Cebule tulipanów zostały sprowadzone do Europy z Turcji w połowie XVI wieku. Stały się bardzo popularnymi roślinami. Za ich cebule płacono bajońskie ceny, a czasami stawały się powodem nieuczciwych interesów finansowych. Tulipomania doprowadziła nawet do pierwszego na świecie krachu na giełdzie. Mimo wszystko na przełomie kolejnych lat powstawały nowe odmiany, a proces hodowlany tulipanów trwa do dzisiaj.

Rodzaj liczy ponad 100 gatunków, ale w uprawie spotyka się głównie mieszańce i zaledwie kilka gatunków botanicznych, np. tulipany Gesnera, Tarda, Clusiana, batalinii, Acuminata o znacznie mniejszych kwiatach i węższych liściach. Odmian w obrębie rodzajów jest tysiące i nie sposób wszystkich wymienić. Klasyfikacją i zasobem gatunków oraz odmian zajmuje się Królewskie Stowarzyszenie Hodowców Roślin Cebulowych w Holandii. To właśnie ten kraj stał się ich kolebką.

Tulipany według klasyfikacji zostały podzielane na 15 grup. Poszczególne grupy różnią się między sobą: długością pędu, porą kwitnienia oraz kształtem kwiatu. Dobierając odpowiednie odmiany można uzyskać kwitnąca rabatę od wczesnej do późnej wiosny. Tulipany osiągają 10-70 cm wysokości. Płatki kwiatów są różnego kształtu i w różnej kolorystyce od czysto białej po ciemnofioletową oraz dwukolorowe. Liście niektórych odmian botanicznych posiadają dodatkowo ciemniejsze paski.

Do wcześnie kwitnących (marzec-kwiecień), niskich (10-30 cm) tulipanów będziemy zaliczać gatunki botaniczne. Są to prawdziwe perełki ogrodowe, które są odporne i nadają się do donic, na skalniaki i do ogrodów żwirowych. Posiadają duże kwiaty często jedno- lub dwukolorowe.

Z tulipanów botanicznych warte polecenia są: 'Tani Saxatilis' (fioletowy z żółtym dnem) (fot.2), 'Whittallii Major' (pomarańczowy z ciemnym dnem), 'Bright Gem' (pomarańczowy), 'Eastern Star' (ciemnoróżowy z żółtym dnem), 'Lilac Wonder' (jasnoróżowy z żółtym dnem), 'Violacea Black Base' (różowy), 'Tarda' (biało-żółty) (fot.3), tulipan turkestanica (kremowy) (fot.4), 'Tubergen's Variety' (czerwony kilka kwiatów na jednym pędzie), Tulipan Klusjusza 'Lady Jane' (kolor płatków na zewnątrz różowy, a wewnątrz kremowy) (fot.5), tulipan Linifolia (czerwone kwiaty, frezowane i wąskie liście).

Do jednych z najwcześniej kwitnących (połowa kwietnia) tulipanów należą mieszańce Kaufmanniana (fot.6) (odm. 'Ancilla', 'Berlioz', 'Giuseppe Verdi', 'Heart's Delight', 'Shakespeare'), Fosteriana (fot.7) (odm. 'Golden Eagle', 'Robassa', 'Concerto', 'Madame Lefeber' ) i Greigii (fot.8) (odm. 'Oriental Splendour', 'Palaisir', 'Sweet Lady', 'Toronto').

Są to zazwyczaj niskie odmiany polecane do dużych mis czy donic lub do posadzenia na brzegu rabaty. Dorastają od 20 cm do max. 40 cm (Greigii odm. 'Oriental Splendour') wysokości. Charakterystyczną cechą tych tulipanów jest to, że posiadają duże kwiaty jedno- lub dwubarwne o szeroko rozchylających się płatkach. Liście są szerokie i zazwyczaj plamiste lub paskowane.

Tulipany wczesne pojedyncze posiadają kwiaty w jednym kolorze (np. białym - 'White Prince'; czerwonym - Red Revival; różowym -'Christmas Dream') lub z wzorzystym odcieniem na płatkach (żółto-czerwony - 'Flair', 'Mickey Mouse' (fot.9) czy różowo-pomarańczowy - 'Apricot Beauty'). Kwiaty osadzone są na krótkich pędach (30-40 cm) i w pełnym słońcu szeroko rozchylają płatki. Tulipany kwitną na początku kwietnia i nadają się do pędzenia.

Do wczesnych odmian należą również tulipany pełne (fot.10), których kwiaty są podwójne lub potrójne i przypominają kwiaty maków. Ich płatki także szeroko rozchylają się w pełni kwitnienia. Odmiany osiągają 30-40 cm wysokości. W tej grupie znajdują się tulipany o czystych barwach, np. 'Monte Carlo' (żółte), 'Toronto Double' (czerwone), 'Blue Diamond' (fioletowe), 'Verona' (żółty z jaśniejszymi przebarwieniami) oraz dwubarwne m.in. 'Belicia' (biało-różowe), 'Monsela' (żółty w czerwone paski).

W następnej kolejności, bo od poły kwietnia kwitną tulipany Triumph (fot. 1; 11). Kwiaty są pojedyncze osadzone na 40-50 cm pędzie. Pąki są kształtu stożkowatego, a po rozchyleniu kwiaty stają się okrągławe, przypominające koronę.

Szczególnie piękne są odmiany o kwiatach dwubarwnych, np. 'Flaming Couqette' (biało-żółty), 'Princess Margiet' (pomarańczowo-czerwony) (fot.12), 'Flaming Flag' (niebiesko-fioletowy), 'Gavota' (czerwony z żółtymi brzegami), 'Shirley' (biały z fioletową mozaiką), 'Blueberry Ripple' (fioletowo-biały), 'New Design' (żółto-różowy), 'Outbreak' (żółty z czerwonymi brzegami).

Od drugiej połowy wiosny (koniec kwietnia -początek maja) zaczynają kwitnąć mieszańce Darwina (fot.13). Są to popularne tulipany z przeznaczeniem na kwiat cięty, gdyż posiadają długie pędy kwiatostanowe (50-70 cm). Uchodzą za najbardziej odporne na choroby i odznaczają się dużymi kwiatami. Mieszańce Darwina wytwarzają delikatny waniliowy zapach. Cechą rozpoznawczą tych tulipanów jest to, iż podstawa kielicha jest kwadratowa, a listki okwiatu trójkątne, gdy są jeszcze zamknięte.

Do mieszańców Darwina należą m.in. klasyczne jednokolorowe odmiany np. czerwone z żółtym dnem ('Oxford'), żółte z czarnym dnem ('Golden Apeldoorn') czy czerwone z żółto-czarną podstawą ('Apeldoorn'). Oprócz takich są też odmiany dwukolorowe np. 'Jaap Groot' (żółto-kremowa), 'Apeldoorn Elite' (czerwono-żółta), 'Ollioules' (biało-różowa), Burning Heart (jasnożółta z czerwonym wzorem).

Niezwykle ozdobną grupą są tulipany o postrzępionych płatkach (fot.14). Kwiaty są pojedyncze pojawiają się od połowy do końca kwietnia i posiadają frezowane lub postrzępione brzegi płatków. Pędy osiągają 40-60 cm wysokości. Postrzępione płatki to utrwalona naturalna mutacja, którą wykorzystali hodowcy do stworzenia wielobarwnych odmian. W tej grupie są odmiany dodatkowo o kwiatach pełnych, np. 'Crispion Beauty', 'Queensland', 'Mascotte', 'Sensual Touch', 'Exotic Sun', 'Belfort'.

Wśród postrzępionych tulipanów nie powinno zabraknąć wielokwiatowych z kilkoma kwiatami na jednym pędzie np. 'Jetfire', 'Fringed Family', a także klasycznych jednobarwnych ('Black Jewel' - burgund, 'Estafette' -biała, 'Real Time' - pomarańczowa, 'Hamilton' - żółta, 'Noranda' - czerwona, 'Blue Heron' - niebieska) oraz dwubarwnych jak: 'Carrousel' (żółta z czerwonymi smugami), 'Canasta' (czerwona z białymi brzegami), 'Aria Card' (biała z fioletowymi frezami), 'Queensland' (czerwona z białymi frezami), 'Palmares' (czerwona z żółtymi brzegami).