Klimatyczny Bilans Wodny (KBW) jest wskaźnikiem umożliwiającym określenie stanu uwilgotnienia środowiska (oceny aktualnych zasobów wodnych) przy wykorzystaniu danych meteorologicznych.

Zgodnie z definicją KBW jest określany jako różnica pomiędzy przychodami wody (w postaci opadów) a stratami w procesie parowania (ewapotranspiracja). Wartości KBW mogą posłużyć do szacowania potrzeb nawodnieniowych roślin.

Jak podaje ekspert WIR, wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego jest ważna ze względu na zapisy ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, gdzie jest on wykorzystywany do określenia stanu suszy i tym samym jest podstawą do ubiegania się o odszkodowania rolnicze z powodu suszy.

Zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarczych, suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie licząc od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb.

Można się już zapoznać z treścią obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 lipca 2020 r. w sprawie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w okresie sześciodekadowym od dnia 21 maja do dnia 20 lipca 2020 r.

Czy cały czas mamy suszę?

Z kolei zespół ekspertów UNG-PIB, zgodnie z wymogami  powyższego obwieszczenia Ministra Rolnictwa, opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2477 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą.

Jak podaje zespół ekspertów IUNG-PIB w 7 okresie raportowania tj. od 21 maja do 20 lipca 2020 br. średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW), na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą była dodatnia, wynosiła 28 mm. W analizowanym okresie wartość KBW uległa zwiększeniu o 4 mm w stosunku do poprzedniego okresu (11 V - 10 VII). Natomiast w stosunku do pierwszego okresu raportowania (21 III- 20 V) nastąpił wzrost KBW o 128 mm.

Obszar z największym deficytem wody nie uległ zmianie i w dalszym ciągu notowany jest na terenie Pobrzeża Szczecińskiego (Uznam, Wolin, Równina: Wkrzańska, Wełtyńska, Pyrzycka oraz Wzgórze Bukowe), wynosi od -160 do -189 mm. Na tym terenie deficyt wody w stosunku do poprzedniego okresu (11 V – 10 VII) zwiększył się do 10 mm.

Duże niedobory wody od -120 do -159 mm nadal wystąpiły w zachodniej części Pojezierza Pomorskiego oraz Wielkopolskiego, a we wschodnich rejonach tych regionów notowano deficyt wody od -50 do -119 mm. Na pozostałym terenie Polski nie notowano niedoborów wody dla roślin uprawnych.

W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w obecnym okresie raportowania, zespół IUNG-PIB stwierdził wystąpienie suszy rolniczej na obszarze Polski. 

Susza rolnicza występuje na terenie województw:

  • zachodniopomorskiego,
  • wielkopolskiego,
  • lubuskiego,
  • pomorskiego,
  • warmińsko-mazurskiego,
  • dolnośląskiego.

Susza notowana jest w uprawach:

  • kukurydzy na ziarno,
  • kukurydzy na kiszonkę,
  • krzewów owocowych,
  • roślin strączkowych,
  • zbóż jarych,
  • zbóż ozimych,
  • warzyw gruntowych,
  • tytoniu,
  • truskawek,
  • drzew owocowych.

Jak podaje zespół ekspertów IUNG-PIB w siódmym okresie raportowania od 21 maja do 20 lipca 2020 r. największe zagrożenie suszą rolniczą wystąpiło wśród upraw kukurydzy na ziarno.  Cały komentarz ekspertów IUNG-PIB dostępny jest tutaj.