Dawkę azotu można wyliczyć posługując się następującym wzorem:
Nn = (P x Pj) - Nmin (0-90 cm)
Nn - dawka nawozowa azotu, kg N/ha,
P - zakładany plon ziarna, t/ha,
Pj - pobranie jednostkowe azotu, kg N/1t ziarna + odpowiednia masa słomy,
Nmin - zawartość azotu mineralnego w glebie w warstwie do 90 cm.

Przykładowo:
P = 10 t/ha ziarna,
Pj = 24 kg N
Nmin = 80 kg N/ha
Nn = (10 x 20) - 80 = 240 - 80 = 160 kg N/ha

Posługując się podanym wzorem, należy mieć na uwadze szeroki zakres pobrania jednostkowego, które w zależności od warunków może kształtować się w zakresie od 20-30 kg N/1t ziarna + odpowiednia masa słomy. W praktyce niższe wartości pobrania przyjmuje się na glebach żyznych, które gwarantują dobre zaopatrzenie kukurydzy w azot i inne składniki pokarmowe.

Ponadto, gdy oznaczamy azot mineralny w glebie przed siewem kukurydzy w stanowiskach żyznych (bogatych w azot organiczny) oznaczoną zawartość można przemnożyć razy współczynnik 1,5, gdyż największe tempo uwalniania tego składnika zwykle występuje od czerwca do sierpnia (pod warunkiem, że jest ciepło i wilgotno), tj. w miesiącach największego zapotrzebowania kukurydzy.

W sytuacji, gdy nie oznaczamy azotu mineralnego w glebie jego zawartość należy oszacować. Przy czym szacując ilość azotu, jaką kukurydza będzie miała do dyspozycji z gleby trzeba mieć na uwadze fakt, że wahania ilości tego składnika w glebie są stosunkowo duże, gdyż zależą zarówno od wielkości „zapasów", szybkości ich rozkładu, jak i ilości opadów.

Przyjmuje się, że zawartość azotu mineralnego w glebie przed siewem kukurydzy zwykle waha się od 40 do 100 kg N/ha. Wyższe wartości dotyczą przede wszystkim stanowisk po przedplonach liściastych, które były uprawiane na dobrych stanowiskach, a także w przypadku, gdy kukurydzę uprawiamy na oborniku lub jesienią została zastosowana gnojowica. Natomiast niższe dotyczą przeciętnych stanowisk po zbożach.

USTALENIE WYSOKOŚCI DAWEK

Racjonalne nawożenie kukurydzy azotem poza ustaleniem dawki wymaga właściwego doboru nawozu oraz terminu jego zastosowania. Standardowo zaleca się stosowanie dawek dzielonych, tj. 50-70 proc. dawki przedsiewnie (im gleba lżejsza tym mniej) i pozostałą część pogłównie, najlepiej do 4 liścia.

Ważne jest, aby zabieg pogłówny nie był spóźniony, gdyż intensywne pobieranie składników pokarmowych przez kukurydzę rozpoczyna się od fazy 6-8 liści i trwa do końca kwitnienia. Zatem wskazane jest, aby od tej fazy rośliny miały do dyspozycji w glebie znaczne ilości dostępnych składników pokarmowych (w tym azotu).

Dobór nawozu powinien przede wszystkim uwzględniać cenę za czysty składnik i składniki towarzyszące, gdyż kukurydza nie jest szczególnie wymagająca co do formy tego składnika. Należy jedynie uważać, aby na krótko przed siewem kukurydzy nie stosować zbyt wysokich dawek azotu w formie amonowej (NH4) a także amidowej (NH2), gdyż formy te szczególnie w środowisku zasadowym łatwo przechodzą w amoniak (NH3), co z jednej strony prowadzi do strat tego składnika z gleby, a z drugiej może prowadzić do zakłócenia wschodów.

W praktyce należy również unikać stosowania drugiej dawki azotu na suchą glebę, gdyż w takim przypadku notuje się duże straty azotu do atmosfery (brak możliwości wymieszania nawozów z glebą).

Fragment artykułu autorstwa Dr hab. Witolda Szczepaniaka z UP w Poznaniu, który ukazał się w marcowym numerze FARMERA pt: Przedsiewne nawożenie pod kukurydzę.