PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Uprawa gleby pod rzepak ozimy

Uprawa gleby pod rzepak ozimy

Autor: Wojciech Konieczny

Dodano: 18-07-2020 07:51

Tagi:

Klasyczne zalecenia przewidują wykonanie dwu zespołów uprawowych, tj. pożniwnego i przedsiewnego. Jeśli termin zejścia z pola przedplonu stwarza takie możliwości, należy ich przestrzegać.



Do uprawy rzepaku ozimego najlepsze są rejony o dużej wilgotności powietrza, z rozłożonymi równomiernie opadami atmosferycznymi w granicach 600-700 mm rocznie. Wysokość uzyskanego plonu rzepaku zależy od ilości opadów. Dzięki głęboko sięgającemu systemowi korzeniowemu roślina stosunkowo łatwo przezwycięża krótkotrwałe niedobory wody. Natomiast ze względu na rozrzutną gospodarkę wodną jest wrażliwa na długo trwające susze. Korzystnie jest dla rzepaku, jeśli okres wegetacji od wysiewu nasion do spoczynku zimowego, jest możliwie długi i ciepły. W okresie tym, do uformowania rozety składającej się z 8-12 liści, potrzebuje od 75 do 85 dni z temperaturą powyżej 5°C.

Wymagania glebowe

Najbardziej odpowiednie do uprawy rzepaku są gleby żyzne, głębokie, zasobne w próchnicę i wapń, o przepuszczalnym podłożu. Najlepsze są gleby kompleksu pszennego bardzo dobrego i dobrego, żytniego bardzo dobrego oraz pszennego górskiego (klasa I-III). Słabiej plonuje na glebach kompleksu żytniego dobrego (klasa IV). Słabsze gleby (klasa V i VI) nie nadają się do uprawy rzepaku, gdyż roślina wymaga gleb o wysokiej kulturze. Gleba powinna mieć uregulowany odczyn pH zawsze powyżej 6,0. Przy niższym odczynie nie wykształca prawidłowo systemu korzeniowego, co skazuje rośliny na niższe plonowanie.
Nie nadają się pod uprawę rzepaku gleby piaszczyste, suche, o żelazistym podłożu, jak też niedrenowane, o nieprzepuszczalnym podłożu, podmokłe i zakwaszone oraz torfowe. Na torfach niskich korzenie rzepaku ozimego są często uszkadzane wskutek ruchów górnej warstwy gleby w okresie przedwiośnia. Z tych samych względów nie nadają się również torfy wysokie, które są ponadto bardzo kwaśne i ubogie w składniki pokarmowe. Często mówi się, że do uprawy rzepaku ozimego zasobność gleby powinna być taka sama, jak dla buraka cukrowego.

Wybór stanowiska, przedplonu

Wartość różnych gatunków jako przedplonów dla rzepaku jest powszechnie znana. Można ją zwaloryzować następująco (od najlepszych do najgorszych): wczesne strączkowe na nasiona oraz na masę zieloną, wczesny ziemniak, motylkowate wieloletnie z zakończonym użytkowaniem w lipcu, jęczmień ozimy i jary, pozostałe zboża ozime, pszenica jara i owies. W praktyce rolniczej ważniejsze stają się: termin zbioru przedplonu, jego odległość od ostatniego nawożenia organicznego, udział buraka w tym samym zmianowaniu oraz częstotliwość występowania samego rzepaku w rotacji (a właściwie wszystkich krzyżowych razem). Obecnie rzepak uprawia się po zbożach i jest on często jedynym dwuliściennym przerywaczem tzw. monokultury i monotonii resztkowej zbóż.

W wymiarze produkcyjnym zboża obniżają plon nasion w stosunku do obu grup motylkowatych o 8-25 proc., szczególnie wyraźnie na kompleksach słabszych niż drugi, czyli pszenny dobry. Dodajmy, że tej obniżki nie daje się całkowicie zniwelować zwiększonym nawożeniem mineralnym. Z kolei duży udział rzepaku w zmianowaniu stwarza niebezpieczeństwo obniżenia w pierwszej kolejności jakości zbieranego surowca (bardzo wyraźna zwyżka zawartości kwasu erukowego i glukozynolanów), a następnie zagrożenie infekcją siedliska glebowego agrofagami chorobotwórczymi powodującymi kiłę kapuścianą, suchą zgniliznę i wiele innych. Ze względów fitosanitarnych nie należy dopuszczać do udziału rzepaku w rotacji większej niż 20-25 proc. (co piąty, czwarty rok).

Przygotowanie roli

Starannie wykonana uprawa roli we właściwym czasie jest niezbędna do zapewnienia pełnych i wczesnych wschodów rzepaku. Ułatwia przenikanie korzeni w głąb gleby i zapewnia najlepsze warunki wschodów i rozwoju początkowego rzepaku.
Decyzję o sposobie uprawy roli pod rzepak ozimy należy podjąć w zależności od:
oceny stanu pola po zbiorze przedplonu,
właściwości gleby i przebiegu pogody,
wyposażenia gospodarstwa w odpowiedni sprzęt do uprawy roli i siewu,
czasu, jaki pozostał od zbioru przedplonu do siewu.

Podstawowym czynnikiem jest orka siewna wykonana na głębokość 20-25 cm. Odpowiednia głębokość orki gwarantuje dobrą efektywność nawożenia mineralnego oraz poprawia magazynowanie wody w glebie. Stosowanie orki ogranicza zachwaszczenie pól, utrudnia rozwój szkodników glebowych oraz zmniejsza porażenie przez choroby. Na polach po roślinach okopowych i niezachwaszczonych będących w dobrej kulturze można spłycić orkę siewną lub wykonać ją agregatem uprawowo-siewnym. Przedsiewna uprawa roli powinna umożliwić płytki wysiew nasion i przykrycie ich 2-3-centymetrową warstwą luźnej gleby o gruzełkowatej strukturze. Na stanowiskach po trawach albo wieloletnich roślinach motylkowych zbieranych po I pokosie (lucerna, koniczyna) w pierwszej kolejności należy rozerwać darń ciężką broną talerzową bądź kultywatorem, następnie wykonać orkę siewną, stosując bronę za pługiem. Na stanowiskach po zbożach zebranych wcześnie należy wykonać podorywkę na 6-8 cm z jednoczesnym bronowaniem, a po skiełkowaniu osypanych nasion chwastów i samosiewów zbóż – orkę siewną z jednoczesnym bronowaniem. Orkę siewną należy wykonać na co najmniej 2 tygodnie przed siewem w celu „odleżenia” się roli i zwalczenia chwastów. Jeżeli na przygotowanie roli do siewu po zbiorze zbóż pozostają 2-3 tygodnie, ściernisko należy jak najszybciej podorać i zabronować, niszcząc skiełkowane chwasty. Następnie wykonać orkę siewną, stosując za pługiem narzędzia doprawiające, jak wał Campbella lub przynajmniej bronę. Przy opóźnionym zbiorze przedplonu, gdy na przygotowanie roli do siewu pozostają 1-2 tygodnie, wykonać podorywkę i płytszą orkę siewną na 14-18 cm. W sytuacji, gdy pozostaje mniej niż tydzień na przygotowanie roli do siewu, niezbędne jest znaczne uproszczenie uprawy bez wykonania orki. W takiej sytuacji należy spulchnić górną warstwę gleby na głębokość 12-16 cm przy użyciu agregatu uprawowo-siewnego. W okresach niekorzystnych, np. suszy, można ograniczyć zabieg uprawowy do powierzchniowej uprawy gleby przy pomocy pługa podorywkowego, ciężkiej brony talerzowej, glebogryzarki lub kultywatora o sztywnych zębach w połączeniu z broną bądź wałem strunowym.

Nawożenie

Rzepak ozimy ma duże wymagania pokarmowe. Jeśli gleba jest kwaśna (poniżej pH 6,0), to co najmniej z rocznym wyprzedzeniem należy zastosować wapno węglanowe lub tlenkowe. W przypadku niskiej zasobności gleb w magnez zaleca się zastosować od 25 do 50 kg MgO/ha w postaci nawozów wapniowo-magnezowych.

Rzepak jest rośliną dobrze wykorzystującą obornik. Jeśli pod rzepak stosowany jest obornik, to zalecane dawki nawozów mineralnych należy zmniejszyć o 25-30 proc. w przypadku azotu i do 50 proc. w odniesieniu do fosforu i potasu. W praktyce najczęściej jest on uprawiany w trzecim roku po oborniku.
Ogólnie przyjmuje się, że zapotrzebowanie rzepaku na najważniejsze składniki: azot, fosfor i potas w przeciętnych warunkach glebowo-klimatycznych wynosi ponad 500 kg NPK na 1 ha. Nawożenie fosforowo-potasowe zaleca się stosować pod orkę siewną lub nawet na ściernisko, jeśli rzepak uprawiany jest po zbożach. Przydatne są wszystkie formy nawozów – pojedyncze, blendingi, wieloskładnikowe obecne na rynku. Potas, fosfor i magnez powinny być w całości zastosowane przedsiewnie. Przeniesiona aplikacja na wiosnę zmniejsza efektywność plonotwórczą. Z kolei siarkę najlepiej stosować doglebowo wiosną, np. w formie siarczanu amonu. Aplikacja nalistna siarki może łagodzić niedobory tego składnika, zwykle jednak nie zabezpiecza ilości odpowiedniej do zaspokojenia potrzeb pokarmowych. Efektywność siarki wzrasta przy wysokim poziomie nawożenia azotowego. Siarka niewykorzystana na wzrost plonu pogarsza jakość nasion poprzez zwiększenie zawartości glukozynolanów – przede wszystkim aikenowych – a więc tych obniżających jakość śruty lub makuchu.

Spośród wszystkich składników pokarmowych azot jest najbardziej plonotwórczym makroelementem, mającym największy wpływ na wzrost, rozwój i produktywność roślin. Przedsiewne nawożenie azotem po zbożach, które wyczerpują glebę z azotu, wynosi od 30 do 40 kg N/ha. W przypadku przyorywania słomy uzasadnione są dawki wyższe. Po dobrych przedplonach, jak groch czy jare mieszanki motylkowo-zbożowe, nawożenie azotem jest zbędne.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • Orka siewna 2020-07-22 08:03:45
    orkę siewną wykonujemy na głębokość 15-18 cm (na siłę można podciągnąć 20cm), orkę zimową wykonujemy na 20-25cm i nie można jej na siłę podciągnąć pod orkę siewną, bo sobie akurat rzepak posiejemy. Podział jest ze względu na głębokość i przeznaczenie. Wypisywanie, że robimy orkę siewną głęboką jak orka zimowa to sianie fermentu i bałaganiarstwo w nazewnictwie. Wystarczyłoby napisać, że wykonujemy orkę o głębokości 20-25cm i po problemie ze sztywnym nazewnictwem. A tak to się ciągle trzeba zastanawiać, co autor miał na myśli.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.238.184.78
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
GŁÓWNY PARTNER SERWISUpartner serwisu

PARTNERZY SERWISU
  • partner serwisu
  • partner serwisu

    Drogi Użytkowniku!

    W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

    Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

    Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

    Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

    Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

    Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.