Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo łowieckie oraz zmieniającej ustawę o zmianie ustawy - Prawo łowieckie wpłynął do Sejmu 15 listopada 2016. 2 grudnia 2016 r. przeprowadzono pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu. Nastąpiły wstrząsy: wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu zyskał poparcie 144 posłów. Projekt trafił jednak do dalszych prac w komisjach rolnictwa i ochrony środowiska. I słuch po nim zaginął. Jeśli wierzyć pojawiającym się tu i ówdzie wypowiedziom o charakterze wspominkowym, brak zgody nawet w obozie rządzącym co do uregulowania tych spraw.

A projekt to nie byle jaki – zgodnie z sejmowym opisem „dotyczy wprowadzenia mechanizmów wzmacniających nadzór ministra właściwego do spraw środowiska nad Polskim Związkiem Łowieckim oraz dyscyplinujących dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich w zakresie wykonywania rocznych planów łowieckich oraz wykonania wyroku TK (P 19/13) i dostosowania niektórych delegacji do wymagań Konstytucji”.

Więcej o projekcie: Zmiany w sposobie wyznaczania obwodów łowieckich

Zatem projekt leży.

Leży też inna wersja Prawa łowieckiego, wprawdzie uchwalona przez Sejm, ale przez tenże Sejm zawieszona w realizacji – ta dotyczy odszkodowań za szkody łowieckie wyrządzane rolnikom. Zgłoszono tymczasem chęć innego rozwiązania uregulowanych w niej problemów.

Więcej: Odszkodowania łowieckie będą „szybko, sprawnie, terminowo”

Podkomisja zajmie się zmianami w Prawie łowieckim

Zatem historia zmian w Prawie łowieckim jest długa i nic nie wskazuje na to, aby mogła mieć szybko pomyślne zakończenie.

A czy nieuregulowanie tych spraw ma znaczenie?

Otóż ma. Bo zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego nie ma obecnie przepisu pozwalającego na wyznaczanie obwodów łowieckich na gruntach rolnika – poprzedni wygasł półtora roku po stwierdzeniu przez TK jego niekonstytucyjności, z końcem 2015 roku. Zatem włączenie rolniczych gruntów do obwodu łowieckiego można skutecznie zaskarżyć. I są już wyroki uchylające uchwały sejmików wojewódzkich dotyczące wyznaczania obwodu łowieckiego na własności prywatnej. Także uchwały podejmowane wcześniej.

20 lipca 2017 r. WSA w Szczecinie rozpatrzył skargę na uchwałę Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 25 czerwca 2013 r. nr XXVI/362/13 w przedmiocie podziału Województwa Zachodniopomorskiego na obwody łowieckie i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej obwodu łowieckiego, obejmującego grunty osoby skarżącej (II SA/Sz 546/17).

Sąd przypomniał w uzasadnieniu, że:

„Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt P 19/13 uznał art. 27 ust. 1 w związku z art. 26 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie przez to, że upoważnia do objęcia nieruchomości reżimem obwodu łowieckiego, nie zapewniając odpowiednich prawnych środków ochrony praw właściciela tej nieruchomości, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzekł także, że wymieniony przepis traci moc obowiązującą z upływem 18. miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw ( Dz. U. z 2014 r., poz. 951). Na uwagę zasługują argumenty Trybunału Konstytucyjnego, które legły u podstaw powołanego wyroku. Trybunał podkreślił, że właścicielom nieruchomości objętych granicami obwodu łowieckiego nie przysługują żadne szczególne środki prawne pozwalające na wyłączenie nieruchomości stanowiących przedmiot ich własności spod reżimu obwodu łowieckiego. Właściciel nieruchomości nie może złożyć sprzeciwu wobec włączenia przedmiotu jego własności do obwodu łowieckiego, zarówno na etapie stanowienia uchwały przez sejmik województwa, jak i po jej wejściu w życie. Poza tym właścicielowi nie przysługują żadne instrumenty prawne umożliwiające wyłączenie jedynie niektórych ograniczeń, wprowadzonych w związku z objęciem jego nieruchomości granicami obwodu łowieckiego, w szczególności nie może on stanowczo sprzeciwić się wykonywaniu na swoim gruncie polowania przez uprawnione do tego osoby trzecie.”

I chociaż uchwałę sejmik podejmował w czasie, kiedy przepis pozwalający na włączenie nieruchomości do obwodu jeszcze nie został uchylony, to jednak należy zastosować domniemanie niekonstytucyjności: „Skoro Trybunał pozbawił przepis ustawy Prawo łowieckie domniemania konstytucyjności, to skutek ten należy uwzględniać od początku obowiązywania tego przepisu. W wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2311/14, Naczelny Sąd Administracyjny uznając wsteczną moc przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2014 r., P 19/13, wskazał, że za niestosowaniem przepisu, który utracił domniemanie konstytucyjności przemawia: ochrona praw jednostki oraz ekonomia procesowa. W ocenie NSA, pominięcie wzruszenia domniemania konstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną działania organu administracji publicznej byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych, tutaj prawa własności” – podał sąd w uzasadnieniu.

Efekt? Nieważność uchwały w zaskarżonej części, tj. włączającej grunty osoby skarżącej do obwodu łowieckiego:

„Stanowisko NSA zaprezentowane w cytowanym wyroku skład sądu orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości popiera i uznaje je za własne - brak jakichkolwiek mechanizmów prawnych umożliwiających właścicielom nieruchomości wyrażenie woli w przedmiocie włączenia ich gruntów do obwodów łowieckich i w konsekwencji nałożenie na nich określonych obowiązków, stanowi nieproporcjonalne naruszenie gwarantowanego konstytucyjnie prawa własności. Sąd mógł orzekać jedynie w granicach naruszonego przedmiotową uchwałą interesu prawnego skarżącej. Zaskarżona uchwała, co nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie, narusza interes prawny skarżącej, gdyż ingeruje bezpośrednio w przysługujące jej prawo własności do działki nr [...] gmina C., obręb B. objętych reżimem obwodu łowieckiego nr [...]. Skarżąca wykazała, że na terenie tego obwodu posiada grunty (jest właścicielką) o powierzchni [...] ha. Fakt ten pozwalał w świetle normy art. 90 ust. 1 u.s.w., dokonać kontroli legalności zaskarżonej uchwały w zakresie obszaru stanowiącego własność skarżącej, położonego w obwodzie łowieckim [...]. Obszar wymienionego obwodu łowieckiego wynosi [...] ha, stąd sąd uznał za zasadne stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały jedynie w zakresie w jakim wydziela ona ten obwód i ustala jego granice. Zdaniem sądu, nie jest możliwe wyłączenie z obwodu nr [...] jedynie gruntów należących do skarżącej, gdyż w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe ustalenie nowych granic takiego obwodu łowieckiego.

Czy wyroki sądów administracyjnych wpłyną na uracjonalnienie Prawa łowieckiego?