PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jesiennie nawożenie rzepaku zgodnie z programem azotanowym

Jesiennie nawożenie rzepaku zgodnie z programem azotanowym
Kiedy nawozić azotem?

Stosowanie azotu jest obwarowane terminami w związku z tzw. programem azotanowym. Nie można o tym zapomnieć jesienią, również w kontekście podawania nawozów dolistnych. Podanie tego składnika może być też cenne, aby wspomóc plantacje z późnych siewów, których w tym roku mamy dużo.



Aplikacja azotu pogłównie jesienią wykonywana jest w naszych warunkach dość rzadko. Ostatnimi laty ta pora roku jest długa i ciepła, przez co pojawiają się objawy niedoboru tego składnika. Głodujący rzepak to roślina słabo przygotowana do warunków zimowego spoczynku.

W tym roku stosowanie azotu może mieć uzasadnienie z racji późnych siewów. Na takich plantacjach warto podać azot i wesprzeć go jeszcze mikroelementami, które odpowiedzialne są za jego przemiany.

Ważne są graniczne terminy aplikacji azotowych nawozów mineralnych, które wynikają z rozporządzenia „Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” (tab.).

Kiedy nawozić azotem?

Zwykle azot podaje się jeszcze przed siewem, czyli na słomę uprawy przedplonowej bądź przedsiewnie, albo poprzez nawożenie startowe podczas siewu. Składnik ten można też zaaplikować później – nie tylko wtedy, kiedy zaobserwuje się jego niedobory, ale również profilaktycznie. Warto zauważyć to, co podkreślamy już od dawna: plon rzepaku kształtuje się jesienią. Kiedy w tym czasie rośliny wykazują niedobory azotu, wiosną trudno im będzie nadrobić zaległości. Roślina taka nie będzie odpowiednio przygotowana do zimy. Nie wykształci dobrego systemu korzeniowego, nie uzyska odpowiedniej grubości szyjki korzenionej czy liczby liści. Będzie też charakteryzować się opóźnionym tworzeniem zawiązków rozgałęzień bocznych, a tym samym w przyszłości zawiązywania kwiatostanów.

Nie zawsze jednak nawożenie tym składnikiem w czasie jesieni jest uzasadnione, ponieważ wykonane zbyt późno może wręcz zaszkodzić roślinie – za wysoka podaż azotu może nadmiernie pobudzić rośliny, doprowadzić do ich wybujania, co nie wpłynie dobrze na przezimowanie plantacji.

Należy też pamiętać o składnikach, które mają wpływ na pobieranie azotu. Znaczenie ma m.in. odpowiednia zasobność w potas, magnez, wapń, jak również w fosfor i mikroelementy. Te pierwiastki przyczyniają się do lepszego rozwoju systemu korzeniowego, dlatego w warunkach późnego siewu nie tylko warto zadbać o dostępność makroelementów z gleby, lecz także zwiększyć bezpośrednio ich koncentrację w roślinie. Poza azotem dobrze podać również siarkę, magnez i właśnie mikroelementy. W wypadku tych ostatnich nie tylko najważniejsze dla uprawy rzepaku: bor, mangan i molibden, ale też miedź i cynk. Dlaczego? Ponieważ składniki te zarówno stymulują pobieranie azotu z gleby, jak i razem z innymi są odpowiedzialne za przemiany pobranego azotu w roślinie. A to przekłada się na tempo jego wzrostu.

Jaką formę nawozu wybrać?

W okresie jesiennym w uprawie rzepaku nie poleca się aplikacji nawozów, które mają formę azotanową. Dlaczego? Podanie jej zbyt późno może doprowadzić do wybujania roślin. Ale warto też zaznaczyć, że na plantacjach zakładanych późno, co jest w tym roku bardzo powszechne, może się ta opcja sprawdzić. W obecnym sezonie z powodu nadmiaru wody rolnicy zmuszeni zostali do wykonywania często siewu w terminie opóźnionym, na początku II dekady września. Tam po prostu istnieje potrzeba stymulacji szybszego wzrostu roślin, aby zdążyły się one przygotować do zimy, ale też i skutecznie wykorzystywać azot dostępny z gleby. W taki sposób rzepak nie tylko przyspieszy proces akumulacji biomasy, lecz też, co ważne, zmniejszy szkodliwą akumulację związków azotowych niebiałkowych. Poza tym przy opóźnionych siewach rośliny mają ograniczone możliwości pobierania składników pokarmowych z gleby i tym samym ich przetwarzania w biomasę.

Na plantacjach, które rokują i są założone na dobrych stanowiskach, jesienią najbardziej sprawdza się forma amonowa lub amidowa azotu, ponieważ działają wolno i nie rozhartowują roślin. Do tej pory często stosowano mocznik, ale od sierpnia tego roku można go stosować w postaci produktu z inhibitorem ureazy bądź powłoką. O zasady pogłównej aplikacji tego nawozu w rzepaku dopytaliśmy specjalistę w dziedzinie nawożenia – prof. Witolda Grzebisza (patrz ramka).

Ile dać azotu?

Aby dokładnie obliczyć ilość podania azotu, należy znać obsadę, ocenić potencjał rozwojowy rośliny w okresie jesiennym, a więc odpowiednio: wykształcenie rozety i grubość szyjki korzeniowej, i od zakładanego pobrania do tej fazy obliczyć (odjąć) najlepiej wcześniej zbadaną ilość azotu w glebie, ponieważ aby obliczyć ewentualną dawkę azotu, trzeba wiedzieć, ile jest go w glebie. Można do tego wykorzystać test paskowy lub dać próbki do laboratorium. Można również opierać się na szacunkach. Jeżeli niedobór wyniesie w naszej kalkulacji więcej niż 15 kg N/ha, wówczas specjaliści nawozowi zalecają podanie azotu właśnie w tych późniejszych terminach jesiennych, ale maksymalnie, do 15 października.

Jak to wygląda w praktyce? W sytuacji, kiedy nie podano azotu na słomę lub przedsiewnie, wówczas ogólnie poleca się zaaplikować pogłównie w okresie jesiennym 30‑40 kg N/ha. Jednak ta ilość może być inna i zależy właśnie od wyżej wspomnianej obsady i rokowań co do stanu plantacji przed spoczynkiem zimowym. Na przykład według badań przy obsadzie 20-30 roślin na metrze kwadratowym, rzepak, który utworzy wymarzoną przed zimą rozetę składającą się z 12 liści i jego szyjka korzeniowa przekroczy 1,5 cm grubości, pobiera między 60 a 80 kg azotu. Wówczas naukowcy zalecają podać do 20 kg azotu na hektar. Jednak zasiany gęściej (obsada 40-60 szt. na metr kwadratowy, przy takich samych parametrach rośliny) pobierze nawet do 130 kg azotu. Wówczas zwiększy się też dawka, którą trzeba będzie podać do ok. 50 kg/ha.    

Zdaniem eksperta, prof. Witold Grzebisz, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

System nawożenia rzepaku ozimego azotem wynika z potrzeb pokarmowych plantacji, która dla optymalnego plonu (+4 t/ha) winna wytworzyć przed spoczynkiem zimowym masę wielkości 1,5-2,0/ha s.m. i zakumulować 70-90 kg N/ha. Mniejsza akumulacja azotu wskazuje na niedobór, a większa na nadmierną zawartość składnika w roślinie. W obu przypadkach stan ten prowadzi do wypadania roślin w okresie spoczynku zimowego.

Dawkę startową azotu ustala się przed siewem na podstawie zawartość N mineralnego w glebie. Oczywiście, w Polsce nikt nie stosuje tej procedury diagnostycznej. Korektę stanu odżywienia rzepaku azotem należy przeprowadzić w stadium piątego, a najpóźniej szóstego liścia. W tym miejscu trzeba mieć na uwadze kluczowy fakt, a mianowicie to, że roślina ta wchodzi w okres spoczynku zimowego mniej więcej w II dekadzie listopada. Tym samym logicznym jest zakończenie jakichkolwiek zabiegów nawozowych w terminie wyprzedzającym początek fazy spoczynku, minimum o 4 tygodnie. Działanie składników z nawozów winno być na tyle szybkie, aby pobudzić roślinę do dynamicznego, lecz krótkiego wzrostu. Dobór nawozów azotowych wynika z potrzeb i stanu odżywienia rzepaku we wczesnym okresie wegetacji, a nie odwrotnie.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • Chłop 2021-10-16 08:15:25
    " w tym roku stosowanie azotu może mieć uzasadnienie z racji późnych siewów" ? W tym roku stosowanie azotu nie ma żadnego uzasadnienia ! Niech bochenek chleba kosztuje 20 zł a kg kiełbasy 100 zł . Bo tyle co ja się tu naczytałem tu na tym forum od osób z nickiem @miasto itp. itd. tyle lekceważenia i pogardy do żywności , że aż cisną się na usta słowa : Boże widzisz to i nie grzmisz ?
    • Frania 2021-10-16 12:04:42
      A nawozy niech kosztują 100 000 tona
    • Hiena 2021-10-16 12:07:06
      A nawozy niech kosztują 30 000 za tonę I wcale mi was nie żal
      • Chłop 2021-10-16 14:27:30
        Ale Franiu i Haniu (pozwól że przez szacunek do ciebie będę cię tak nazywał) mam pytanie : co mieliście dzisiaj na obiad ? Smaczny był ? A jutro jaki obiad planujecie ? I jeszcze jedno mnie zastanawia : co takie miłe panie robią na stronie poświęconej nawożeniu rzepaku ?
      • LSW 2021-10-17 10:38:10
        To że chłop dostanie po jajkach przy tych cenach, to nie ominie to miastowych a kto będzie bardziej płakać czas pokaże

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.212.120.195
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
PARTNERZY SERWISU
  • partner serwisu
  • partner serwisu

    KONTAKT24

    Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

    DODAJ PLIKI

    Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

    Drogi Użytkowniku!

    W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

    Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

    Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

    Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

    Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

    W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

    Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

    Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.