Konsorcjum czterech firm: Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie – lider projektu, Fundacja Kaleckiego, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – PIB i Poznańskie Centrum Superkomputerowo Sieciowe, pracowało przez okres czterech lat nad stworzeniem bioinformatycznego systemu zarządzania narodowymi zasobami genowymi roślin użytkowych oraz rozwój kapitału społecznego i gospodarczego Polski poprzez ochronę i wykorzystanie tych zasobów w procesie świadczenia usług doradztwa rolniczego. Konferencja była zwieńczeniem tego procesu. Jej uczestników przywitali: Anna Gembicka, wiceminister rolnictwa i Ireneusz Drozdowski, dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. Tematem przewodnim tego międzynarodowego spotkania, jak sama jego nazwa wskazuje, było zachowanie bioróżnorodności, poprzez bank genów.

Ważna bioróżnorodność

Na ten temat wiele powiedział podczas otarcia konferencji Anna Gembicka.

- Mająca obecnie miejsce transformacja systemów żywnościowych rodzi szereg wyzwań, które wymagają stosowanej, skutecznej reakcji. Zarówno na poziomie globalnym, ale też i narodowym i poziomie lokalnym. Produkcja żywności przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważonego rozwoju, optymalizacji nakładów i maksymalizacji plonów wymusza stosowanie nowoczesnych rozwiązań. Badania naukowe i innowacje są kluczowe w opracowaniu nowych technologii. Takie podejście wymaga dobrej współpracy nauki, praktyki, ale też i administracji publicznej. Dlatego cieszę się, że dzisiaj na tej konferencji spotykają się zarówno przedstawiciele instytutów badawczych, spółek Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i innych nadzorowanych przez nas instytucji – mówiła wiceminister.

Jak podkreśliła takim rozwiązaniem jest właśnie praca badawcza i informatyczna - projekt Agrobank.

- Agrobank wspiera zarządzanie zasobami genowymi. Efekty tego projektu są skierowane do rolników, do doradców rolniczych, hodowców i naukowców, a także instytucji działających w sektorze rolniczym – wymieniała.

Anna Gembicka, wiceminister rolnictwa, fot. M. Tyszka
Anna Gembicka, wiceminister rolnictwa, fot. M. Tyszka

W ramach projektu zbudowane zostały dwie aplikacje informatyczne do genotypowania i fenotypowania.

- System ten będzie wykorzystywany w banku genów IHAR, do rejestracji i przechowalnictwa wycofanych i pojawiających się na rynku nasion roślin użytkowych. Trzecia wyprodukowana aplikacja, czyli wybór odmiany, umożliwi doradcom rolniczym i rolnikom, dobór odmian szczególnie rekomendowanych do uprawy w określonych przez nich warunkach glebowo-klimatycznych. Użytkownicy aplikacji będą też mieli możliwość monitorowania stanu uprawy i prognozowaniu plonów – powiedziała na spotkaniu Anna Gembicka.

Przypomniała, że wojna na Ukrainie spowodowała, że świat musiał przewartościować swoje cele i wartości. Nowego znaczenia nabrało hasło bezpieczeństwo żywnościowe i dostępność żywności. - Na te wszystkie potrzeby nie da się odpowiedzieć bez cyfryzacji w rolnictwie, bez rolnictwa precyzyjnego, bez nowych technik – mówiła wiceminister Gembicka.

Rośnie populacja ludzi, zmniejsza się bioróżnorodność

- Konferencja ma charakter międzynarodowy, bo i problem jest międzynarodowy. Nie można mówić o bioróżnorodności w układzie lokalnym, jeżeli ma być tona poważnie, musimy spojrzeć na to zagadnienie globalnie – powiedział z kolei na wstępie Ireneusz Drozdowski z CDR.

Projekt Agrobank dofinansowany został kwotą ponad 9 mln zł przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programy GOSPOSTRATEG I i dał możliwość, po pierwsze rozwoju badań i po drugie rozwoju kapitału społecznego.

Ireneusz Drozdowski, dyrektor CDR w Brwinowie, fot. M. Tyszka
Ireneusz Drozdowski, dyrektor CDR w Brwinowie, fot. M. Tyszka

Dlaczego tak duże znaczenie ma temat bioróżnorodności w kontekście zaspokajania potrzeb żywnościowych? - W dziewiętnastym wieku było niewiele ponad 1 mld osób na świecie, gdy miałem 15 lat było nas 4 mld, a po 48 latach mamy obecnie 8 mld ludzi. Wszyscy liczą, że ta ziemia, którą uprawiają rolnicy wszystkich wyżywi – podnosił rolę przyszłych pokoleń dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego.

Jak zaznaczał, bioróżnorodność to ukształtowane przez tysiące lat bogactwo odmianowe, genowe, ekosystemowe, które powinno być jak najbardziej stabilne i odporne na zagrożenia. - Jest wiele czynników, które powodują, że bioróżnorodność się zmienia. W granicach od kilku tysięcy do kilkudziesięciu tysięcy gatunków, odmian, rocznie ginie. Bezpowrotnie. Czyli ubożeje nam nasza bioróżnorodność. I zmienia się odporność środowiska przyrodniczego na zagrożenie – podkreślał.

Do relacji z konferencji wrócimy jeszcze w następnych artykułach na portalu farmer.pl.

fot. M. Tyszka
fot. M. Tyszka