Narcyzy (Narcissus) to duża grupa roślin cebulowych naturalnie występujących w Europie, Azji i Afryce Północnej. Już od wieków uprawiane były, jako rośliny ozdobne i z czasem w wyniku krzyżowania tworzono mieszańce, które między sobą różnią się: wysokością rośliny, wielkością, barwą, kształtem i ilością kwiatów. W ten sposób powstało ponad 12 tys. odmian, które dla celów ogrodniczych zostały podzielone na 12 grup.

Narcyzy trąbkowe (fot.2) są najbardziej znaną grupą, których kwiaty występują pojedynczo na pędzie (45-60 cm wys.) i posiadają długi przykoronek (tzw. „trąbki"), ciemniejszej lub tej samej barwy co okwiat. Niektóre odmiany ('Las Vegas', 'Topolino') posiadają karbowane na brzegach i nieco szersze przykoronki. Większość odmian wytwarza kwiaty w kolorze żółtym (różne odcienie) lub białym.

Są odmiany o kwiatach całkowicie żółtych - 'Irish Luck', 'Golden Harvest', 'Standard Value', białych - 'Chivalry', 'Mound Hood', 'Empress of Ireland', żółtych z barwnym przykoronkiem - 'Akita', 'Fortissimo', białych z barwnym przykoronkiem - 'Throttle', 'Salome', 'Ptolemy'. Odmianą karłową (15 cm wys.) jest 'Little Gem' o kwiatach żółtych, natomiast do najwcześniej kwitnących należy 'Rijnveld's Early Sensation'.

Narcyzy wielkoprzykoronkowe (fot.1) wytwarzają na pędzie jeden kwiat barwy żółtej lub białej z szerokim w 1/3 długości lub równej względem okwiatu przykoronkiem. Występują najczęściej odmiany o jaskrawym (pomarańczowy lub różowy), czasami dwubarwnym ('Holiday Fashion', 'Bantam', 'Pink Charm') przykoronku. W tej grupie jest najwięcej odmian i nie sposób wszystkich wymienić.

Oto kila odmian z tej grupy: 'Velasquez' (kremowy, pomarańczowo-żółty, krótki przykoronek), 'British Gamble' (biały, różowy przykoronek), Ice Follies (biały, żółty przykoronk), 'Stromboli' (kremowy, pomarańczowy przykoronek), 'Charter' (żółty, jasnożółty przykoronek), 'Ambregate' (żółty, pomarańczowy przykoronek).

Narcyzy drobnoprzykoronkowe (fot. 3) od poprzednich charakteryzują się tym, że przykoronek jest bardzo krótki, szeroki nie przekraczający 1/3 długości okwiatu. W tej grupie znajdują się zarówno odmiany w jednym kolorze, np. 'Frigid', 'St Keverne' (białe), ale najczęściej z barwnym przykoronkiem. Najładniejsze odmiany to: 'Whitbourne', 'Angel Eyes' (białe, żółto-pomarańczowy przykoronek), 'Angel' (biały, kremowo-zielony przykoronek), 'Rob Roy' (biały, pomarańczowy przykoronek), 'Amore' (biały, różowy przykoronek), 'Eminent' (biały, żółto-biały przykoronek), 'Birma' (żółty, pomarańczowy przykoronek), 'Edward Buxton' (jasnożółty, pomarańczowy przykoronek).

Narcyzy pełne (fot. 4) to grupa wszystkich odmian obejmujących grupy trąbkowe, wielkoprzykoronkowe, Tazetta, ale o zwielokrotnionej liczbie płatków okwiatu oraz segmentów przykoronka. Na jednym pędzie znajduje się jeden duży kwiat lub kilka mniejszych. Ta grupa narcyzy kwitnie znacznie później od pozostałych.

Pełne kwiaty posiadają odmiany: 'Acropolis' (biało-żółto-pomarańczowe), 'Tahiti' (żółto-pomarańczowe), 'Unique' (biało-żółte), 'Gay Time' (jasnożółto-czerwone), 'Pink Pageant' (żółto-pomarańczowe), 'Obdam' (kremowo-żółte), 'Replete' (biało-różowy), 'Colblanc' (kremowy, przykoronek, karbowany), 'Apricot Whirl' (różowo-biały), 'Dick Wilden' (żółte), 'Ice King' (biały okwiat, żółty przykoronek). Po kilka kwiatów na pędzie wytwarzają: 'Bridal Crown', 'Yellow Cheerfulness', 'White Marvel'.

Mieszańce cyclamineus (fot. 5) dorastają do ok. 35 cm wysokości. Kwiaty ich osadzone są pojedynczo i posiadają dłuższy, wąski i trąbkowaty przykoronek, zaś płatki okwiatu są lekko odgięte do góry. Do popularnych odmian należy 'February Gold', która wcześnie kwitnie w kolorze żółtym z ciemnymi przykoronkami. Małe, różowo-białe kwiaty wytwarza 'Dove Wings', a obficie i wcześnie kwitnąca Tźte-ą-Tźte - żółte z karbowanym pomarańczowym przykoronkiem.

Mieszańce Jonquilla na jednym pędzie wczesną wiosną wytwarzają zwykle od 2 do 6 o silnej woni kwiaty, w różnych odcieniach koloru żółtego, np. odmiana 'Suzy', 'Stratosphere', 'Trevithian' czy 'Sweetness'.

Mieszańce Tazetta (fot. 6) posiadają intensywnie pachnące, niewielkie kwiaty, które zebrane są w baldachogrona po kilka lub kilkanaście na jednym pędzie. Mogą być pojedyncze (np. 'Ziva' lub 'Silver Chimes' - biały kolor oraz w żółtym 'Soleil d'Or' i 'Avalanche') lub z wielokrotnymi płatkami i przykoronkami, np. 'Erlicheer', 'Cheerfulness', 'Winston Churchil'.

Mieszańce poeticus (fot. 7) na pędzie znajduje się jeden kwiat, którego płatki okwiatu są białe, a przykoronek bardzo krótki, barwy żółtej z czerwoną obwódką. Odmiany tej grupy kwitną najpóźniej, bo pod koniec wiosny i wczesnym latem. Odmiana 'Actea' wytwarza wonne kwiaty o płaskim barwnym przykoronku, zaś 'Cantabile Dennis Werner' posiada większy i barwy pomarańczowej przykoronek.

Narcyzy o rozszczepionym przykoronku (fot. 8) są bardzo dekoracyjne. Brzeg przykoronka jest odgięty w kierunku płatków, silnie podzielony, czasami karbowany i sięga ponad 1/3 długości płatków okwiatu. U odmiany 'Baccart' kwiaty są żółte, natomiast u 'Ahoy' i 'Cassata' z jasnożółtym przykoronkiem na tle białych płatków. Karbowany i bardzo duży przykoronek posiada odmiana 'Palmares' (różowy przykoronek i białe płatki) oraz 'Tri Tomba' z pomarańczowym przykoronkiem na tle żółtych płatków i 'Orangery' na tle białych płatków.

Mieszańce Triandrus (fot. 9) mają cechy dziko rosnącego N. triandrus, ale są wyższe i wydają duże po 2-6 kwiaty na jednym pędzie. Wszystkie odmiany posiadają przykoronek o prostym brzegu i lekko odgięte do tyłu płatki okwiatu. Narcyzy nadają się do pędzenia i uprawy w donicach. Odmiany 'Hawera' i 'Liberty Bells' posiadają żółte kwiaty, 'Thalia' - jasnożółte płatki z białym przykoronkiem, a 'Ice Wings'- śnieżnobiałe.

Gatunki i narcyzy botaniczne to wszystkie inne, które nie zostały zakwalifikowane do wcześniejszych grup. Jednym z najpopularniejszych jest N. bulbocodium (fot. 10), który ma nietypowe kwiaty. Przykoronek i płatki okwiatu są żółte, ale te pierwsze dość szerokie, miseczkowate i dłuższe od płatków, które z kolei są wąskie i odchylone do tyłu. Gatunki botaniczne 'Canaliculatus' i 'Minnow' posiadają białe płatki z szerokim żółtym przykoronkiem, a 'New Baby' wytwarza drobne dwukolorowe kwiaty.

Narcyzy dziko rosnące są rzadko uprawiane w ogrodach, np. silnie pachnący N. papyraceus 'Pepperziva White' (fot.11) dorastający do 40 cm wysokości. Pochodzi z basenu Morza śródziemnego i jego śnieżnobiałe kwiaty pojawiają się zimą. Jest wrażliwy na mróz, dlatego uprawa możliwa jest jedynie w donicach w pomieszczeniu. W Chinach jest uprawiany i często pędzony na Nowy Rok.