PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Bor – pierwiastek priorytetowy dla rzepaku

Autor:

Dodano:

Oprócz podstawowych makroelementów wszystkie rośliny uprawne potrzebują także mikroelementów. W uprawie rzepaku szczególnie istotnym pierwiastkiem jest bor.



Rola boru ujawnia się w wielu procesach fizjologicznych w roślinie. Związki tego pierwiastka biorą udział w kontrolowaniu aktywności auksyn, czyli hormonów roślinnych odpowiedzialnych za różnicowanie i wzrost komórek. Duża aktywność auksyn przekłada się na tworzenie fenoli toksycznych dla patogenów atakujących rośliny. Bor wpływa na transport cukrów z liści do korzenia. Mimo iż cukier w korzeniach kojarzy się przede z burakiem cukrowym, to ilość węglowodanów nagromadzonych w korzeniu rzepaku decyduje o zimotrwałości roślin i ich szybkiej regeneracji po zimie. Bor bierze udział w procesach syntezy ligniny, pektyn i hemicelulozy, zapewniających tkankom wytrzymałość mechaniczną – w praktyce wpływa to na zmniejszenie ryzyka pękania łodyg. Tym samym ograniczone jest zagrożenie ze strony chorobotwórczych patogenów, dla których wszelkie uszkodzenia rośliny stanowią „otwarte drzwi”. Ten mikroelement wpływa również na liczbę wytworzonych ziaren pyłku i ich żywotność, a także na wzrost łagiewki pyłkowej, co czyni go nieodzownym w procesie kwitnienia i zawiązywania nasion.

Deficytowy bor 

Dominujące w Polsce gleby piaszczyste pochodzenia polodowcowego i wytworzone ze skał ubogich w zasady są ze swej natury ubogie w bor. Szacuje się, że problem deficytu boru dotyczy ok. 80 proc. polskich gleb. Zwiększenie zasobności gleb w ten mikroelement to trudne zadanie, bowiem bor łatwo ulega uwstecznieniu. Jego dostępność dla roślin jest ograniczona zwłaszcza na glebach regularnie wapnowanych. Nawozy naturalne również nie dostarczają do gleby boru w ilościach wystarczających do pokrycia zapotrzebowania roślin uprawnych. Składnik ten jest transportowany w roślinach zgodnie z kierunkiem transportu wody, dlatego coraz częściej występujące susze glebowe potęgują deficyt tego składnika.

Makroskutki niedoboru

Analizując przedstawione wcześniej funkcje boru w roślinach uprawnych, intuicyjnie można domyślić się, jakie skutki powodować będzie jego niedobór. Rzepak nieodżywiony borem wytwarza wątły system korzeniowy, który wodę i składniki pokarmowe pobiera w ograniczonym zakresie. Zaburzenie procesów kształtowania ścian komórkowych na skutek niedoboru boru przyczynia się do powstawania pęknięć pod szyjką korzeniową będących drogą wnikania patogenów powodujących zgniliznę korzeni. Deficyt tego mikroelementu powoduje deformację liści, łodyg i kwiatostanów, skrócenie międzywęźli, słabe zawiązywanie oraz opadanie łuszczyn.

Charakterystycznym objawem deficytu boru, możliwym do zaobserwowania już jesienią, są pęknięcia i kawerny na przekroju korzeni, często zbrązowiałe. Alarmującym sygnałem w tym okresie jest również obumieranie stożków wzrostu i zahamowanie wzrostu roślin. Jako jeden z objawów deficytu tego mikroelementu wymienia się śluzowatość korzeni. Wiosną niedobór boru często objawia się pękaniem łodyg w okresie wydłużania pędu głównego. Liście są pofałdowane, z czerwono nabiegłymi brzegami podwiniętymi ku dołowi, łatwo łamią się i kruszą. Wspomniane wcześniej deformacje organów to jednak objawy dość niespecyficzne i łatwo pomylić je z symptomami innych zaburzeń. Należy podkreślić, że opisane objawy niedoboru boru, podobnie jak innych składników, świadczą o głębokim deficycie. Bardzo często mamy jednak do czynienia z tzw. niedoborem utajonym, który mimo braku zewnętrznych wizualnych objawów wywołuje niekorzystne zmiany w funkcjonowaniu rośliny.

Nie dopuścić do niedoboru

Do wytworzenia tony nasion i odpowiedniej masy słomy i korzeni rzepak pobiera ok. 150 g boru. Przez rośliny jest przyswajany z gleby w formie anionu BO33-, jednak ze względu na niską zasobność gleb Polski w ten składnik w praktyce pierwiastek ten dostarczany jest w nawozach stosowanych do dokarmiania nalistnego. Bor praktycznie nie ulega w roślinach przemieszczaniu ze starszych liści do młodszych. Stwarza to konieczność kilkukrotnej aplikacji w mniejszych dawkach. Dawka jednorazowa nie zapewniłaby pokrycia zapotrzebowania rzepaku na bor równomiernie w całym okresie wegetacyjnym, ponadto stworzyłaby ryzyko fitotoksyczności.

Rzepakowi mikroelementy powinno dostarczyć się zarówno jesienią, jak i wiosną. W przypadku boru minimum to trzy zabiegi. Pierwszy jesienią, w fazie 5-7 liści. Jeżeli przebieg warunków pogodowych sprzyja wydłużeniu wegetacji jesiennej, bor przed zimą powinno się podać raz jeszcze, nie później niż trzy tygodnie przed przejściem w stan spoczynku zimowego. Ponieważ potrzeby pokarmowe rzepaku większe są wiosną, wiosenne dokarmianie borem powinno odbyć się dwu-, a najlepiej trzykrotnie. Kluczowe okresy aplikacji tego składnika to moment ruszania wegetacji wiosennej (faza rozety) oraz faza zielonego pąka. Zalecana jednorazowa dawka mieści się w granicach 100-250 g B/ha, przy czym dawka zbliżona do górnej granicy powinna przypadać na pierwszą aplikację jesienną i pierwszą wiosenną. Takie postępowanie powinno uchronić rzepak przed „głodem” boru. Jeżeli doszło do stresu żywieniowego i widoczne są oznaki głębokiego niedoboru, jego skutków nie da się już odwrócić. Oczywiście nie oznacza to, że „wszystko stracone” i że zabiegi dokarmiania dolistnego są bezcelowe. Zewnętrzne objawy deficytu boru to jednak przede wszystkim sygnał, iż w następnym roku pokrycie zapotrzebowania rzepaku na ten pierwiastek powinno się traktować priorytetowo.

Terminy dokarmiania nalistnego i stosowania środków ochrony roślin niejednokrotnie się „zazębiają”. Jeżeli pozwala na to etykieta stosowanych preparatów, można wykonać zabieg łączony. Zawarty w nawozach dolistnych bor należy jednak do składników problematycznych w mieszaniu z pestycydami, bowiem podnosi pH cieczy opryskowej, czego skutkiem może być obniżenie skuteczności mieszaniny bądź wytrącenie osadu.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • ? 2021-09-26 09:28:21
    Z czym można mieszać bor żeby nie latać co chwile opryskiwaczem?Z graminicydami można?
    • Asia 2021-09-27 12:47:43
      najlepiej z niczym - bor zmienia pH cieczy roboczej i obniża skuteczność działania pozostałych substancji.
  • racjonal 2021-09-25 22:15:48
    Dorze napisany artykuł. Więcej takich proszę.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.80.3.192
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
GŁÓWNY PARTNER SERWISUpartner serwisu

PARTNERZY SERWISU
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.