PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jak deszcze nawalne wpływają na glebę?

Jak deszcze nawalne wpływają na glebę?
Cząstki gleby po ulewnym deszczu mogą być przenoszone poza pola uprawne wraz ze spływem powierzchniowymi (fot. AK).

Nawalne deszcze w wielu częściach Polski były w tym roku dla rolników prawdziwym utrapieniem, niejednokrotnie wyrządzając ogromne szkody na plantacjach roślin uprawnych. Opady o wysokiej intensywności stanowią również zagrożenie dla naszych gleb.



  • Deszcze nawalne doprowadzają do oderwania drobnych cząstek gleby od agregatów.
  • Najbardziej narażone na erozję są najcenniejsze składniki gleby – cząstki ilaste i próchnica.
  • Należy włączać do zmianowania rośliny o bujnym, strukturotwórczym systemie korzeniowym i dużej ilości resztek pożniwnych.

W jaki sposób nawalne deszcze wpływają na strukturę gleby i kiedy najbardziej jej zagrażają? Czy pola uprawne można ochronić przed szkodliwym działaniem opadów o dużym natężeniu? O tym rozmawiamy z dr inż. Anetą Perzanowską ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Nawałnica zniszczy strukturę gleby

Z definicji deszcz nawalny to taki, który trwa krótko, obejmuje zasięgiem niewielki obszar i charakteryzuje się dużym natężeniem (powyżej 40 mm opadu w ciągu godziny). Dr Aneta Perzanowska podkreśla, iż tzw. oberwania chmury mogą przyczynić się do znacznej degradacji struktury gleby.

- W trakcie nawalnych ulew krople deszczu uderzają w powierzchnię odkrytej gleby z dużą energią, wówczas dochodzi do odrywania drobnych cząstek gleby od agregatów, a czasem nawet ich wyrzucania w powietrze na odległość do kilku centymetrów. Później mogą być one łatwo przenoszone przez wodę opadową w niżej położone miejsca pól czy poza pola uprawne wraz ze spływem powierzchniowym. Mogą być również wmywane do porów glebowych, powodować ich zapychanie i spowalniać wsiąkanie wody opadowej, co w konsekwencji wzmaga spływ powierzchniowy i rozlasowywanie agregatów – tłumaczy nasza rozmówczyni.

Erozja to wróg gleby i roślin

Opisane skutki nawałnic mogą również pośrednio doprowadzać do erozji wietrznej gleb, gdyż oderwane od agregatów cząstki są podatne na wywiewanie. Najlżejsze, a tym samym najbardziej narażone na erozję są najcenniejsze składniki gleby – cząstki ilaste i próchnica. Erozja najsilniej dotyka pól położonych na zboczach w terenach pagórkowatych. Dr Perzanowska zwraca także uwagę na inny niepożądany skutek nawalnych opadów deszczu, jakim jest zaskorupienie gleby.

- Zaskorupiała warstwa utrudnia wsiąkanie wody opadowej, łatwo wysycha, utrudnia przenikanie tlenu do gleby i przede wszystkim zakłóca wschody roślin, a nawet je uniemożliwia. Ponadto zduszone pod skorupą glebową siewki są bardziej narażone na choroby grzybowe – mówi ekspertka, dodając, że tym zjawiskiem najbardziej zagrożone są gleby ciężkie.

Jak ochronić glebę?

Dr Aneta Perzanowska pociesza, że rolnicy nie są w tej sytuacji zdani na „łaskę i niełaskę” warunków atmosferycznych, bowiem szkodliwym skutkom nawałnic można zapobiec. Podstawą jest utrzymanie na polach roślinności, stanowiącej fizyczną barierę chroniącą przed erozją. Należy także podjąć działania, mające na celu rozwój stabilnej struktury agregatowej gleb. W jaki sposób do tego doprowadzić?

- Rozwojowi stabilnej struktury sprzyja nawożenie organiczne i naturalne, stosowanie poplonów na zielony nawóz i mulcz, czy pozostawianie słomy na polu. Materia organiczna to pokarm dla dżdżownic i mikrobów glebowych, które w trakcie żerowania wydzielają do gleby śluzy działające niczym klej sklejający glebę w stabilne agregaty, trudne do rozbicia czy rozlasowania przez wodę – opowiada dr Perzanowska.

Nasza rozmówczyni podkreśla również znaczenie uprawy roli w zapobieganiu degradacji gleby na skutek intensywnych opadów. Powstawaniu stabilnych i odpornych na działanie wody agregatów glebowych sprzyjają systemy bezpłużnej uprawy. Dodatkowo obecność resztek roślinnych na powierzchni pola w uprawie bezorkowej amortyzuje energię kropel deszczu, przez co uderzają one w agregaty z mniejszym impetem.

- Bez względu na sposób uprawy roli, warto pamiętać o regularnym wapnowaniu, które wpływa cementująco na agregaty glebowe oraz o uzupełnianiu zasobów materii organicznej w glebach. Jeśli to możliwe, należy włączać do zmianowania rośliny o bujnym, strukturotwórczym systemie korzeniowym i dużej ilości resztek pożniwnych, takie jak trawy, koniczyny czy lucerny. Zwłaszcza na polach położonych na zboczach powinno wysiewać się rośliny silne zadarniające powierzchnię gleby i unikać uprawy roślin jednorocznych w szerokich, odkrytych rzędach, a także prowadzenia uprawy w poprzek warstwic, gdyż taki sposób uprawy wzmacnia zjawisko spływu powierzchniowego – dodaje dr Aneta Perzanowska.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • Lutek 2021-08-31 14:22:45
    Artykuł trafiający w sedno sprawy, gdyż jak wiadomo prawidlowa struktura gleby jest jednym z zasadniczych elementów wysokich plonów. Co prawda to nie moje odkrycie, ale wielu rolników o tym po prostu zapomina.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.80.3.192
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.