PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

5 grudnia Światowy Dzień Gleby – co wiemy o glebie?

5 grudnia Światowy Dzień Gleby – co wiemy o glebie?
Światowy Dzień Gleby; Fot. Katarzyna Szulc

FAO przedstawił pierwszy raport o stanie wiedzy na temat różnorodności biologicznej gleby. Raport opublikowano 5 grudnia br. w Światowy Dzień Gleby. Główne jego ustalenia przedstawiono dzień wcześniej, podczas wirtualnej ceremonii z tej okazji.



Organizmy glebowe odgrywają kluczową rolę w zwiększaniu produkcji żywności, poprawianiu wartości odżywczych, ochronie zdrowia ludzi, rekultywacji zanieczyszczonych terenów, w walce ze zmianami klimatu. Mimo tego ten wkład pozostaje w dużej mierze nadal niedoceniany, podał FAO w swoim pierwszym raporcie na temat " Stanu wiedzy o różnorodności biologicznej gleby ”.

Konferencja on-line z okazji Światowego Dnia Gleby. Prelegentka wskazywała, że utrata różnorodności biologicznej znajduje się w czołówce światowych problemów Fot. Katarzyna Szulc
Konferencja on-line z okazji Światowego Dnia Gleby. Prelegentka wskazywała, że utrata różnorodności biologicznej znajduje się w czołówce światowych problemów Fot. Katarzyna Szulc

Raport FAO wskazuje, że utrata różnorodności biologicznej znajduje się w czołówce światowych problemów. Jednak do bioróżnorodności znajdującej się w glebie nie przywiązuje się wystarczającej uwagi, na jaką zasługuje. Należy ją w pełni uwzględniać podczas planowania celów na rzecz zrównoważonego rozwoju.

- Różnorodność biologiczna gleby i zrównoważona gospodarka glebowa są warunkiem wstępnym osiągnięcia wielu celów zrównoważonego rozwoju. Dlatego dane i informacje na temat różnorodności biologicznej gleby, od poziomu krajowego do globalnego są niezbędne, żeby skutecznie zaplanować strategie zarządzania na temat, który jest wciąż słabo znany - powiedziała zastępca dyrektora generalnego FAO Maria Helena Semedo.

- Mamy nadzieję, że wiedza zawarta w tym raporcie ułatwi ocenę stanu różnorodności biologicznej gleby, będąc integralną częścią sprawozdawczości na temat bioróżnorodności na poziomie krajowym i regionalnym oraz wszelkich badań gleby – dodała Semedo.

Gleby są jednym z głównych światowych rezerwuarów bioróżnorodności. Występują w ponad 25 proc. światowej różnorodności biologicznej. Ponadto ponad 40 proc. organizmów żywych z ekosystemów lądowych jest związanych z glebą.

Raport definiuje bioróżnorodność glebową, jako różnorodność życia pod ziemią - od genów i gatunków po tworzone przez nie zbiorowiska, a także kompleksy ekologiczne, do których się przyczyniają i do których należą; od mikrosiedlisk glebowych po krajobrazy. Obejmuje to szeroki wachlarz organizmów, od form jednokomórkowych i mikroskopijnych po bezkręgowce, takie jak: nicienie, dżdżownice, stawonogi i ich stadia larwalne, a także ssaki, gady i płazy, które spędzają dużą część swojego życia pod ziemią, oraz różnorodne glony i grzyby.

Zagrożenia dla różnorodności biologicznej gleby

Rola różnorodności biologicznej gleby poprzez świadczone przez nią usługi ekosystemowe ma kluczowe znaczenie dla rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego.

Luca Montanarella nagrodzony wyróżnieniem Glinka World Soil Prize 2020 podczas konferencji on-line z okazji Światowego Dnia Gleby, przedstawił rolę różnorodności biologicznej gleby Fot. Katarzyna Szulc
Luca Montanarella nagrodzony wyróżnieniem Glinka World Soil Prize 2020 podczas konferencji on-line z okazji Światowego Dnia Gleby, przedstawił rolę różnorodności biologicznej gleby Fot. Katarzyna Szulc

Na przykład mikroorganizmy glebowe przekształcają związki organiczne i nieorganiczne, uwalniając składniki odżywcze do postaci przyswajalnych dla roślin. Przemiany te są również istotne dla filtracji, degradacji i unieruchamiania zanieczyszczeń w wodzie i glebie. Ponadto różnorodność gleb przyczynia się do poprawy kontroli, zapobiegania lub zwalczania szkodników i patogenów.

Jednak istotna rola różnorodności biologicznej gleby w zapewnianiu zrównoważonych systemów rolno-spożywczych może być zagrożona przez działalność człowieka, zmianę klimatu i klęski żywiołowe.

Nadmierne i niewłaściwe stosowanie agrochemikaliów pozostaje jednym z głównych czynników powodujących utratę różnorodności biologicznej gleby, zmniejszając w ten sposób potencjał różnorodności biologicznej gleby dla zrównoważonego rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego.

Inne przykłady obejmują: wylesianie, urbanizację, intensyfikację rolnictwa, utratę materii organicznej - węgla w glebie, degradację struktury gleby, zagęszczenie powierzchni, zakwaszenie gleby, zanieczyszczenie, zasolenie, pożary, erozję i osunięcia ziemi.

Potencjał gleb w łagodzeniu zmian klimatycznych

Rozwiązania oparte na naturze, obejmujące mikroorganizmy glebowe, mają znaczny potencjał w łagodzeniu zmiany klimatu. Odgrywają kluczową rolę w sekwestracji dwutlenku węgla i redukcji emisji gazów cieplarnianych. Część antropogenicznych emisji dwutlenku węgla może zostać pochłonięta przez rośliny i zmagazynowana w glebie w wyniku rozkładu drobnoustrojów, co może pozwolić na zatrzymywanie węgla w glebie przez długi czas.

W raporcie stwierdzono, że działalność rolnicza jest największym źródłem dwutlenku węgla i podtlenku azotu emitowanych przez gleby, które pochodzą z nadużywania lub niewłaściwego stosowania nawozów azotowych.

Różnorodność biologiczna gleby i dobrobyt człowieka

Różnorodność biologiczna gleby wspiera zdrowie ludzi, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio, poprzez regulację chorób i produkcję żywności. Do produkcji sosu sojowego, sera, wina i innych sfermentowanych potraw i napojów tradycyjnie wykorzystuje się kilka bakterii i grzybów glebowych. Związek między korzeniami roślin a bioróżnorodnością gleby umożliwia roślinom wytwarzanie substancji chemicznych, takich jak przeciwutleniacze, które chronią je przed szkodnikami i innymi stresorami.

Kiedy spożywamy te rośliny, przeciwutleniacze przynoszą nam korzyści, stymulując nasz układ odpornościowy i przyczyniając się do regulacji hormonów. Mikroorganizmy glebowe mogą również pomóc w zapobieganiu przewlekłym chorobom, w tym: alergii, astmie, chorobom autoimmunologicznym, chorobom zapalnym jelit i depresji.

Ponadto od początku XX wieku wiele leków i szczepionek pochodziło z organizmów glebowych, od dobrze znanych antybiotyków, takich jak penicylina, bleomycyna, stosowana w leczeniu raka i amfoterycyna w przypadku infekcji grzybiczych. W kontekście narastającej liczby chorób wywoływanych przez oporne mikroorganizmy, bioróżnorodność gleby ma ogromny potencjał w zakresie dostarczania nowych leków do ich zwalczania.

Przyszła ścieżka

Brakuje szczegółowych danych, polityki i działań dotyczących różnorodności biologicznej gleby na poziomie lokalnym, krajowym, regionalnym i globalnym. W raporcie podkreślono potrzebę promowania koniecznej zmiany w celu uwzględnienia biologicznych wskaźników zdrowia gleby, obok wskaźników fizycznych i chemicznych.

Aby lepiej zrozumieć zagrożenia dla różnorodności biologicznej gleby, wdrożyć odpowiednią politykę i przepisy, kluczowe znaczenie ma inwestowanie w zharmonizowane oceny bioróżnorodności gleby na całym świecie. Ponadto standaryzacja protokołów pobierania próbek i analizy, celem gromadzenia dużych, porównywalnych zbiorów danych oraz promowania stosowania skutecznego monitorowania narzędzia do rejestrowania zmian w różnorodności biologicznej gleby.

Według raportu, przyjęcie przez rolników zrównoważonych praktyk gospodarowania glebą, jako podstawowej przesłanki zachowania bioróżnorodności gleby, pozostaje na niskim poziomie ze względu na brak wsparcia technicznego, zachęt i sprzyjających warunków.

Publikacja podkreśla również potrzebę promowania innowacyjnych technologii w gospodarowaniu glebą. Na przykład nowe techniki molekularne wykorzystujące sekwencjonowanie molekularne nowej generacji pozwalają na lepsze zrozumienie organizmów glebowych i wpływu, jaki te organizmy mogą mieć na powiązane systemy uprawy.

Dlatego też niezmiernie ważne pozostaje wzmocnienie edukacji i budowanie potencjału w zakresie przyjmowania innowacyjnych narzędzi przyczyniających się do zdrowia ludzi, roślin i gleby.

Victor Vasiliev przedstawiciel Federacji Rosyjskiej w FAO wskazywał na znaczenie gleby i konieczność budowania i wzmocnienia świadomości w tym temacie Fot. Katarzyna Szulc
Victor Vasiliev przedstawiciel Federacji Rosyjskiej w FAO wskazywał na znaczenie gleby i konieczność budowania i wzmocnienia świadomości w tym temacie Fot. Katarzyna Szulc

Podczas ceremonii przyznano nagrodę Glinka World Soil Prize 2020 włoskiemu naukowcowi rolnemu i liderowi działań w dziedzinie gleby Luca Montanarella, nagrodę King Bhumibol World Soil Day Award otrzymała Indyjska Rada Badań Rolniczych (ICAR).

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • Jan 2020-12-09 16:39:15
    A kto by o takim dniu pamiętał? Dla większości ludzi jest oczywiste że mają zywnosc w sklepach i innej rzeczywistości nie znają. Cywilizację spadały bo zdegradowany wokół siebie środowisko. Największą wojną będzie i tak o zasoby pitnej wody

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.204.180.223
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.