliwego w większych gospodarstwach osiągnięcia większego dochodu przy niższych kosztach.

Teraz uzasadnieniem dla rezygnacji ze stosowania mechanizmu degresywności „jest dalsze dążenie do wzrostu poziomu zainteresowania rolników przystępowaniem do realizacji zobowiązań ekologicznych i tym samym zwiększenie powierzchni objętej produkcją ekologiczną”.

Niestety nie podano wyliczenia, jakich areałów i ilu rolników dotyczą już i mogą dotyczyć w przyszłości zmiany tych stawek.

W ocenie skutków regulacji jest tylko informacja, że „możliwość otrzymywania płatności ekologicznych bez zastosowania mechanizmu degresywności płatności” dotyczy ok. 22,8 tys. rolników, co ma obejmować dane ARiMR na koniec 2021 roku i szacunki własne dotyczące nowych zobowiązań ekologicznych dla kampanii 2022 r.

Wg Zielonego Ładu do 2030 r. produkcją ekologiczną będzie objętych 25% UR w UE, jednolite stawki mają zachęcić rolników do przechodzenia na ekologiczną produkcję. Zadeklarowano też: „Podejście to będzie kontynuowane w ramach wsparcia powierzchniowego do rolnictwa ekologicznego wdrażanego w ramach Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027.”

Tymczasem trzeba się pospieszyć: zgodnie z projektem nie będzie możliwe złożenie po dniu 14 marca 2023 r. wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej (tj. wniosku obejmującego nowe zobowiązanie ekologiczne w ramach działania Rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020).

Rozporządzenie ma wejść w życie z dniem 15 marca 2022 r. gdyż jest on dniem rozpoczynającym termin do składania wniosków o przyznanie płatności, w tym m.in. płatności ekologicznej.

Do wniosków złożonych przed dniem 15 marca 2022 r. mają mieć
zastosowanie przepisy dotychczasowe.