PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jak zabezpieczyć się przed suszą?

Jak zabezpieczyć się przed suszą? Dr hab. Tomasz Piechota z Katedry Agronomii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu; Fot. farmer.pl

Agrotechniczne sposoby na suszę - to jeden z tematów, które poruszaliśmy na tegorocznej konferencji "Farmera" Narodowe Wyzwania w Rolnictwie.



Susza to gorący temat. Daje się we znaki plantatorom i bezwzględnie obnaża wszelkie niedociągnięcia agrotechniczne, szczególnie przy uprawie roli. Dr hab. Tomasz Piechota z Katedry Agronomii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu wskazywał błędy, jakie popełniają rolnicy w uprawie, oraz podpowiadał, jak radzić sobie w trudnych warunkach powodowanych suszą.

Według prelegenta trzeba przyjrzeć się glebie, która na skutek intensywnej uprawy roli, uproszczonego zmianowania, nawożenia ograniczonego często tylko do mineralnych nawozów azotowych ulega degradacji. W efekcie mamy coraz mniej próchnicy w glebie. Tymczasem to właśnie poziom próchniczny jest rezerwuarem wszystkich niezbędnych składników pokarmowych, źródłem węgla dla mikroorganizmów glebowych i stabilizuje odczyn gleby. Przyczyn należy upatrywać w coraz mniejszej liczbie gospodarstw stosujących nawozy naturalne, zwożeniu słomy z pola, nawożeniu skupionym głównie na NPK (niekiedy tylko na N). W efekcie ilość materii organicznej w glebie jest niewystarczająca na odbudowanie próchnicy. Dodatkowo intensywna uprawa może prowadzić do rozpylenia gleby i przyczynić się do wynoszenia jej cząstek - erozja wietrzna. Zjawisko można zaobserwować, gdy pole pozostaje bez okrywy roślinnej, a najcenniejsze cząstki gleby wywiewane są na drogi.

NIE TYLKO ORKA

Jak wskazywał prelegent, tradycyjna, płużna uprawa roli poprzez intensywne rozkruszanie i wielokrotne mieszanie gleby przyczynia się do obniżenia zawartości próchnicy, przesuszania oraz rozpylania roli, która staje się skłonna do zaskorupiania. Podkreślał, że każdy przejazd maszynami uprawowymi generuje koszty, niszczy strukturę gruzełkowatą gleby, powoduje koleiny, w których następuje wzrost zagęszczenia roli. Ograniczona zostaje pojemność powietrzna prawie do zera.

- Taka gleba nie oddycha - niekorzystny wpływ ugniatania zaobserwować można w miejscu przejazdów, czyli w koleinach - tu korzenie roślin nie rozwijają się prawidłowo - mówił na konferencji dr hab. Tomasz Piechota.

Prelegent wręcz za naganne wskazał wykonanie orki po zbiorze plonu głównego. Latem, w ciągu kilku godzin podczas operacji słońca i wiatru po takim zabiegu, bezpowrotnie tracimy wodę. Gleba wysycha, zbryla się. Trzeba ją doprawiać i wielokrotnie mieszać, czyli znowu kolejny raz poddawać działaniu ugniatania. Podkreślił, że wjeżdżając w pole z dużą częstotliwością ciężkim sprzętem, w warunkach wysokiej wilgotności także doprowadzamy do zagęszczenia gleby. W efekcie ruch powietrza i wody jest w niej utrudniony, możemy zaobserwować zaskorupienie.

Niestety, na wielu polach nadmierne zagęszczenie występuje od samej powierzchni do głębokich warstw podglebia. Skutkiem takiej sytuacji w pierwszej kolejności jest zmniejszanie efektywności środków produkcji, a w długim okresie - postępująca degradacja chemiczna, fizyczna i biologiczna gleby.

TECHNOLOGIE BEZORKOWE

Tradycyjnej, płużnej uprawy roli jesteśmy nauczeni i do niej przyzwyczajeni. Pozwala na przygotowanie głęboko spulchnionego, wyrównanego, czystego pola. Resztki przy takiej uprawie zostają głęboko przykryte, gleba jest intensywnie rozkruszana i wielokrotnie mieszana. Siew w tak przygotowaną rolę nie stwarza problemów. Dlatego chcąc poprawić strukturę gleby, dobrze jest agregatować narzędzia uprawowe. To pierwszy krok w kierunku ograniczenia liczby przejazdów i kolein. Jednak dalsze ograniczenie intensywności uprawy roli wymaga zrobienia dużego i niekiedy trudnego kroku - rezygnacji z pługa.

- Technologie bezorkowe powodują rewolucyjne zmiany w glebie, ale wymagają zmian w parku maszynowym. Tkwi w nich największy potencjał innowacyjny, pojawiają się coraz nowsze rozwiązania techniczne dopasowane do różnych potrzeb i upodobań - podkreślał dr hab. Tomasz Piechota.

Technologii z tej grupy jest wiele, różnią się między sobą głębokością i intensywnością uprawy roli. Skrajnym uproszczeniem jest siew bezpośredni, czyli całkowita eliminacja uprawy roli i siew specjalnym siewnikiem w nieuprawioną rolę. Jednak im bardziej ograniczona intensywność uprawy roli, tym większe ryzyko niepowodzeń.

UPRAWA POŻNIWNA

Niektóre technologie uproszczone zapewniają ochronę gleby przed niekorzystnym działaniem żywiołów, szczególnie deszczu i wiatru, przed nadmiernym nagrzaniem i związanym z tym przesuszaniem. Taką ochronę zapewnia ściółka, czyli mulcz. By spełniała swoją funkcję (uprawa konserwująca) i zabezpieczała glebę, musi pokrywać minimum 30 proc. powierzchni roli.

W konserwujących technologiach uprawy roli szczególne znaczenie mają uprawki pożniwne, są nawet ważniejsze niż przy uprawie tradycyjnej. Pierwszym elementem uprawy pożniwnej jest dokładne pocięcie i równomierne rozrzucenie słomy (jeśli zostaje na polu), plew i pośladu, szczególnie za szerokim przyrządem żniwnym. Grube skupiska resztek roślinnych i długie kawałki słomy utrudniają dalsze zabiegi. Jeśli jest potrzeba dodatkowego rozdrobnienia, to należy zastosować sieczkarnię mulczującą. W uprawie konserwującej pielęgnacja ścierni opiera się głównie na narzędziach pracujących bardzo płytko, raczej wzruszających glebę bez jej mieszania. Jest wiele nowych rozwiązań, maszyn i narzędzi uprawowych służących do zagospodarowania ściółki na powierzchni roli.

WODA PO MIĘDZYPLONIE

Jednym z podstawowych kroków w kierunku zdrowej gleby jest zwiększenie bioróżnorodności. Mieszanka kilku gatunków roślin międzyplonu wzbogaca bioróżnorodność zarówno biomasy nadziemnej, jak i różnego typu korzeni oraz tysięcy gatunków mikroorganizmów. Ryzosfera - cienka warstwa gleby przylegająca do korzenia - stanowi mniej niż 10 proc. objętości warstwy ornej, ale w 90 proc. odpowiada za życie biologiczne roślin, bakterii, grzybów i innych organizmów glebowych.

- Wprowadzenie międzyplonów przyspiesza proces naprawy struktury roli o 2-3 lata. Tak więc nawet jeśli w roku siewu międzyplonu rośliny pobiorą wodę, to można powiedzieć, że z nawiązką oddadzą ją w kolejnym. Poprawie ulegnie struktura gleby, jej przepuszczalność, w efekcie lepsze będzie gromadzenie wody - mówił dr hab. Tomasz Piechota.

Naprawa właściwości gleby to praca na lata, nawet dziesiątki lat, wymaga myślenia z wyprzedzeniem i przewidywania długofalowych skutków dzisiejszych decyzji. Wymaga również nakładów finansowych, które zwrócą się dopiero w późniejszym czasie. Maksymalne korzyści można osiągnąć, stosując kompleksowo innowacyjne rozwiązania w uprawie roli, nawożeniu, siewie, pielęgnacji i następstwie roślin. Ograniczenia w intensywności uprawy roli są przykładem łączenia bezpośrednich efektów ekonomicznych z długofalową poprawą właściwości gleb i radzenia sobie w trudnych warunkach stresowych powodowanych suszą.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (6)

  • Mirek 2020-02-02 21:02:22
    Dzięki za artykuł, fajny. Rzeczywiście susza jest problemem, co widać chociażby po tym, że jest prawie luty, a nie ma śniegu w ogóle. I to jest faktycznie sprawa, która wpływa na wysokość plonów. Co do kukurydzy to ja po prosty wybieram odpowiednie odmiany nasion, które są bardziej odporne na suszę, ogólnie działanie niekorzystnych warunków, też chorób oczywiście. Jest to moim zdaniem podstawowa sprawa. Używam odmian z Limagrain. Dzięki temu plony są optymalne, nie ma strat, jest mniej pracy na polu. Jakość kukurydzy jest dobra.
    • Lukasz 2020-02-03 01:03:46
      Pracujesz dla nich? fajna reklama ;)
  • Rolnik 2020-01-26 18:37:08
    Skoro tak jest to niech Pan dr napisze kolej jakie zabiegi należy wykonać tz. Konkretne maszyny po sobie, co zasiać jako międzyplon. Najlepiej w zastosowaniu na glebach ciężkich i 4,5 klasa. To by miało znaczenie bo narazie to masło maślane, tyło ogóle bla bla bla...
  • rolnik 2020-01-26 13:29:42
    samo lanie wody ,żadnych konkretów , masło jest maślane !
  • jaco 2020-01-26 10:18:42
    Ja proponuję temat, jak zabezpieczyć się przed polskimi złodziejami, lub jak działa polska złodziejnia, albo gdzie sprzedać towar byle nie polskiemu złodziejowi
  • ja 2020-01-26 10:11:26
    Łopaciuk bis
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.204.183.113
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.