Izby stoją na stanowisku, iż rolnicy winni być zawiadamiani o terminach agencyjnych kontroli z takim wyprzedzeniem, aby mogli w nich uczestniczyć. Resort nie widzi jednak możliwości wprowadzenia takiego obligu, ze względu na obowiązujące w tej kwestii regulacje unijne – poinformowała Wielkopolska Izba Rolnicza. Przepisy jasno bowiem mówią, kiedy wizyty urzędników mogą być zapowiedziane.

Powiadomienie rolnika o planowanej kontroli na miejscu możliwe jest pod warunkiem, że nie koliduje to z celem lub skutecznością danej kontroli. „Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum i nie przekracza 14 dni. Jednakże w przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do wniosków o przyznanie pomocy związanej z produkcją zwierząt gospodarskich lub wniosków o płatność w ramach środków wsparcia związanych z produkcją zwierzęca, zapowiedzenie nie przekracza 48 godzin, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków. Ponadto, jeżeli prawodawstwo stosowane do aktów i norm dotyczących zasady wzajemnej zgodności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasad wzajemnej zgodności. Z ww. przepisów wynika, że kontrole na miejscu mogą zostać zapowiedziane, jeżeli nie zagraża to ich celowi i skuteczności, a w odniesieniu do kontroli dotyczących produkcji zwierzęcej termin ten nie może przekraczać 48 godzin.” – odpowiada izbom MRIRW.

Rolnik jest więc powiadamiany o kontroli wtedy, gdy jego obecność jest konieczna do przeprowadzenia kontroli. Dotyczy to np. kontroli, które wymagają weryfikacji prowadzonej przez rolnika dokumentacji, czy faktu posiadania maszyn. Taki charakter mają kontrole w zakresie działań rolno-środowiskowo-klimatycznych, działań o charakterze inwestycyjnym i premiowym, oraz kontrole wzajemnej zgodności. Pracownicy Agencji uzgadniają wówczas z rolnikiem termin wizyty w gospodarstwie – zapewnia resort.

„Ponadto rolnik informowany jest o możliwości pisemnego upoważnienia osoby trzeciej do uczestnictwa w czynnościach kontrolnych. Powiadomienie o kontroli może nastąpić telefonicznie lub osobiście, a informacja o powiadomieniu zostaje odnotowana w „Raporcie z kontroli” i potwierdzona własnoręcznym podpisem osoby powiadamiającej.” – czytamy w nadesłanych z ministerstwa wyjaśnieniach.

„W przypadku kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnik może być powiadomiony o kontroli jedynie w sytuacji, gdy nie zagraża to celowi kontroli. Czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli.” – informuje resort rolnictwa. MRIRW zauważa przy tym, że obecność gospodarza podczas kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie jest niezbędna.

ARiMR z kolei zapewnia, iż dokłada starań aby udział rolnika możliwy był w jak największej liczbie kontroli w ramach systemów wsparcia obszarowego. Możliwy jest on jednak tylko w przypadku inspekcji terenowej, ale nie w przypadku kontroli FOTO - wówczas pomiary działek wykonuje się w oparciu o ortofotomapę, a wywiad terenowy jest przeprowadzany kompleksowo na całym obszarze kontroli, gdzie znajdują się działki wielu rolników.

„Mając powyższe na uwadze Ministerstwo nie planuje modyfikacji zasad powiadamiania rolnika o kontrolach.” - czytamy w piśmie do KRIR.