PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zdrowa mieszanka

Zdrowa mieszanka

Współrzędna uprawa łubinu żółtego z pszenżytem jarym ogranicza porażenie tego zboża chorobami grzybowymi.



W świetle wymogów rolnictwa zrównoważonego będącego jednym z pakietów programu rolnośrodowiskowego, szczególnego znaczenia nabiera uprawa roślin strączkowych.

Wielu rolników z niechęcią myśli o nich, ze względu na dużą zawodność plonowania. Zmienność w latach jest rzeczywiście spora, ale można ją ograniczyć, rezygnując z uprawy w czystym siewie na rzecz mieszanki strączkowo-zbożowej. Zachęcają do tego także przepisy, które nie kwalifikują takiej uprawy jako zasiew zbożowy, i bonusy finansowe w formie dopłat.

Mieszanki odznaczają się wieloma zaletami, jak: możliwość uprawy na słabszych glebach i w gorszych stanowiskach, dobra wartość przedplonowa, obniżone koszty nawożenia azotem, wspomniane już mniejsze ryzyko plonowania roślin strączkowych niż w siewach czystych i wreszcie duża wartość paszowa plonu.

Oprócz efektów produkcyjnych, niewątpliwym plusem są też względy środowiskowe i mam tu na myśli zmniejszenie presji chorób grzybowych w zbożach.

Jest to ważne, gdyż od kilku lat ich udział w strukturze zasiewów stanowi ok. 3/4 całkowitej powierzchni gruntów ornych.

Na potwierdzenie przytoczę wyniki doświadczenia zrealizowanego w latach 2010-2012 przez Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. Jego wyniki zostały zaprezentowane na tegorocznej sesji IOR w Poznaniu. Zespół badawczy pod kierownictwem prof. Marcina Kozaka przyjął za cel określenie zdrowotności pszenżyta jarego w mieszankach zbożowo-strączkowych z różnym udziałem obu komponentów. Pszenżyto jare odmiany Milkaro (HR Strzelce) wysiewano z dwiema odmianami łubinu żółtego: Dukat i Maister (Poznańska Hodowla Roślin). Stosowano siew czysty pszenżyta oraz w mieszance. Udział zboża był różny, od 20 do 80 proc. Jeszcze do niedawna pszenżyto jare uważane było za gatunek o stosunkowo dobrej zdrowotności. Obecnie obserwuje się w nim wiele chorób, przy czym powodują one duży spadek plonu.

Najczęściej porażane jest przez rdzę brunatną i septoriozę liści, a także przez mączniaka prawdziwego i septoriozę plew. Pozostałe choroby, tj. rynchosporioza, fuzarioza kłosów, brunatna plamistość liści i choroby podstawy źdźbła, występują rzadziej.

Doświadczenie wykazało korzystne oddziaływanie roślin strączkowych na zdrowotność pszenżyta jarego w uprawie współrzędnej. Porażenie chorobami grzybowymi liści i źdźbeł było najmniejsze w mieszance z 20 proc. udziałem pszenżyta, a największe w siewie czystym. Różnica w skali porażenia sięgała 10 proc. Również w mieszance z 20-proc. udziałem zboża, porażenie chorobami grzybowymi korzeni pszenżyta było najmniejsze, największe natomiast w mieszance z 80 proc. jego udziałem. Jednak w tym przypadku różnica była mniejsza i wyniosła ok. 5 proc. Doświadczenie nie wykazało natomiast prozdrowotnego oddziaływania pszenżyta jarego na łubin żółty.

Dobór komponentów do mieszanki musi uwzględniać szereg elementów, m.in. wymagania glebowe, wysokości roślin i termin ich dojrzewania.

Wśród zbóż najwyższe jest pszenżyto (90-105 cm), najniższy jęczmień jary (60-80 cm). Łubiny osiągają wysokość niewiele ponad 60 cm, natomiast grochy 70-90 cm. Termin dojrzewania zbóż niewiele się różni, ale najdłuższy okres wegetacji ma owies - ok. 100 dni. Z roślin strączkowych podobny ma łubin żółty (łubin wąskolistny dojrzewa ok. tygodnia wcześniej). Jednak w mieszankach zmniejsza się różnica w dojrzewaniu w porównaniu z uprawą w siewach czystych. Zboża przedłużają okres wegetacji, a łubiny przyspieszają dojrzewanie.

Dobierając komponenty, należy też zwrócić uwagę, aby charakteryzowały się podobnymi wymaganiami klimatyczno- glebowymi, odpornością na wyleganie oraz małą konkurencyjnością gatunków względem siebie.

Na glebach dobrych zaleca się mieszanki z udziałem pszenicy, jęczmienia i grochu biało kwitnącego (do niedawna nazywanego jadalnym), na glebach słabszych natomiast mieszanki owsa i pszenżyta z grochem kolorowym (nazywanym wcześniej peluszką). Szczególne znaczenie ma uprawa owsa z łubinem żółtym lub wąskolistnym. Mieszanki te, ze względu na małe wymagania glebowe roślin, uznawane są jako odpowiednie na gleby słabe, zwykle zakwaszone i w niskiej kulturze. Jednak efekty produkcyjne ich uprawy często znacznie odbiegają od oczekiwań. Dotyczy to zwłaszcza małego zwykle udziału nasion łubinu w plonie.

Rozliczne badania wskazują na względnie dobre tolerowanie przez łubin w mieszankach pszenżyta jarego, gorsze jęczmienia jarego, a znacznie gorsze owsa. W mieszankach z owsem obserwowano nasilone wypadanie łubinu z łanu, zawiązywanie małej liczby strąków, a w konsekwencji niski udział nasion łubinu w plonie. Reakcje te są powtarzalne, ale ujawniają się w różnym nasileniu zależnie od warunków siedliskowo- agrotechnicznych. W niekorzystnych warunkach udział łubinu w plonie bywa niewiele większy od masy nasion wysianych. W literaturze nie znajdujemy wyjaśnienia przyczyn takiej reakcji.

Można się domyślać, że przyczyna tkwi w dużym potencjale konkurencyjnym owsa względem łubinu o wodę i światło.

Rywalizacja o te czynniki nasila się wraz z zagęszczaniem łanu i niedoborem opadów. Można też przypuścić, że jest to efekt allelopatycznego oddziaływania owsa. Wiadomo bowiem, że gatunek ten wydziela do gleby fizjologicznie czynne substancje, jak np. awenacynę.

Dokładne zalecenia uwzględniające dobór konkretnych odmian, udział ilościowy w kg i dobór do poszczególnych kompleksów glebowych można znaleźć w publikacji prof. Kazimierza Noworolnika zamieszczonej w nr 2 Farmera z tego roku.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • Stefan 2013-05-20 20:18:49
    Mam pytanie dotyczące ochrony herbicydowej takiej mieszanki np. łubin żółty + pszenżyto jare.
  • imen 2013-05-18 21:45:40
    a ja mam pytanie kto kupuje takie mieszanki? bo z tego co wiem nikt!

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.204.202.44
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
PARTNERZY SERWISU
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu

    Drogi Użytkowniku!

    W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

    Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

    Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

    Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

    Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

    Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.