CIR poinformował, że rząd przyjął projekt noweli ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz ustawy o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych, który przygotował resort rolnictwa.

"Rząd chce usprawnić proces postępowania scaleniowego i wymiany gruntów. Chodzi m.in. o wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej przy postępowaniach oraz wprowadzenie terminu dla wojewodów i sądów administracyjnych do rozpatrywania odwołań i skarg w tej sprawie" - wyjaśniono.

Jednym z rozwiązań, jakie zakłada nowela, jest wprowadzenie możliwość wykorzystania środków komunikacji elektronicznej przy realizacji zadań związanych z przeprowadzaniem postępowań scaleniowych. Takie rozwiązanie będzie możliwe w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

"Zrezygnowano z odczytywania postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego oraz decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów na zebraniach uczestników scalenia. Rozwiązanie to przyczyni się do usprawnienia przeprowadzanego postępowania administracyjnego" - dodano.

Projekt przewiduje ponadto obowiązek zamieszczania postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego oraz decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów na stronach Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego organ, który wydał postanowienie lub decyzję.

Nowe przepisy wprowadzają również terminy dla wojewodów i sądów administracyjnych do rozpatrywania odwołań i skarg. "Rozwiązanie to pozwoli na wykonywanie ostatecznych decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów w racjonalnych ramach czasowych" - podkreślono w komunikacie po posiedzeniu rządu.

Wyjaśniono, że w razie nierozpatrzenia skargi w terminie dwóch miesięcy, sądy administracyjne uwzględniające skargę nie będą mogły uchylić zaskarżonej decyzji, a jedynie stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa.

Projektowana nowela zakłada również, że przedstawiciel gminy oraz sołtys wsi zostanie włączony do komisji pełniącej funkcje doradcze przy opracowaniu projektu scalenia gruntów w związku z tym, że realizacja polityki przestrzennej odbywa się na poziomie gminy i konkretnej miejscowości. Starosta będzie organem właściwym do występowania z wnioskiem do sądu wieczysto-księgowego o dokonanie wpisów w księgach wieczystych w zakresie zmian wynikających z decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów.

W OSR projektu noweli podkreślono, że w latach 2004-2019 w Polsce wykonano scalenia i wymiany gruntów na obszarze 206 470 ha, co średnio rocznie stanowiło powierzchnię 12 904 ha. "Zlecane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ekspertyzy wskazują, że obecnie postępowaniem scaleniowym należałoby objąć łącznie 2 mln 967 tys. ha gruntów rolnych. Natomiast analizy wskazują, że na obszarze kraju, gdzie występuje jeszcze tzw. pierwotna szachownica gruntów (obszar byłego zaboru austriackiego i rosyjskiego) i prace scaleniowe nie były dotąd prowadzone, istnieje potrzeba objęcia scaleniem w pierwszej kolejności obszaru ok. 1 mln ha gruntów" - podkreślono.

Dodano, że z analizy danych w tym zakresie, dotyczących niektórych krajów UE wynika, że wielkość ta wynosi w skali roku nawet do 3 proc. powierzchni gruntów rolnych danego kraju, co w warunkach polskich oznaczałoby powierzchnię ok. 450 000 ha rocznie.