W wyniku tego ograniczono chów drobiu w małych stadach, utrzymywanych systemem zbliżonym do naturalnego, tj. systemem półintensywnym (z dostępem do wybiegów). Następnie systematycznie eliminowano chów na ściółce, zastępując go chowem w klatkach. Początkowo były to klatki jednopoziomowe, które jednak zdaniem producentów nie pozwalały na pełne wykorzystanie budynku i na osiąganie dużej opłacalności produkcji jaj, następnie opracowano technologię chowu w klatkach wielopoziomowych, początkowo w trzypiętrowych, a później nawet w ośmiopiętrowych. Ten system pozwala na uzyskanie wysokiej produkcji, nie uwzględnia jednak naturalnych potrzeb ptaków. Od 2000 r wprowadzono w życie wiele przepisów mających na celu poprawę dobrostanu zwierząt. Było to spowodowane protestami ekologów oraz wymaganiami konsumentów jaj i mięsa. Krytykowali oni dotychczasowe formy utrzymania drobiu uważając, że tylko produkty pochodzące od ptaków chowanych w warunkach zbliżonych do naturalnych są w pełni bezpieczne dla zdrowia.

Normy dla ferm

Od 1 stycznia 2002 r obowiązuje dyrektywa 1999/74 EC z 19 lipca 1999 r., ustalająca minimalne standardy dla ferm utrzymujących więcej niż 350 kur, a od 1 stycznia 2003 r. obowiązują nowe standardy dla systemów klatkowych wyznaczające następujące normy:

  • na nioskę powinna przypadać powierzchnia podłogi w klatce wynosząca 550 cmkw (a nie, jak dotychczas 450 cmkw)
  • dostęp bez ograniczeń do karmidła o długości 10 cm na nioskę
  • poidło podłużne o długości 10 cm na kurę lub dostęp do 2 poideł kropelkowych lub kubeczkowych
  • wyposażenie każdej klatki w urządzenia do ścierania pazurów
  • wysokość klatki w najwyższym jej punkcie powinna wynosić 40 cm, w najniższym 35 cm
  • nachylenie podłogi w klatce w stosunku do poziomu nie mniej niż 8-14 proc.

W ramach negocjacji Polska uzyskała okres przejściowy na dostosowanie się do tych warunków do 1 stycznia 2007 r.

  • Po 1 stycznia 2012 r niedozwolone będzie stosowanie klatek bateryjnych obecnego typu, lecz tylko utrzymanie kur w klatkach udoskonalonych, które będą zapewniały ptakom następujące standardy:
  • co najmniej 750 cmkw powierzchni przypadającej na 1 kurę
  • gniazdo do znoszenia jaj
  • ściółkę lub piasek umożliwiającą grzebanie
  • 12 cm brzegu karmidła
  • dostęp do dwóch poideł

Zastosowanie klatek udoskonalonych wzbudza wiele emocji wśród producentów. Liczą się oni z dużymi wydatkami na wdrożenie nowych technologii chowu, które znacznie ograniczą liczbę ptaków chowanych na dotychczasowej powierzchni. Spodziewają się także zwiększonego spożycia paszy. Koszty produkcji wzrosną o 12 proc. Wobec tego, ich zyski ulegną prawdopodobnie zmniejszeniu. Jaja pochodzące od kur z tego systemu chowu mogą zatem być droższe.

Ze względu na zapewnienie dobrostanu ptakom i poprawę jakości produktów zalecane są, poza chowem w klatkach udoskonalonych, tzw. alternatywne systemy chowu, które również mają ściśle określone zasady.

Wyróżnia się następujące systemy:
  • chów na ściółce w budynkach zamkniętych,
  • chów na ściółce z dostępem do wybiegów,
  • chów rusztowo-ściółkowy.

Wymienione systemy utrzymania drobiu regulują określone normy:

  • we wszystkich systemach na jedną kurę powinien przypadać swobodny dostęp do karmy, tj. co najmniej 10 cm bieżących karmidła podłużnego lub 4 cm cylindrycznego. Dostęp do poideł musi wynosić najmniej 2,5 cm (poidła przepływowe) lub 1 cm (poidła okrągłe);
  • przy stosowaniu poideł smoczkowych lub kubkowych: minimum dwa powinny być przeznaczone na 1 nioskę. Dla piskląt przeznacza się poidła o małych gabarytach, na 70 piskląt jednodniowych wystarczy 1 poidło;
  • na 7 kur należy przeznaczyć jedno gniazdo do znoszenia jaj;
  • długość grzędy wynosi 15 cm na ptaka. Odległość między grzędami umieszczonymi poziomo co najmniej 30 cm, umieszcza się je w odległości nie mniejszej niż 20 cm od ściany budynku;
  • ściółka powinna zajmować przynajmniej 1/3 powierzchni budynku (grubość warstwy pociętej słomy 10-15 cm, wiórów 7 cm).

W przypadku chowu z dostępem do wybiegów (jest tzw. system free range) budynek musi być wyposażony w otwory wyjściowe o wymiarach 35 cm wysokości na 40 cm szerokości. Na zewnątrz budynku należy umieścić drabinki dostawione do otworu tak, aby ptaki mogły swobodnie z niego wychodzić bez konieczności fruwania.

W odniesieniu do wybiegów obowiązują określone wymagania: powierzchnia przypadająca na 1 kurę wynosi 4 mkw. Podłoże wybiegu powinno być przepuszczalne, należy je pielęgnować, użytkować przemiennie i odkażać

Dyrektywa 1999/74/EC wymaga, aby do podanych zasad chowu wszystkie państwa Wspólnoty dostosowały się do 1 stycznia 2007 roku.

W odniesieniu do chowu ściółkowego obowiązuje ściśle określona obsada, na 1 mkw można utrzymywać:


niosek - 9 sztuk,

brojlerów kurzych:
  • do 3 tygodnia - 35 sztuk,
  • od 3 do 5 tygodnia - 22 sztuki,
  • powyżej 5 tygodnia 17 sztuk.
indyków rzeźnych:
  • do 3 tygodnia - 32 sztuki,
  • od 3 do 6 tygodnia - 12 sztuk,
  • od 6 do 16 tygodni - 4 sztuki ,
  • powyżej 16 tygodni - 3 sztuki.

W celu zapobieżenia nadmiernego zagęszczenia określa się, iż z 1 mkw można wyprodukować nie więcej niż 38 kg żywca.

  Gęsi:
  • do 3 tygodnia - 5 sztuk,
  • od 3 do 6 tygodnia - 3 sztuki,
  • od 6 do 28 tygodnia - 2 sztuki,
  • powyżej 28 tygodnia - 1 sztuka.
Kaczki:
  • do 10 tygodnia - 10 sztuk,
  • od 4 do 8 tygodnia - 7 ,
  • powyżej 28 tygodnia - 5 sztuk.

Oprócz podanych wymagań, dotyczących podstawowych przepisów chowu drobiu, opracowano też zasady chowu proekologicznego, prowadzonego systemem ekstensywnym. Ten sposób utrzymania zapewnia ptakom warunki zbliżone w największym stopniu do naturalnych, ale wiąże się z dużymi nakładami pracy. Odbiorcy wytwarzanych w ten sposób produktów uważają, że są one bezpieczne dla zdrowia i decydują się płacić za nie wyższe ceny. Do chowu proekologicznego przeznaczane są kurczęta rzeźne, indyki i perlice lub gęsi. Chowa się je na dużych wybiegach, porośniętych trawą, o ściśle określonych normach powierzchni (np. 1 kurczę potrzebuje 2 mkw wybiegu, indyk i gęś 10 mkw). W żywieniu mogą być wyłącznie stosowane pasze naturalne (75 proc. zbóż w dawce) bez żadnych składników przyspieszających wzrost, bowiem celem tej produkcji jest uzyskanie mięsa o wysokiej jakości, a nie osiąganie w terminie jak najkrótszym maksymalnej masy ciała ptaków. Przykładowo, kurczęta rzeźne są przeznaczane do uboju w wieku 80 dni. W Wielkiej Brytanii w takich gospodarstwach żywi się drób paszami produkowanymi wyłącznie w warunkach ekologicznych. Te zasady żywienia stosowane są w Polsce np. w odniesieniu do gęsi utrzymywanych w fermie Instytutu Zootechniki Kołuda Wielka.

Produkty certyfikowane sprzedawane są wyłącznie w postaci świeżej, nie mrożonej, a każda tuszka jest oznakowana.

Źródło: Farmer.pl