Jeżeli cena sprzedawanej nieruchomości rażąco odbiega od jej wartości rynkowej, wykonujący prawo pierwokupu może, w terminie 14 dni od dnia złożenia oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu, wystąpić do sądu o ustalenie ceny tej nieruchomości – przewiduje ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego.

Dopiero od czerwca tego roku zmieniono ją tak, aby było możliwe zapłacenie przez KOWR kwoty bezspornej, przy czym KOWR może – ale nie musi – „dokonać zapłaty niespornej części ceny nieruchomości rolnej przed wystąpieniem do sądu o ustalenie ceny tej nieruchomości”.

Ile takich spraw jest aktualnie w sądzie? Czy KOWR zapłacił zbywcom kwoty bezsporne? Na jaką sumę takich opłat zalega KOWR? Ja długo trwa ustalanie ceny ziemi w sądach? – zapytaliśmy w KOWR.

Jak dowiadujemy się w KOWR, sądowe ustalanie ceny ziemi to rzadkość: KOWR wystąpił do sądu o ustalenie ceny nieruchomości jedynie w dziewięciu przypadkach, „ponieważ na podstawie przeprowadzonych analiz transakcji nieruchomości podobnych zaistniałych na rynku uznał, iż cena sprzedaży nieruchomości (równowartość pieniężna wynikająca z treści czynności prawnej) rażąco odbiegała od poziomu cen rynkowych.”

Jedno postępowanie zakończono ugodą - jako podano, „zatwierdzoną postanowieniem Sądu Okręgowego w Kielcach, w tym przypadku oświadczenie Krajowego Ośrodka o wykonaniu prawa pierwokupu ukazało się w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu 27 marca 2018 r., zaś zapłata nastąpiła w sierpniu 2018 r.”

Sądowe ustalanie ceny ziemi nie jest postępowaniem krótkim, sprawa zakończona trwała pół roku, natomiast pozostałe będące w toku trwają już ponad rok.

Nic nie wskazuje na to, aby KOWR miał zapłacić zbywcom kwoty bezsporne należne w trwających postępowaniach – nie wiadomo też, ile miałyby wynosić. Jak podano, „8 spraw jest w sądzie, więc nie jest możliwe określenie kwot bezspornych, jakie KOWR zalega zbywcom”.

„Jeśli chodzi o wypłatę kwot bezspornych to w stanie prawnym tj. przed 26.06.2019 r. brak było podstaw, aby Krajowy Ośrodek wypłacał część ceny, której ustalenia domaga się przed sądem. Dopiero ustawa z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1080), której zapisy weszły w życie w dniu 26.06. br. uregulowała w art. 3 ust. 8a ukur, że KOWR może dokonać takiej czynności przed wystąpieniem do sądu o ustalenie ceny danej nieruchomości” – tylko tyle wyjaśniono.

Zatem rolnicy, którzy decydują się sprzedać ziemię, aby ratować swoje finanse, mogą stanąć wobec problemu przedłużającego się postępowania sądowego – a KOWR, chcąc skorzystać z prawa pierwokupu, jeśli uzna cenę ziemi za odbiegającą od wartości rynkowej, może, ale nie musi zapłacić im za tę ziemię kwotę bezsporną. Czy aby na pewno taki zapis oddaje intencje ustawodawcy?