PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

GIOŚ o kontrolach w ramach tzw. programu azotanowego – jak przebiegają?

GIOŚ o kontrolach w ramach tzw. programu azotanowego – jak przebiegają? Fot. MT

Wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska zostali m.in. ustawowo zobowiązani do kontroli stosowania tzw. programu azotanowego. Zapytaliśmy jak przebiegają kontrole i jakie błędy popełniają najczęściej rolnicy.



Kontynuujemy temat związany z tzw. programem azotanowym, który wprowadzony został rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2018 r. na terenie całego kraju „Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu”. Wszedł on w życie 27 lipca 2018 r.

Na portalu farmer.pl mamy specjalistyczny serwis poświęcony tej tematyce. Opublikowaliśmy też najczęściej zadawane pytania związane z programem i odpowiedzi Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w tej sprawie.

Przypominamy, że wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska zostali ustawowo zobowiązani do kontroli stosowania programu działań (programu azotanowego) przez podmioty prowadzące produkcję rolną, w tym działy specjalne produkcji rolnej, oraz działalność, w ramach której są przechowywane odchody zwierzęce lub stosowane nawozy, obowiązane do jego stosowania. Warto podkreślić, że dodatkowo wymagania tzw. programu azotanowego wchodzą w zakres zasady wzajemnej zgodności (cross-compliance), dlatego wszyscy rolnicy korzystający z płatności bezpośrednich, a także płatności obszarowych otrzymywanych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz 2014-2020 (PROW) mogą być w tym zakresie kontrolowani przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. My skupimy się na kontrolach inspektorów ochrony środowiska.

- W całej Polsce obowiązują jednolite zasady: typowania gospodarstw do kontroli; sposobu i zakresu przeprowadzania kontroli; przedstawiania wyników kontroli stosowania Programu działań. Do kontroli wyznacza się gospodarstwa rolne położone w zlewniach jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP), dla których wyniki badań stężeń substancji biogennych i oceny stanu JCWP za poprzedni rok, uzyskane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska (PMŚ) wykazały stan wód poniżej dobrego – informuje nas Katarzyna Pirowska - naczelnik Wydziału Organizacyjnego Departamentu Organizacyjno-Finansowy z Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin na podstawie materiału przygotowanego przez Departament Inspekcji GIOŚ.

Jak przebiegają kontrole?

- Podczas kontroli dokonuje się oględzin gospodarstwa, w szczególności urządzeń i miejsc przechowywania odchodów zwierzęcych, magazynowania kiszonek, stosowania nawozów na stokach, w pobliżu wód i w innych wrażliwych miejscach, o których mowa w Programie działań oraz weryfikuje informacje zawarte w dokumentach i wyjaśnienia udzielane przez kontrolowanego. Inspektor sprawdza też, czy kontrolowany zna Zbiór Zaleceń Dobrej Praktyki Rolniczej – informuje GIOŚ.

Rok 2018 był pierwszym rokiem, w którym wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska kontrolowały stosowanie Programu (faktycznie w okresie od sierpnia do grudnia, w związku z datą rozpoczęcia obowiązywania Programu – 27 lipca 2018r.). Na koniec 2018 r. w ewidencjach WIOŚ zgromadzono 296 698 podmiotów kwalifikujących się do stosowania Programu działań.

- W ciągu drugiego półrocza 2018 r. skontrolowano w Polsce 684 podmioty w zakresie przestrzegania wymagań zawartych w Programie. Naruszenia stwierdzono w 54 kontrolach (8 proc. ogólnej liczby kontroli) – poinformował nas GIOŚ.

Najczęściej powtarzające się nieprawidłowości dotyczyły:
- warunków przechowywania nawozów naturalnych (płynnych lub stałych) oraz postępowania z odciekami (brak lub zbyt mała pojemność zbiorników na gnojówkę i gnojowicę, zbyt długi czas magazynowania nawozów naturalnych na polu, przenikanie odcieków do gruntu z miejsc magazynowania nawozów naturalnych);
- wielkości rocznych dawek nawozów oraz sposobów nawożenia (przekroczenie dawek, naruszenie terminów stosowania nawozów, niezachowanie odległości względem cieków lub zbiorników wodnych);
- przekroczenia maksymalnych dawek azotu określonych w planie nawożenia;
- nieopracowanie planu nawożenia lub jego nieprzestrzeganie;
- nieprowadzenia dokumentacji z realizacji Programu działań lub niewłaściwego sposobu dokumentowania.

Jak podaje Inspekcja, w postępowaniach pokontrolnych wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska, w ramach przysługujących im uprawnień:
- kierowali wnioski do innych organów administracji rządowej i samorządowej w sprawach pozostających w kompetencji tych organów, np. do PGW Wody Polskie w sprawach braku bądź naruszania warunków pozwoleń wodnoprawnych, do Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w sprawach stosowania nawozu niepoduszczonego do obrotu);
- wydali zarządzenia pokontrolne;
- wydali decyzje administracyjne, w tym decyzje nakazujące usunięcie w określonym terminie naruszeń stwierdzonych w trakcie kontroli i decyzje ustalające wysokość opłaty za przechowywanie odchodów zwierzęcych niezgodnie z wymaganiami Programu działań oraz decyzje o wysokości opłaty za brak planu nawożenia azotem.

Co ciekawe na 2019 r. Inspekcja Ochrony Środowiska zaplanowała przeprowadzenie 2 223 kontroli w zakresie stosowania Programu działań.

Czy rolnicy są na nie przygotowani?

- Przygotowanie rolników do kontroli jest różne. W województwach, w których wcześniej tereny „azotanowe” zajmowały znaczne powierzchnie i rolnicy byli kontrolowani, a także uczestniczyli w szkoleniach organizowanych przez Ośrodki Doradztwa Rolniczego, są lepiej przygotowani do kontroli, niż gdzie indziej. Ale i w tych województwach rolnicy mają problem z ustaleniem, czy są zobowiązani do opracowania planu nawożenia azotem, czy do prowadzenia dokumentacji odnośnie przestrzegania maksymalnych dawek azotu działającego. Różny jest też stopień przygotowania inspektorów do kontroli, ale doskonalimy swoją wiedzę i umiejętności – ocenia GIOŚ.

Na razie rolnicy dosyć sceptycznie oceniają tzw. program azotanowy. Uważają, że niektóre jego punkty są niezrozumiałe i niepraktyczne, a ich wiedza – ilość szkoleń, jest niewystarczająca. Czują się pozostawieni sami sobie.

Jak tzw. program azotanowy ocenia sam GIOŚ, czyli organ kontrolujący?

- Co do oceny przepisów dot. azotanów pochodzących z rolnictwa, to są one sukcesywnie doskonalone. Jeszcze nie wszystkie przepisy z tego zakresu są spójne, np. art. 18 ustawy o nawozach i nawożeniu zobowiązuje prowadzącego instalację IPPC (wymagającą pozwolenia zintegrowanego) i nabywcę nawozu z tej instalacji do opracowania planu nawożenia azotem i uzyskania pozytywnej opinii Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej (OSCHR) oraz przekazania kopii tych dokumentów do wójta/burmistrza i wioś właściwych ze względu na miejsce prowadzenia instalacji IPPC, z której pochodzi nawóz naturalny, a w ust. 6 rozdziału 1.5.2. Programu działań zobowiązuje do opracowania planu nawożenia tylko prowadzącego instalację IPPC. Kopię planu nawożenia i opinii OSCHR należy przedłożyć wójtowi/burmistrzowi i wioś właściwym ze względu na miejsce stosowania tych nawozów. W projekcie zmiany ustawy Prawo wodne planowane jest uchylenie ww. przepisu ustawy o nawozach i nawożeniu – odpowiada farmerowi.pl Katarzyna Pirowska.

Jak zauważa GIOŚ, niektóre przepisy, jak np. „kalendarzowe” terminy zakazu stosowania nawozów azotowych prowadzą do niekorzystnych sytuacji w uprawach, zwłaszcza ozimych (obniżenie kondycji rośliny, spadek plonów z uwagi na brak składników pokarmowych w okresie największego zapotrzebowania) oraz mogą spowodować niekorzystny wpływ na środowisko wodne (wymycie do wód niewykorzystanych przez rośliny składników pokarmowych, w tym azotu).

Ale GIOŚ wylicza też plusy z wprowadzenia Programu:
- rolnicy mogą przechowywać obornik bezpośrednio na gruncie przez okres 6 miesięcy, przestrzegając ograniczeń miejscowych, o których mowa w ust. 7 rozdziału 1.4.;
- jest możliwość przykrycia zbiorników na płynne nawozy naturalne pokrywą pływającą (poprzednio tylko trwałą w rozumieniu ustawy Prawo budowlane);
- ujednolicono wyliczenia średnich stanów zwierząt, sposobu opracowania planu nawożenia, obliczenia maksymalnych dawek azotu;
- wprowadzono okresy przejściowe na dostosowanie się do wymagań zapewnienia 5-miesięcznego okresu przechowywania stałych nawozów naturalnych i 6-miesięcznego okresu przechowywania płynnych nawozów naturalnych (31.12.2021 dla instalacji IPPC i gospodarstw powyżej 210 DJP; 31.12.2024 dla pozostałych).

Jak Wy oceniacie tzw. program azotanowy?

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (18)

  • Wiesław 2019-03-27 09:34:03
    Wszystkie gospodarstwa rolne należące do ,,niemców'' już w połowie lutego rozsiały nawozy azotowe po rzepaku. Na moje pytanie dlaczego ,jeden z mniejszości niemieckiej , rolnik, stwierdził ,,nos polskie przepisy ni obowiązują'.'Województwo Opolskie.Pozdrawiam resztę rolników w tym kochanym kraju ,gdzie prawo jest przestrzegane :):):)
  • Krzak 2019-03-27 08:35:55
    Chyba to wszystko wymyślili idioci! Niedouczony urzędas z partyjnego nadania przyjdzie i będzie się wymądrzał. Paradoksem jest jeszcze to, że będą swoje (...) wozić po kraju na koszt rolnika i innych podatników. Takie państwo to tylko wysłać na księżyc i tych idiotów co nami rządzą.
  • NoNick 2019-03-26 18:27:27
    g.... prawda nikt nic nie sprawdza ...
    • Ola 2019-03-27 06:44:50
      To żebyś się nie obudził za późno bo w mojej okolicy było całkiem sporo kontroli jakie konsekwencje ponieśli nie wiem bo są to osoby które nie przyznają się do błędów mówią że nikt im nie dołoży lub jak do ciebie przyjdą to się dowiesz
  • max 2019-03-26 17:41:25
    31.12.2924 rok,prosze dokładnie przeczytac koncówke tekstu,niektóre wymagania benda dopiero wymagane za ponad 900 lat??ha ha ha coza nieuk pisał ten artykuł.odnosnie programu azotanowego to pic na wode fotomontaz,wymagania niepoprawia srodowiska a te papierki sa g..no warte i nikomu niepotrzebne.wszystko winne chore panstwo,gdyby nie wyscig szczurów to i srodowisko było by czystsze.wiecej i wiecej tworza sie juz kołchozy tak jak kiedys,z ta ruznica ze teraz to sa prywatne!!za 30 lat zniszczyliscie wszystko,małe gospodarstwa juz dawno padły a teraz wzieliscie sie za srednie!!!!doczekalismy sie wolnej polski,to jest chora wolnosc!!to niejest wolnosc a zniewolenie!!!kiedys nasi ojcowie z kilku hektarów i kilku krów utrzymywali rodziny,wyuczyli dzieci!!!dzis z 15 hektarów i 11 szt bydła sam niemoge sie utrzymac.WSTYD DLA TAKIE POLSKI I ELIT NIĄ RZĄDZĄCYCH!!!!!!!!w wyborach napewno niezagłosuje na PIS!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    • arek 2019-03-26 18:21:29
      obyś się nie zdziwił że za PO I PSL będziesz miał lepiej....
      • max 2019-03-31 13:06:46
        niemusze głosowac na po-psl.
    • JPG 2019-03-30 21:15:06
      coś źle przeczytałeś końcówkę - tam nie ma podanej daty 31.12.2924 a poza tym zgadzam się z tobą w 100%
      • max 2019-03-31 13:08:02
        była taka data podana na samym poczatku,teraz poprawili.
  • Dariusz 2019-03-26 14:21:58
    Dali wam 500+a teraz jak przyjdą z kontolą to dadzą wam 3000-.
    • Pogromca Dariusza 2019-03-26 14:32:20
      @Dariusz może Tobie dali ale rolnikowi przy dochodzie 3399 z ha przeliczeniowego? Jak umiesz liczyć to policz.
      • pietr 2019-03-26 16:33:31
        500+ jest bez kryterium dochodowego
      • Pogromca Dariusza 2019-03-26 19:24:40
        @pier 500+ jest z kryterium dochodowym. Doucz się.
    • ja 2019-03-26 17:03:43
      tobie dali rro za to ,że ludzie na korytarzach umierają w kolejce do konowała
    • Jolla 2019-03-27 06:51:36
      Komu dali to dali w mojej wsi jest tylko 1 rodzina z dziećmi poniżej 18 lat mająca gospodarstwo reszta to tylko płaci na 500+
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.152.38.154
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.