W założeniu normy dobrej kultury rolnej, z angielskiego good agricultural and environmental condition of land (GAEC), to przestrzegane przez rolników od lat praktyki, zapewniające utrzymanie gleby w dobrej kondycji. Nowością jest natomiast zapisanie ich w Krajowym Planie Strategicznym, który jednocześnie w ramach ekoschematów proponuje rozwiązania części nowych wyzwań stawianych przed rolnikami.

Normy dobrej kultury rolnej

Dla przypomnienia, normy GAEC to dziewięć zasad, określonych na poziomie unijnym w załączniku III do rozporządzenia nr 2021/2115:

  • GAEC 1: Utrzymywanie trwałych użytków zielonych w oparciu o proporcję trwałych użytków zielonych do użytków rolnych;
  • GAEC 2: Ochrona terenów podmokłych i torfowisk;
  • GAEC 3: Zakaz wypalania ściernisk;
  • GAEC 4: Ustanowienie stref buforowych wzdłuż cieków wodnych;
  • GAEC 5: Zarządzanie orką przyczyniające się do zmniejszenia ryzyka degradacji i erozji gleby, w tym uwzględnianie nachylenia terenu;
  • GAEC 6: Minimalna pokrywa glebowa w najbardziej newralgicznych okresach;
  • GAEC 7: Zmianowanie i dywersyfikacja upraw na gruntach ornych;
  • GAEC 8: Utrzymanie elementów i obszarów nieprodukcyjnych;
  • GAEC 9: Zakaz przekształcania lub zaorywania trwałych użytków zielonych wyznaczonych jako cenne na obszarach Natura 2000.

Termin wejścia w życie norm GAEC

Zasadniczo wdrożenie norm GAEC, nastąpi na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, które wejdzie w życie z dniem 15 marca 2023 r.

- W 2023 roku nie będzie obowiązywała norma GAEC 7, dotycząca zmianowania i dywersyfikacji upraw oraz norma GAEC 8, w zakresie dotyczącym przeznaczenia minimalnego udziału gruntów ornych na obszary nieprodukcyjne. Wynika to z faktu skorzystania przez Polskę z możliwości przewidzianych przepisami rozporządzenia 2022/1317. To czasowe odstępstwo, przyjęte w obliczu konfliktu zbrojnego w Ukrainie, służy zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego w wykorzystywaniu gruntów ornych do produkcji żywności – wyjaśnia portalowi farmer.pl Dariusz Mamiński z departamentu komunikacji i promocji MRiRW.

Ponadto, rozporządzenie w sprawie Norm nie obejmuje normy GAEC 2, która zgodnie z przepisem art. 154 ustawy o Planie Strategicznym będzie wdrożona dopiero od 2025 roku. Stąd wniosek, że od 15 marca 2023 obowiązywać będą normy GAEC 1, GAEC 3-6 i GAEC 9.