PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Co zamiast obornika: kompost, podłoże popieczarkowe, słoma, a może międzyplon?

Duża rzesza gospodarstw zajmuje się wyłącznie produkcją roślinną i jednocześnie nie ma możliwości zakupu obornika. Jak w tej sytuacji postępować? Czym można ten nawóz naturalny zastąpić?



Znaczenie poprawy żyzności gleby leży u podstaw rolniczej wiedzy. Z naukowego punktu widzenia pierwsze świadome technologie wprowadzane przez ludzkość, jak chociażby odłogowanie czy trójpolówka, swój sukces zawdzięczają właśnie zwiększeniu zawartości próchnicy przy jednoczesnym wzroście zasobności. W tym drugim aspekcie szczególnie spektakularne efekty uzyskano po wprowadzeniu do nawożenia obornika. Dlatego nieustannie trwają prace na tym, jak można go zastąpić, aczkolwiek nie do końca udało się stworzyć ekonomicznie uzasadniony odpowiednik.

Specjalizacja gospodarstw i spadek pogłowia zwierząt gospodarskich w głównej mierze spowodowały ograniczenia areału nawożonego nawozami odzwierzęcymi. Wpływa to zazwyczaj także na nadmierną produkcję tego typu nawozów w gospodarstwach nastawionych na chów i hodowlę. Sytuację nieco poprawia fakt, że część rolników nieposiadających inwentarza żywego kupuje obornik lub wymienia go za słomę. Generalnie dla chętnych do nabycia nawozów naturalnych nie ma większego problemu, w szczególności pomiotów po produkcji kurcząt i indyków. Wynika to z łatwości transportu tego towaru, niejednokrotnie hodowcy nie prowadzą produkcji roślinnej lub mają zbyt mało gruntów z możliwością przeznaczenia ich pod nawożenie tym nawozem. Skutkuje to zazwyczaj przenawożeniem ich gruntów nawozami produkowanymi w gospodarstwie. Aplikacja obornika to także wyzwanie logistyczne, dlatego poszukuje się innych metod podnoszenia żyzności gleby.

W gospodarstwach prowadzących produkcję zwierzęcą wywóz obornika na pole niejednokrotnie traktowany jest jako sposób jego utylizacji. W przeciwieństwie do niektórych krajów UE w Polsce ciągle obowiązują w tym zakresie dość łagodne przepisy. Nawozy odzwierzęce swoje unikalne właściwości oddziaływania na poprawę stanu gleby (przy racjonalnym stosowaniu) zawdzięczają wysokiemu udziałowi węgla organicznego (który w warunkach tlenowych może być trwale wbudowany do substancji organicznej gleby) w połączeniu z całą paletą makro- i mikroelementów. Ciągle poszukuje się jednak nawozów, które będą mieć podobne właściwości, a będą produkowane bez udziału obornika.

Komposty

Kompostowanie resztek organicznych w ogrodach jest bardzo popularne. Jako że jest to proces bardzo złożony ze względu na udział żywych organizmów, nie jest on łatwy. Rzadko który kompostownik spełnia wymagane kryteria. Niemniej nawet w trudnych warunkach prędzej czy później resztki roślinne zostają rozłożone. Po przejściu wielu procesów także w przewodach pokarmowych różnych organizmów (dżdżownice nie występują naturalnie przy kompostowaniu) otrzymujemy produkt nawozowy bogaty w łatwo przyswajalne składniki mineralne.

W profesjonalnych zakładach przetwórczych kompostowanie odbywa się w specjalnych podgrzewanych zbiornikach z dodatkiem wapnia, którego obecność przyśpiesza proces mineralizacji. Tak wyprodukowany kompost może przyczynić się nie tyle do odkwaszania gleby, co do stabilizacji jej pH.

Znaczenie kompostów w produkcji polowej jest w praktyce rolniczej znikome. Wynika to z wysokich kosztów ich zakupu z profesjonalnych kompostowni. Zakłady te są zazwyczaj nastawione na produkcję tzw. ziemi ogrodniczej, która w zdecydowanej większości jest właśnie kompostem.

W gospodarstwach rolnych (jak dotąd) towarowa produkcja kompostów jest nieopłacalna. Niemniej w tych, które zajmują się bydłem, są pewne możliwości produkcji kompostu, gdyż resztki żywieniowe ze stołów paszowych nie muszą trafiać do obornika. Można je kompostować. Ma to tę zaletę, że wytworzony kompost jest bezzapachowy o luźnej konsystencji, przez co można go stosować na użytki zielone, a po przesianiu na przydomowe trawniki.

Podłoże popieczarkowe

Jako że nasz kraj jest jednym z większych producentów pieczarki jadalnej, lokalnie rolnicy mają dostęp do podłoża popieczarkowego. Jest ono bogatym nawozem porównywalnym z obornikiem. W starszych technologiach to właśnie on (szczególnie koński) był głównym substratem do jego produkcji. Dziś podstawą jest jednak słoma, do której dodaje się składniki pokarmowe dla pieczarek. Wilgotne warunki podczas produkcji grzybów i sama ich działalność sprawiają, że po cyklu produkcyjnym uzyskuje się bardzo przerobiony surowiec, którego reaktywność jest porównywalna z nawozami mineralnymi, a czasem nawet większa, gdyż dostarczony na pole jest wilgotny. Jest to bardzo dobry nawóz pod rośliny azotolubne jak rzepak ozimy, w mniejszych dawkach pod zboża, a w szczególności pod burak cukrowy czy kukurydzę, w których w zależności od preferowanych metod uprawy termin aplikacji może być zarówno jesienią, jak i wiosną.

Odpady

Nie jest to popularne z uwagi na konieczność zakupu, ale na mniejszą skalę glebę można wzbogacać w oparciu o odpady z produkcji spożywczej, jak np. młóto browarniane. Wszystko, co stanowi źródło dodatkowej paszy dla zwierząt może być również spożytkowane w polu, gdyż stały dodatek węgla organicznego zawsze będzie poprawiał jakość gleby. Dobrym surowcem, który do niedawna (przed produkcją na dużą skalę pelletu) był wykorzystywany, były trociny z drzew liściastych. Część gospodarstw miała możliwość zakupu i stosowania ich dzięki współpracy z dużymi zakładami przetwórstwa drzewnego.

Słoma i międzyplony

Sprzedaż słomy nie jest dobrym rozwiązaniem, gdyż cena słomy nie jest skorelowana z ceną składników mineralnych w niej zawartych. W ostatnim czasie ceny nawozów dość znacząco wzrosły, przez co jeszcze bardziej się nie opłaca słomy sprzedawać. Dodatkowo w słomie są składniki niemierzalne, jak wspomniany wcześniej węgiel organiczny. Słoma stanowi problem podczas uprawek pożniwnych, szczególnie na najlepszych glebach. Może być ona efektywnie wykorzystana, gdy jest równomiernie rozrzucona po polu i niejako wciśnięta w ścierń. Jeśli się utrzymuje ona na jej powierzchni, będzie sprawiać problemy później. Nie zawsze jest to wina kombajnu. Coraz częściej na skutek susz słoma nie jest wystarczająco gotowa w tym samym czasie co ziarno, które jako że jest wyżej, szybciej dosycha. Stąd właśnie biorą się problemy z jej zagospodarowaniem także przez najnowocześniejsze kombajny. Dlatego też część producentów zdecydowała się na takie skonstruowanie sieczkarni, aby fragmenty pociętej słomy były maksymalnie kilkucentymetrowe.

Drobno pocięta słoma jest w stanie szybko oddać zawarte w niej składniki pokarmowe i nie sprawia problemów podczas uprawy. Standardem powinien być rozładunek ziarna w tzw. locie, aby na polu nie powstały place z nadmiernym nagromadzeniem materii organicznej.

Międzyplony w naszym kraju nabrały w ostatnich latach na znaczeniu w Polsce głównie dzięki programom rolnośrodowiskowym. Jako gatunek szybko rosnący i względnie tani pola zdominowała pod tym kątem gorczyca biała. Dziś już wiadomo, że nie był to do końca dobry kierunek. Preferuje się raczej mieszanki wielogatunkowe. Susze także sprawiły, że wzrosło znaczenie międzyplonów jako dodatkowego źródła paszy dla zwierząt gospodarskich, co jest szczególnie korzystne dla gleby, gdy uprawia się mieszanki roślin bobowatych drobnonasiennych z trawami. Cała idea uprawy międzyplonów wynika z maksymalnego pobrania korzeniami składników pokarmowych zalegających poniżej strefy korzeniowej standardowo uprawianych roślin w płodozmianie, przez co są one niejako transpirowane w górę. Z drugiej strony jest to wbudowywanie, dzięki udziale roślin współpracujących z bakteriami symbiotycznymi, wolnego azotu atmosferycznego. Podobnie jak w przypadku słomy efektywność wysiewu międzyplonów zależy od równomierności rozłożenia masy na polu. Dlatego jeśli nie dysponuje się siewnikiem umożliwiającym siew w bardzo wysokie rośliny, powinno się przed wprowadzeniem masy do gleby pole zmulczować. 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (12)

  • Adam 2021-08-15 23:03:26
    Gorczyca biała nie do końca dobrym pomysłem? Nie bardzo rozumiem o co chodzi. Czy o wrażliwość na suszę, ph czy co?
    • Bryk 2021-08-16 07:06:13
      Wysusza glebe. Chyba było przy okazji cos l suszy. Jak wystapi to pozniej nie można zoorac. A w takim stanie gleba to nic dobrego... .
    • Jan 2021-08-24 20:57:38
      Chodzi o to, że gorczyca jest żywicielem tych samych chorób, które atakują rzepak
  • Max wlkp 2021-08-15 20:57:48
    Ciekawe jak to jest? Rolnik szamba nie może wywieźć na pole tylko musi zapłacić i do oczyszczalni, ale esencja tego wraca na pole a woda, której czystość odbiega od normy idzie do rowu.
    • Rolnik 🤑 2021-08-16 04:19:10
      Oczyszczalnie w mojej okolicy działają beznadziejnie. Jedna z okolicznych gmin chciała spróbować firmę co przetwarza odpady pościekowe, żeby zrewitlizować wysypisko śmieci i przyjmować odpady z oczyszczalni które są beznadziejnej jakości. A wszystko to przez to że po znajomości wsadzają na stronę stołki prezesów i zarządców nie w interesie społeczeństwa tylko w interesie własnej "elity" Rogoźna.
  • Jh 2021-08-15 17:07:51
    U nas przez ostatnie kilka lat modne były g na z osadników oczyszczalni ścieków, wywieźli ich na okoliczne pola kilka tysięcy ton.. A w tym roku trochę się martwię bo coś o naszej wsi zapomnieli i nie było smrodu że aż na wymioty zbierało. Ale za to niedaleko remontuja drogę i cały ruch puścili przez naszą wioche a to kilka tys samochodów dziennie i tak w oparach czystego powietrza i ciszy żyje się na wsi
    • Zenek 2021-08-15 18:17:58
      Ciekawi mnie co kierowało tym który postawił minus. Może uważasz że z tego co codziennie walisz w muszle to robią perfumy a każda wieś ma obwodnice i jak jedziesz na wycieczkę bo masz czas i pieniądze to nikomu nie trujesz życia. U nas przez sąsiednia wieś, przez całą przechodzi droga krajowa, chciałbyś tam mieszkać. A ostatnio czytałem że tam też na pola wywalaja takie perfumy w formie wysuszonej i ponoć też śmierdzi
  • remik 2021-08-15 12:33:00
    w mojej okolicy w wyniku tz kontroli azotanowej skasowano kilka gospodarstw hodujacych bydlo Mlodzi poszli do pracy i maja gdzies pole Wynik coraz wiecej lak- ugorow Za pare lat dowiemy sie ile kosztuje zywnosc Pozdrawiam rzadzacych
    • vice 2021-08-15 15:22:12
      Znam takich małych bandytów co podpinają odwodnienie z placu gdzie trzymają obornik pod dreny. Tak wyglądają realia tych najmniejszych, rodzinnych gospodarstw. Zamykać, nie zamykać?
      • jak jest radnym gminnym 2021-08-15 15:39:41
        lub ma kogoś na stołku w Gminie, to karać bez opamiętania :P
    • Rolnik 🤑 2021-08-15 21:58:31
      Jak są nieogarnięci to lepiej żeby zrezygnowali z gospodarzenia Są tacy co chętnie poprowadzą gospodarstwo zgodnie z prawem.
    • ewa doradca rolny 2021-08-16 10:13:26
      Raczej pozdrów Unię Europejską która narzuciła Program Azotanowy wszystkim państwom UE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.218.88
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.