Od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1382), do dnia 31 grudnia 2019 r. z umów dzierżaw wyłączono łącznie 74 571 ha.

Według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r., blisko 95% tej powierzchni – tj. 70 739 ha zostało zagospodarowanych w następujących formach:

- sprzedaż – 38 130 ha,

- dzierżawa – 30 950 ha,

- inne formy rozdysponowania – 1 659 ha.

Poinformował o tym minister Jan Krzysztof Ardanowski, odpowiadając na interpelację posłów Doroty Niedzieli i Kazimierza Plocke.

Realizacja ustawy z dnia 16 września 2011 r. w zakresie wyłączenia 30% powierzchni dzierżawionej okazuje się nad wyraz problematyczna.

Jak podał minister, obecnie KOWR bierze udział w 83 postępowaniach sądowych dotyczących kwestii z nią związanych. Postępowania te dotyczą głównie:

- spraw o ustalenie stosunku dzierżawy lub zobowiązania do zawarcia umowy,

- spraw z powództwa KOWR o wydanie gruntów,

- spraw z powództwa KOWR o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z gruntów bez tytułu prawnego na podstawie art. 39b ustawy,

- zobowiązań KOWR do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu w drodze sprzedaży prawa własności nieruchomości rolnych pozostałych w dzierżawie po wyłączeniu 30 % użytków rolnych z tym, że w niektórych postępowaniach żądanie pozwu zostało sformułowane jako zobowiązanie KOWR do przeznaczenia do sprzedaży nieruchomości i ustalenie, że KOWR jest zobowiązany do przeniesienia własności tych nieruchomości,

- powództw o ustalenie istnienia umowy dzierżawy lub uprawnienia do przedłużenia umowy dzierżawy,

- ustalenia - w tym stwierdzenia nieważności aneksu do umowy dzierżawy,

- spraw dotyczących ukształtowania treści umowy dzierżawy,

- interpretacji oraz możliwości zastosowania do zawartych umów możliwości wyłączenia 30% powierzchni użytków rolnych będących przedmiotem dzierżawy oraz konsekwencji wynikających ze skorzystania z przedmiotowego uprawnienia przez KOWR.

Przypomnijmy, że przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie w sprawie dotyczącej konstytucyjności art. 4 oraz art. 5 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Więcej: Wyłączenie 30 proc. gruntów z dzierżaw niezgodne z Konstytucją?

Trybunał wypowiedział się już na temat zgodności z Konstytucją pięciokrotnego czynszu - i obecnie czynsz za bezumowne użytkowanie ziemi może wynosić nawet trzydziestokrotność wywoławczej wysokości czynszu, który byłby należny od tej nieruchomości, gdyby była ona przedmiotem umowy dzierżawy po przeprowadzeniu przetargu.

Więcej: Pięciokrotny czynsz od bezumownych użytkowników jest niekonstytucyjny?

Jakie zmiany w zasadach sprzedaży ziemi?

Sąd Najwyższy natomiast stwierdził, że wyłączenie z dzierżawy 30 proc. gruntów nie daje podstaw do roszczenia o zawarcie umowy sprzedaży.

Więcej: Dlaczego spółki oddadzą państwu dzierżawioną ziemię?