PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wybieramy odmianę kukurydzy

Autor:

Dodano:

Tagi:

Okres użytkowania odmiany to zaledwie kilka lat. Jak więc wybrać tę właściwą? Dobierając odmianę kukurydzy, musimy wziąć pod uwagę kilka aspektów.



Kukurydza jako roślina o wysokich wymaganiach termicznych i dużych potrzebach wodnych bardzo silnie reaguje w plonie na zmienne warunki pogodowe. Trafny dobór odmiany do konkretnego stanowiska i warunków klimatycznych w danym rejonie ma znaczenie strategiczne i decyduje o powodzeniu uprawy.

Kukurydza może być obecnie uprawiana na obszarze niemal całego kraju. Nie znaczy to jednak, że w całej Polsce ma jednakowe warunki do wzrostu i rozwoju. W zależności od rejonu okres wegetacyjny jest dłuższy lub krótszy, przewidywane ilości opadów większe lub mniejsze, a gleby mniej lub bardziej żyzne. Wszystkie te czynniki trzeba uwzględnić, wybierając odmianę, decydując o ilości wysiewu i jego terminie. Na to nakładają się możliwości techniczne gospodarstwa, ogólna kultura uprawy, system zmianowania (lub jego brak – monokultura) oraz najważniejsze: cel uprawy, czyli przeznaczenie plonu. Pamiętać też trzeba o jednej z ważniejszych wartości biznesowych, mianowicie o przewidywalności wyniku, czyli określeniu poziomu oczekiwanej stabilności plonowania (odporności odmiany na niekorzystny przebieg pogody).


Uprawa z przeznaczeniem na ziarno

Decydując się na uprawę kukurydzy na ziarno, wybieramy odmianę o takim FAO, które zapewni nam możliwość uzyskania dojrzałego ziarna – tu posiłkujemy się mapami rejonizacji i własnym doświadczeniem. Wybór odmiany zbyt późnej może skończyć się tym, że zbierzemy ziarno zbyt wilgotne i będziemy musieli ponieść duże koszty dosuszania go. W przypadku odwrotnym, wybierając odmianę zbyt wczesną, nie wykorzystamy w pełni potencjału naszego regionu – osiągniemy plon o właściwej wilgotności, ale niższy od możliwego do uzyskania. Gdy już ustaliliśmy pożądane FAO, poszukujemy mieszańca o jak najwyższym potencjale plonowania i najlepiej z wyraźnie zaznaczoną cechą wierności plonowania, czyli zdolnością odmiany do utrzymywania stałego i wysokiego poziomu plonowania bez względu na przebieg pogody. Często będzie nam także zależało na możliwie wczesnym siewie.

Bardzo istotna jest też łatwość dosuszania ziarna, cecha, która zależy od warunków dojrzewania, typu ziarna i cech genetycznych odmian. W uprawie na ziarno preferowane są mieszańce wytwarzające ziarniaki typu dent o płaskim kształcie, z charakterystycznym zagłębieniem, popularnie określane jako „koński ząb”.

Odmiany wytwarzające kolby z ziarnem typu dent wyróżnia wolniejszy rozwój początkowy, wyższe wymagania cieplne w momencie kiełkowania i wschodów, jak również późniejsze kwitnienie. Ich siewu można dokonać dopiero, gdy gleba osiągnie temperaturę co najmniej 8oC. W związku z tym zalecane są do uprawy w rejonach cieplejszych i na stanowiskach szybko nagrzewających się.
Ziarno typu dent zawiera miękkie i przy tym mączyste bielmo. Początkowo ziarniaki takie oddają wolniej wodę od typu flint, ale w rezultacie oddają jej więcej. W efekcie w momencie zbioru, w obrębie tej samej grupy wczesności, ziarno dent jest zwykle o 2 do 3 proc. bardziej suche niż flint.

Pożądane jest, by wybrana odmiana miała silnie zaznaczoną cechę stay green. Dłużej zielone rośliny to dłuższy okres dostarczania składników pokarmowych i tym samym wyższy plon ziarna. Z reguły też takie odmiany są mniej podatne na choroby. Silny efekt stay green to ponadto lepsze dosychanie, gdyż roślina dłużej aktywnie pobiera wodę z ziaren. Dla biernego dosychania korzystne będą odkryte wierzchołki kolb i luźne koszulki. Ta cecha nowoczesnych odmian polega na wydłużonym utrzymywaniu się zieloności liści i łodyg w okresie dojrzewania. Odmiany bez tej cechy dosyć szybko zasychają, kończąc proces asymilacji, ale równocześnie stają się bardziej podatne na rozwój grzybów wewnątrz łodygi. Cecha ta ma szczególne znaczenie w rejonach o korzystnych dla kukurydzy warunkach termicznych, pozwala bowiem na lepszy rozwój roślin w całym okresie wegetacji, umożliwia lepsze pobranie wody i nawozów, pozytywnie wpływa na zdrowotność roślin (szczególnie przed zbiorem), a w efekcie dzięki niej kukurydza wyżej plonuje. Jedyną wadą może być opóźnione dojrzewanie ziarna.

Koszty suszenia to istotny składnik kosztów produkcji ziarna kukurydzy, stanowiący 20-30 proc. całkowitych nakładów. Na koszt suszenia w największym stopniu wpływają: wilgotność ziarna przy zbiorze i jednostkowe koszty suszenia w suszarni. Dlatego producenci kukurydzy powinni zrobić wszystko, aby wilgotność zbieranego ziarna była jak najniższa. Mają do tego szereg instrumentów agrotechnicznych, z których podstawowe to: zakup odpowiednio wczesnej i dobrze suszącej się odmiany, wczesny wysiew, zbiór ziarna w optymalnym terminie oraz suszenie we własnej nowoczesnej suszarni.


W dużym uproszczeniu można przyjąć, że uprawiając odmiany wczesne, powinno się uzyskać ziarno o wilgotności 25-28 proc., siejąc odmiany średnio wczesne o wilgotności 30-32 proc., zaś w przypadku średnio późnych o wilgotności 33-36 proc. Planując konserwację ziarna metodą suszenia, warto walczyć o dobrą odmianę, bowiem wilgotność w ostatecznym rozrachunku jest ważniejsza niż plon ziarna mokrego.

Dobry mieszaniec ziarnowy powinien cechować się też odpornością na główne patogeny kukurydzy: choroby fuzaryjne łodyg i kolb, głownię guzowatą czy drobną plamistość liści. Zwalczanie szkodników w kukurydzy nie jest łatwe, dlatego warto zwrócić uwagę na te odmiany, które są stosunkowo słabo atakowane przez omacnicę prosowiankę. Ważne jest również, by uzyskany plon można było zebrać bez strat. Tu przydadzą się takie cechy, jak wyrównana wysokość osadzenia kolb ułatwiająca zbiór czy odporność na wyleganie zarówno korzeniowe, jak i fuzaryjne, powodowane przez grzyby wywołujące zgnilizny łodyg. Z reguły odmiany wcześniejsze wykazują większą skłonność do wylegania fuzaryjnego, zwłaszcza jeśli znacząco opóźnia się ich zbiór.

Uprawa z przeznaczeniem na kiszonkę

Nieco inaczej traktujemy liczbę FAO, gdy zamierzamy uprawiać kukurydzę z przeznaczeniem na kiszonkę. Tym razem naszym celem jest osiągnięcie nie dojrzałości pełnej, lecz późnej dojrzałości woskowej ziarna, będziemy więc wybierać odmiany o nieco wyższym FAO. Warto przy tym kierować się zaleceniami hodowców odmian. Poszukując odmiany kiszonkowej, zwracamy uwagę na rośliny dorodne, wysokie, ale koniecznie musimy pamiętać, że dobrą jakość kiszonki zapewni nam wysoki udział ziarna w zakiszanej masie. Tak więc do użytkowania kiszonkarskiego będą się świetnie nadawały odmiany dające nie tylko wysoki plon masy zielonej, ale też te z wysokim udziałem ziarna. Pożądane jest, by udział kolb w zakiszanej masie przekraczał 50 proc., co daje bardzo wysoki plon skrobi i energii z ha. Niektóre odmiany mają wybitnie korzystne parametry strawności wegetatywnych części roślin, co dodatkowo korzystnie wpływa na ich przydatność kiszonkarską.

Wybierając odmianę do uprawy na kiszonkę, warto też uwzględnić zawsze podawaną w opisach cechę, jaką jest typ ziarna. W wypadku tych odmian preferowany jest flint. Odmiany kukurydzy o ziarnie typu flint preferowane są do sporządzania kiszonek dla bydła, gdyż ich ziarno zawiera o 50 proc. więcej skrobi niż ziarno typu dent. Twarda skrobia w ziarnie flint otacza skrobię miękką i dzięki temu ogranicza jej trawienie w żwaczu, zmniejszając ryzyko wystąpienia u krów kwasicy. Łatwo je odróżnić od ziarna typu dent, bo ma wypukłą powierzchnię. Odmiany wytwarzające takie ziarno odznaczają się szybszym rozwojem początkowym, lepszą odpornością na chłody i wcześniejszym kwitnieniem. Można je posiać w mniej ogrzaną glebę. Uważa się, że graniczna minimalna temperatura gleby musi wynosić przynajmniej 5-6oC. Dzięki tym cechom sprawdzają się nawet na stanowiskach zimnych, wolniej nagrzewających się. Takie odmiany zalecane są do uprawy w rejonach północnych. Z drugiej strony przydatne są w zarządzaniu terminami siewów przy dużych areałach.


Ziarno typu flint szybciej oddaje wodę do wilgotności ok. 30 proc., później znaczenie wolniej, by w rezultacie końcowym oddać w sumie wilgoci mniej niż ziarno typu dent. Związane jest to z okrągłym kształtem ziarna, bielmem szklistym, dużą masą 1000 ziaren.

Podobnie jak w przypadku uprawy na ziarno, także i w tym kierunku użytkowania trzeba zwrócić uwagę na stabilność plonowania odmiany w różnych warunkach pogodowych. Odmiany stabilne warte są szczególnego zainteresowania, a informacje na ten temat można znaleźć w wynikach doświadczeń prowadzonych przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU). Wyraźnie zaznaczona cecha stay green pozwala nie tylko elastycznie wybrać termin zbioru, ale też gwarantuje wyższy plon ziarna i kiszonkę o lepszej strawności.

W Krajowym Rejestrze (KR) jest obecnie blisko 200 odmian mieszańcowych (F1) kukurydzy. Największy postęp biologiczny wyrażający się wyższym potencjałem plonowania wnoszą odmiany najnowsze, jednak ich akceptacja przez producentów jest stopniowa. Największym powodzeniem cieszą się odmiany, które są już dobrze sprawdzone w produkcji, charakteryzujące się korzystnymi parametrami i umiarkowaną ceną nasion.

W KR dominują (ok. 75 proc.) odmiany hodowli zagranicznych. Pozostałe wywodzą się z dwóch krajowych hodowli, tj. Hodowli Roślin Smolice Sp. z o.o. „Grupa IHAR” oraz Małopolskiej Hodowli Roślin Sp. z o.o. Niemniej udział polskich odmian kukurydzy w rynku nasion, głównie z Hodowli Roślin Smolice, jest relatywnie wysoki i wynosi niezmiennie od wielu lat
35-40 proc.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • Robert 2020-11-29 08:30:23
    Unas w tym roku w woj. Lubelskim sprawdziła się odmiana ES Iventive odała 15,45 t/ha przy wilgotności 28 %. Pozdrawiam

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.232.96.22
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.