Szczawik (Oxalis) to bardzo liczna rodzina, które obejmuje ok. 800 gatunków roślin. Występują one prawie na wszystkich kontynentach, a w Polsce niektóre gatunki uważne są za uciążliwe chwasty, np. szczawik zajęczy, żółty czy różkowaty. Są to byliny lub rośliny jednoroczne, natomiast gatunki uprawne traktowane są jako byliny niezimujące w gruncie.

Pod ziemią szczawiki tworzą różnego kształtu bulwy, pokryte łuskami lub kłącza. Liście roślin złożone są z kilku (od 3) do kilkunastu złączonych listków, kształtem przypominających serce. Kwiaty zazwyczaj są drobne koloru białego, różowego i lekko zwisają na szczycie pędu kwiatostanowego.

Zarówno kwiaty jak i liście pojawiają się przez cały sezon, aż do pierwszych przymrozków. W dni pochmurne i pod wieczór liście opadają w dół tworząc kształt parasolki, a kwiaty zamykają się. Szczawiki są dekoracyjne gdyż posiadają ciekawy kształt i barwne liście, które ładnie wyglądają w kompozycji z innymi roślinami.

Najbardziej znanym gatunkiem jest szczawik Deppego (O. deppei) (fot.). Liście na długich ogonkach złożone są z 4 zielonych listków, których nasada jest barwy brązowej (odm. 'Iron Cross'). Kwiaty są różowe z żółtą gardzielą. Jest traktowany, jako bylina niezimująca w gruncie. Jego bulwy sadzimy w maju, po ustąpieniu przymrozków, a wykopujemy i przechowujemy po pierwszych przymrozkach, kiedy część nadziemna już została zmrożona.

Również gatunkiem niezimującym w naszym klimacie i uprawianym głównie, jako roślina doniczkowa jest szczawik trójkątny (O. triangularis). Jego ozdobą są fioletowo-purpurowe trójlistkowe liście oraz jasnoróżowe kwiaty. Gatunek O. regnellii, jest często zestawiany w kompozycji z poprzednim, gdyż posiada podobnego kształtu liście, ale zielone i białe kwiaty.

Na rynku ogrodniczym pojawiają się coraz nowe gatunki i odmiany szczawików, przeznaczone do uprawy doniczkowej, balkonowej lub sezonowej w ogrodzie. Są szczawiki kwitnące na żółto i posiadające bardzo wąskie trójlistkowe liście (O. lobata) lub pełnokwiatowa forma w odm. 'Double Trouble'. Gatunek O. obtusa wytwarza kwiaty barwy łososiowej, a szczawik różnobarwny (O. versicolor) odm. 'Golden Cape' odznacza się białymi lub żółtymi w czerwone prążki kwiatami.

W naszym klimacie mogą zimować dwa bardzo ozdobne gatunki, często sadzone w ogrodach skalnych: szczawik chilijski (O. adenophylla) i szczawik dziewięciolistny (O. enneaphylla). Są to niskie byliny, tworzące zwarte poduszkowate kępy. Od maja do lipca pojawiają się duże kwiaty barwy różowej z purpurowym unerwieniem.

Wszystkie szczawiki wymagają stanowiska słonecznego i dobrze przepuszczalnej gleby. Mogą rosnąć na rabacie tworząc barwne kępy lub w dużych grupach na jej obrzeżach. Niższe gatunki ładnie prezentują się posadzone między płytami chodnikowymi, w pojemnikach lub w ogrodzie żwirowym. Szczawiki wrażliwe na mróz można łączyć z innymi roślinami balkonowymi, a po sezonie ich bulwy przechować w chłodnym (ok. 5°C) pomieszczeniu.