Na usunięcie drzew w zasadzie potrzebne jest zezwolenie, wydawane przez wójta za opłatą. Warunki w nim podane mogą zwolnić z opłat za zgodę na wycięcie drzewa. Biada tym, którzy wycięli drzewa samowolnie – kary w skali kraju nakładane za takie działania sięgają milionów złotych.

1 lipca Trybunał Konstytucyjny uznał zasady wymierzania kar pieniężnych za wycinkę bez zezwolenia drzew z własnej działki za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie przewidują zmniejszania kar w szczególnych sytuacjach.

I od razu 25 lipca trafił do Sejmu projekt nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (w tym ustawy o ochronie przyrody).

Projekt inaczej definiuje drzewo:

o uznaniu danej rośliny za drzewo lub krzew będzie decydować pokrój danej rośliny, a nie jej przynależność gatunkowa. Trudność w ocenie dotyczy w szczególności gatunków, które wytwarzają formę krzewiastą i drzewiastą np. cis pospolity, lilak pospolity. Proponuje się, aby warunkiem uznania rośliny za drzewo była obecność zdrewniałego pnia lub kilku pni oraz korony, kiedykolwiek podczas rozwoju rośliny. Tym samym, za usunięcie drzewa należy będzie uznać ścięcie pnia drzewa pozbawionego wcześniej korony (np. w wyniku działania wiatru), a także usunięcie przewróconego lub odłamanego drzewa. Zaproponowano, aby cechą pozwalającą na odróżnienie drzewa od krzewu była obecność pnia (lub kilku pni) i korony. Zakres definicji krzewu nie obejmuje pnączy np. bluszczu pospolitego, które posiadają mniejsze znaczenie niż drzewa i krzewy i nie wymagają w tym samym stopniu ochrony prawnej oraz drzew i krzewów w pojemnikach, które mają tymczasowy charakter– czytamy w uzasadnieniu.

Ponadto zaproponowano wprowadzenie definicji „złomu” i „wywrotu” w związku z wprowadzeniem odstępstw od wymogu uzyskania zezwolenia na ich usunięcie. I tak za złom należy uznać pień, który uległ złamaniu w wyniku działania czynników naturalnych, wypadków komunikacyjnych bądź katastrof komunikacyjnych lub budowlanych, natomiast wywrotem będzie drzewo wywrócone w wyniku ww. czynników (art. 5 pkt 42 i 46 uop).

Zgodnie z projektem, o zezwolenie na wycięcie nie trzeba występować w odniesieniu do:

1)            krzewów, których wiek nie przekracza 10 lat;

2)            krzewów na terenach pokrytych roślinnością pełniącą funkcje ozdobne, urządzoną pod względem rozmieszczenia i doboru gatunków posadzonych roślin, z wyłączeniem krzewów w pasie drogowym drogi publicznej, na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz na terenach zieleni;

3)            drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza:

a)            35 cm – w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,

b)           25 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew;

4)            drzew lub krzewów na plantacjach lub w lasach w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach;

5)            drzew lub krzewów owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni;

6)            drzew lub krzewów usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych;

7)            drzew lub krzewów usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wału przeciwpowodziowego i terenu w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału;

8)            drzew lub krzewów, które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu;

9)            drzew lub krzewów stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu;

10)         drzew lub krzewów usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu ze względu na potrzeby związane z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych;

11)         drzew lub krzewów usuwanych z obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody nieobjętego ochroną krajobrazową;

12)         drzew lub krzewów usuwanych w ramach zadań wynikających z planu ochrony lub zadań ochronnych parku narodowego lub rezerwatu przyrody, planu ochrony parku krajobrazowego, albo planu zadań ochronnych lub planu ochrony dla obszaru Natura 2000;

13)         drzew lub krzewów usuwanych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne właściwe służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia ludzi, w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności;

14)         drzew lub krzewów stanowiących złomy lub wywroty usuwanych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej, jednostki Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, właścicieli urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, zarządców dróg, zarządców infrastruktury kolejowej, gminne lub powiatowe jednostki oczyszczania lub inne podmioty działające w tym zakresie na zlecenie gminy lub powiatu;

15)         drzew lub krzewów należących do gatunków obcych, określonych w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 120 ust. 2f;

16)         pni drzew odłamanych na skutek działania bobra europejskiego.

2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 13 i 14, podmioty, określone w tych przepisach, przekazują w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzew lub krzewów, do organu właściwego do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, informację o terminie, miejscu i przyczynie ich usunięcia oraz liczbie drzew lub powierzchni usuniętych krzewów oraz dokumentację fotograficzną przedstawiającą usuwane drzewa lub krzewy.

Pierwsze czytanie tego projektu odbyło się na posiedzeniu Sejmu 29 sierpnia 2014, skierowano go do dalszych prac w komisjach.