PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Czy postęp techniczny dostarczy wydajniejszych sposobów wykorzystania azotu w rolnictwie? Cz.1

Czy postęp techniczny dostarczy wydajniejszych sposobów wykorzystania azotu w rolnictwie? Cz.1

Autor:

Dodano:

Na zaproszenie redakcji Zbigniew Potrzuski z firmy Phoenix podzieli się z Państwem swoimi przemyśleniami w tej sprawie. Odpowiedź na to pytanie będzie składała się z trzech części. Pierwsza część odpowie na pytanie dlaczego należy zwiększyć stopień agronomicznego wykorzystania azotu. W części drugiej dokonano przeglądu dostępnych metod zwiększania skuteczności działania nawozów azotowych. A w części trzeciej i ostatniej zaprezentowano oferowaną przez Phoenix’a  technologię zwiększenia stopnia wykorzystania nawozów mocznikowych obejmujących mocznik granulowany i roztwory saletrzano-mocznikowe (rsm).



Część 1.
Dlaczego należy zwiększyć efektywność wykorzystania nawozów azotowych w rolnictwie.

Wstęp.

Zaniepokojenie spowodowane gwałtownym globalnym ociepleniem - antropogeniczna emisja dwutlenku węgla (CO2) powodująca globalny wzrost temperatury i zakłócenia obiegu węgla - od kilkunastu lat zdominowała uwagę nie tylko mediów ale i debatę społeczności naukowej w odniesieniu do zagrożeń środowiskowych. Jednakże dopiero ostatnio do świadomości społecznej dociera fakt że stopień ludzkiej ingerencji w obieg azotu w biosferze jest nieporównanie większy od stopnia zaburzania obiegu węgla w przyrodzie. Donioślejsze w skutkach  zaburzenie obiegu azotu wynika z faktu że ingerujemy w najbardziej z fundamentalnych procesów przemiany energii – w proces produkcji żywności. W wielkościach bezwzględnych emisje antropogeniczne węgla z paliw kopalnych (około 9 Gt C/rok) stanowią mniej niż 10 % rocznego pochłaniania węgla przez rośliny w procesach fotosyntezy. W przeciwieństwie do nich w efekcie działalności człowieka (produkcja i stosowanie nawozów , uprawa roślin motylkowych i emisja tlenków azotu w wyniku spalania paliw kopalnych ) uwalnia tyle reaktywnego azotu (około 150 Mt N/rok ) ile powstaje w procesach naturalnych (biologicznego wiązania azotu, wyładowań atmosferycznych). (Źródło: Smil.2011).

Ponieważ nie ma możliwości produkowania żywności bez azotu to obieg azotu i ludzka ingerencja w jego funkcjonowanie powinna być przedmiotem szczególnej uwagi szerokich rzesz społeczeństwa.

Obieg azotu w przyrodzie obejmuje kilka głównych procesów, w których biorą udział organizmy żywe a niebagatelny udział ma człowiek wskutek prowadzenia działalności gospodarczej. Zagadnienia te zilustrowano na Rysunku 1.

 

Rysunek 1: Obiegu azotu w przyrodzie .(źródło: Cornell University_Agronomy Fact Sheet Series-Fact Sheet 45 )

Na biogeochemiczny cykl azotu składa się aż pięć procesów prowadzonych przez organizmy żywe. Bakterie azotowe wiążą wolny azot atmosferyczny (11) , dzięki czemu staje się bezpośrednio dostępny dla roślin w postaci jonu amonowego. W procesie nitryfikacji (4) bakterie nitryfikacyjne przekształcają pulę jonu amonowego powstałą w procesie mineralizacji materii organicznej (7) i wskutek nawożenia  w azotyny a następnie azotany które jako najbardziej dostępna dla roślin forma azotu jest pobierana (2) przez korzenie roślin. Po obumarciu roślin lub po żniwach bakterie gnilne przekształcają  organiczne związki azotowe resztek roślinnych w materię organiczną która jest następnie mineralizowana (7) powiększając pulę jonu amonowego w glebie. Bakterie denitryfikacyjne (5) uwalniają azot w postaci cząsteczkowego azotu atmosferycznego N2, tlenku azotu NO i podtlenku azotu N2O do atmosfery. Występująca w obiegu pula azotu w postaci jonu amonowego NH4+ i azotanowego NO3- powstała w procesie biologicznego wiązania azotu (11) i elektrycznych wyładowań atmosferycznych czyli w wyniku procesów naturalnych zostaje o DRUGIE TYLE  powiększona przez człowieka wskutek stosowania azotowych nawozów mineralnych (1) i spalania paliw kopalnych.

50% udział związków azotowych (nawozów mineralnych) wytwarzanych w fabrykach w globalnym obiegu azotu wynika z konieczności zapewnienia wystarczającej ilości żywności dla ciągle rosnącej liczby ludności świata. Spowodowane jest to tym że azot należy do podstawowych pierwiastków wchodzących w skład wszystkich białkowych związków organicznych a więc i organizmów żywych. Wywiera wyjątkowo duży wpływ na kształtowanie wysokości plonu i jego jakości. Niestety stopień agronomicznego wykorzystania mineralnych nawozów azotowych wynosi maksymalnie 50% w stosunku do pierwotnie zastosowanej ilości. I tak stopień agronomicznego wykorzystania azotu waha się w zakresie od 38% we Francji i Holandii do 42% w Niemczech i 44% we Włoszech. (Źródło: Oenema et al. 2009).

Wpływ nawożenia na środowisko.

Niski poziom agronomicznego wykorzystania azotu i dążenie do uzyskiwania coraz wyższych plonów doprowadziły do stałego zwiększania dawek nawozów azotowych. Zaobserwowany niekorzystny i rosnący wpływ na środowisko i zdrowie człowieka wskutek ich stosowania zaniepokoił opinię publiczną.

Właściwa obiegowi azotu w biosferze złożoność i aktywność wszechobecnych  bakterii stwarzają wiele możliwości niepożądanych strat z systemów rolniczych zasilanych wysokimi dawkami nawozów azotowych. (Źródło: Bothe, Ferguson and Newton 2007).

Do strat tych zaliczamy ulatnianie się amoniaku do atmosfery, wymywanie azotanów z gleby , erozję gleby jej zakwaszenie i denitryfikację. Skutki tych zjawisk takie jak wypłukiwanie azotanów do wód gruntowych i rzek, rozszerzające się martwe strefy oceanicznych wód przybrzeżnych w wyniku eutrofizacji , wpływ ulatniającego się amoniaku na zdrowie ludzkie i naturalne ekosystemy (zanieczyszczenie powietrza i smog) czy wyższe emisje podtlenku azotu (N2O) który jest około 300 razy silniejszym gazem cieplarnianym niż dwutlenek węgla - są dobrze udokumentowane w literaturze przedmiotu. (Źródło: Sutton et al.2011)

Istnieje pilna potrzeba globalnego ograniczenia zasięgu tych niekorzystnych zjawisk gdyż ciągle rosnąca liczba ludności świata potrzebuje więcej żywności a stąd większych dawek nawozów stosowanych w uprawie zbóż.

Rządy wielu krajów uznając niekorzystny wpływ na zdrowie człowieka i środowisko zjawisk towarzyszących stosowaniu nawozów azotowych próbują go ograniczać przyjmując stosowne wewnętrzne regulacje prawne a w ramach konwencji międzynarodowych zobowiązując się do aktywnego uczestnictwa w działaniach na rzecz ograniczania emisji niektórych gazów. Jednym z głównych zanieczyszczeń gazowych powietrza powstającym w toku szeroko rozumianej produkcji rolniczej jest amoniak. Szacuje się, że w Unii Europejskiej rolnictwo jest odpowiedzialne za ponad 92% emisji tego gazu, natomiast w Polsce wartość ta sięga 94%. Największa część emisji amoniaku związana jest z odchodami zwierząt - 78%, a pozostałe 22% emisji związane jest ze stosowaniem mineralnych nawozów azotowych. (http://monolith46.com.pl/dowody_skutecznosci.html „Kodeks dobrej praktyki rolniczej”)

Przykładem międzynarodowych zobowiązań państw w sprawie ograniczania emisji gazów cieplarnianych  może być Protokół z Goeteborga , unijna ustawa (National Emission Ceilings) o maksymalnych poziomach emisji m.in. amoniaku czy unijna ustawa „azotanowa” i Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych odnosząca się do emisji podtlenku azotu N2O.

Oprócz degradacji środowiska mało wydajne wykorzystanie nawozów azotowych w tym głównie mocznika w postaci stałej czy roztworów saletrzano-mocznikowych  jest oczywistą stratą ekonomiczną ponoszona przez rolników. Powstała więc pilna potrzeba opracowania i wdrożenia do praktyki rolniczej sposobów postępowania  mających na celu ochronę środowiska i zdrowia ludzkiego przy równoczesnym dbaniu o nie pogorszenie opłacalności produkcji rolnej wskutek wdrożenia zaleceń. I tak ekonomiczna konieczność uzyskania maksymalnych plonów o wysokiej zawartości białka często wymusza stosowanie dawek nawozów azotowych w ilościach przekraczających dopuszczalny przepisami prawa poziom. Powstały dylemat: maksymalizować plon czy też stosować nie wystarczające nawożenie ale dopuszczalne przez prawo można rozwiązać zwiększając agronomiczną efektywność wykorzystania azotu zawartego w moczniku poprzez zmniejszenie strat powstających wskutek ulatniania się amoniaku w powietrze stosując między innymi inhibitory ureazy do stabilizacji nawozów zawierających mocznik.

Gdzie kupisz moNolith46®_Żółty do ograniczania strat amoniaku z rsm-u.

kaROLA Karolina Ożga
Tarnawa 4, 58-130 Żarów
tel.: +48 692 463 158
karolinaozga91@gmail.com 
www.karola.agro.pl

Agromix
32-005 Niepołomice
tel.: +48 12 281 1008
agromix@agromix.com.pl 
www.agromix.com.pl

TDAGRO
87-400 Golub Dobrzyń
tel.: +48 784 442 505
+48 784 623 094
tdagro@tdagro.pl 
www.tdagro.pl

Niwa Agro
80-176 Gdańsk
tel.: +48 510 840 300
niwa.agro@gmail.com
www.inhibitor-ureazy.pl

SPIC in Agriculture
48-200 Prudnik
tel.: + 48 532 996 780
ryszard.bandurowski@spicinagriculture.eu 
spicinagriculture.eu

Wialan
33-100 Tarnów
tel.: +48 14 629 30 70
sekretariat@wialan.com.pl
www.wialan.com.pl/?p=2603

Agroskład
72-130 Maszewo
tel.: +48 91 46 47 100
biuro@agrosklad.pl
www.agrosklad.pl



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.